Koniec dzieciństwa [Childhood's End - pl]

Druga przyczyna ponurego nastroju Jana mogą być nawet trudniejsza do usunięcia, ponieważ jej źródłem był wpływ Zwierzchników na jego ambicje. Jan był romantykiem z krwi i kości. Podobnie jak wielu innych młodych ludzi, od chwili gdy stało się jasne, że dokonano podboju powietrza, skierował swoje marzenia i tęsknoty ku niezbadanym otchłaniom kosmosu.

Sto lat wcześniej Człowiek stanął na pierwszym szczeblu drabiny wiodącej do gwiazd. I oto w tej samej chwili — czy mógł to być przypadek? — zatrzaśnięto mu przed nosem drzwi do innych światów. Zwierzchnicy zakazywali niewielu rzeczy, chyba najważniejszy był zakaz prowadzenia wojen, ale badania w dziedzinie astronautyki praktycznie ustały. Wyzwanie rzucone przez naukę Zwierzchników było zbyt wielkie. Człowiek stracił zapał, przynajmniej na pewien czas, i skierował swoją aktywność w innych kierunkach. Nie widziano sensu w konstruowaniu rakiet, skoro Zwierzchnicy dysponowali nieporównanie lepszymi napędami opartymi na zasadach, których nigdy nie zdradzili.

Kilkuset ludzi odwiedziło Księżyc, aby zbudować tam obserwatorium astronomiczne. Latali wówczas małym statkiem napędzanym silnikami rakietowymi, pożyczonym od Zwierzchników. Mimo iż właściciele przekazali go, nie stawiając żadnych warunków odnośnie do wścibstwa ziemskich naukowców, nie ulegało wątpliwości, że badając tak prymitywny pojazd, niewiele można się dowiedzieć.

W ten sposób Człowiek stał się więźniem własnej planety. Była to dużo przyjemniejsza, ale i znacznie mniejsza planeta niż przed stu laty. Od kiedy za sprawą Zwierzchników zniknęły wojny, głód i choroby, zniknęła także Przygoda.

Wschodzący księżyc zaczął malować niebo na wschodzie bladomleczną poświatą. Jan wiedzial, że gdzieś tam, w okolicach Plutona, znajdowała się baza Zwierzchników. Chociaż ich statki zaopatrzeniowe musiały przybywać i odlatywać od ponad siedemdziesięciu lat, dopiero za życia Jana ujawnili ten fakt i sprawili, że manewry statków były widoczne z Ziemi. Teleskop o dwustucalowej ogniskowej pozwalał wyraźnie dostrzec wielkie cienie, jakie w porannych lub wieczornych promieniach słońca rzucały na księżycowe równiny. Ponieważ wszystko co robili Zwierzchnicy, niezmiernie intrygowało ludzi, systematycznie obserwowano przyloty i odloty statków, powoli stwierdzając pewne prawidłowości, jakie tym rządziły. Przed kilkoma godzinami jeden z wielkich cieni zniknął. Jan wiedział, co to oznacza: gdzieś w pobliżu Księżyca statek Zwierzchników, zgodnie ze swym tajemniczym rozkładem, szykował się do podróży ku odległemu, nieznanemu domowi.

Nigdy nie udało mu się zauważyć momentu startu. W sprzyjających warunkach spektakl ten mogło oglądać pół świata, ale Jan zawsze miał pecha. Startu nie dawało się przewidzieć, a Zwierzchnicy nie podawali terminu do wiadomości. Jan postanowił, że poczeka jeszcze dziesięć minut, a potem zejdzie na przyjęcie.

A to co? Tylko meteor przecinający rejony Alfa Eridani. Jan rozluźnił się, stwierdził, że zgasł mu papieros i zapalił następnego.

Wypalił go do połowy, gdy w odległości pół miliona kilometrów uruchomiono gwiezdny silnik. Z samego serca rozszerzającej się mgławicy księżycowej poświaty wystrzeliła ku zenitowi maleńka iskierka. Wspinając się wciąż wyżej, lśniła coraz intensywniej, aż nagle znikła. Po chwili pojawiła się znowu, nadal nabierając szybkości i blasku. Pulsując miarowo, z rosnącą prędkością przenikała w głąb nieba, rysując jasną linię światła na tle gwiazd. Nawet komuś, kto nie miał pojęcia, w jakiej znajdowała się odległości, wrażenie pędu zapierało dech w piersiach; a gdy wiedziało się, że odlatujący statek był gdzieś za Księżycem, w głowie kręciło się na myśl o związanej z tym energii i szybkości.

Jan wiedział, że to, co teraz oglądał, było ubocznym efektem zastosowania tej energii. Sam statek był już niewidoczny i znajdował się gdzieś daleko przed tym wznoszącym się światełkiem. Tak jak lecący wysoko odrzutowiec pozostawia za sobą smugę rozrzedzonego powietrza, tak oddalający się statek Zwierzchników zostawiał swój szczególny ślad. Ogólnie przyjęta teoria — nie budząca większych wątpliwości — głosiła, że niesamowite przyspieszenie gwiezdnego silnika powodowało lokalne zniekształcenia przestrzeni. Jan wiedział, że to, na co patrzy, jest światłem dalekich gwiazd, zebranym i zogniskowanym tam, gdzie wzdłuż śladu powstały po temu odpowiednie warunki. Był to widomy dowód słuszności teorii względności — ugięcie światła spowodowane kolosalnym polem grawitacyjnym.

Teraz koniec tej ogromnej soczewki, mającej kształt ołówka zdawał się poruszać wolniej, lecz i to było złudzeniem spowodowanym perspektywą. W rzeczywistości statek stale zwiększał szybkość; po prostu ślad jego lotu skracał się, w miarę jak kolos oddalał się ku gwiazdom. Jan wiedział, że na statek skierowano w tej chwili wiele teleskopów, ponieważ ziemscy naukowcy nadal usiłowali odkryć tajemnicę napędu. Opublikowano już ponad tuzin teorii na ten temat i Zwierzchnicy niewątpliwie czytali je z najwyższym zainteresowaniem.

Widmowe światełko zaczęło znikać. Teraz było już gasnącą smugą skierowaną tak, jak się tego spodziewał, w serce konstelacji Cariny. Gdzieś w tym rejonie była ojczyzna Zwierzchników, mogąca znajdować się w pobliżu każdej z tysiąca gwiazd położonych w tym sektorze przestrzeni. W żaden sposób nie było można określić jej odległości od Układu Słonecznego.