Выбраныя творы ў двух тамах. Том ІІ

— Што я, жабрак,— хоць ужо трохі і на падпітку, але сур'ёзна пакрыўдзіўся Вовік.— Калі б ты шклянку «Яблычнага» паднёс...

Мужыкі рагаталі так, што іх чулі, пэўна, і геолагі ў дзетдомаўскім садзе. Мар'ян не скіраваў да сваёй яблыні, паглядзеў спачатку грады. Памідоры толькі завязваліся. А гуркі можна было ўжо і выбіраць. Ён вырваў два ці тры з іх, але есці не стаў, хаця гэта былі і першыя ў гэтым годзе гуркі, паклаў іх у кішэню. Рот яго быў поўны вязкай сліны, яблыка, яблыка хацелася яму. Ён адчуваў ужо яго водар, лета пенілася, спявала ў тым водары, ранак дыхаў ім, аб ім сумавалі конікі, што пачыналі ўжо сакатаць у траве. А самі яблыкі, хаця быў ужо і Пятро, яшчэ не паспелі. Не хапіла ім сонца, не наліліся яны яшчэ як трэба сокам, толькі-толькі пачалі паказваць гэты сок пад шорсткай яшчэ скуркай. Але Мар'ян, аслеплены памяццю, не змеціў, што яблыкі зялёныя, яны бачыліся яму белымі і ружовымі. Нецярпліваю рукой пацягнуўся да галіны, угнуў яе і стрымаў руку, сарваў яблык беражна, ашчадна і акуратна. I хаця быў ён яшчэ зусім маленькі, толькі абяцаў у будучым зрабіцца сапраўдным яблыкам, яму ж здаўся вялізным-вялізным, бы далонь яго раптам паменела, дзіцячай зрабілася рука. Але сам ён не адчуваў аніякай несуразмернасці паміж рукой і яблыкам. Наадварот, яму здалося, што яго рука раптам пачала імкліва расці. Яна навісла над зямлёю, закрыла зямлю, геолагаў, якіх ён да гэтага бачыў на дзетдомаўскім падворку, а цяпер перастаў бачыць. Над усім светам распасцерлася яго далонь, а на далоні яблык. Яму дзіўна было і ўявіць сабе, што гэта яго далонь і яго яблык, ён зараз будзе есці гэты яблык, возьме і адкусіць добрую трэць, а то і палавіну. Возьме і адкусіць.

Яблык ён толькі надкусіў, праклюнуў, як мыш, зубам да соку і пачуў над сабою нейкае гарачае спякотнае гудзенне. Ляцелі на яблык ці то пчала, ці то чмель, а мо гэта былі галасы яго дзетдомаўцаў. Мар'ян не паспеў зразумець, таму што ў тым спякотным гудзенні было яшчэ штосьці ад посвісту кулі, снарада. Не выпускаючы з рук яблык, сам не ўсведамляючы, што гэта з ім адбываецца, ён пачаў паціху асядаць, завальвацца на сваю яблыню, ствол яе трохі падтрымаў яго да таго імгнення, калі перастала гудзець увушшу і пачуліся гукі хору, і ўсё ўкруга зрабілася блакітным, блакітны тунель паўстаў перад ім, ён убачыў сябе, як ён ідзе па гэтым тунелі. Хлопчык ішоў па тунелі, голы, і трымаў на выцягнутай руцэ наліўны чырванабокі яблык, і хтосьці рухаўся яму насустрач. Не, не чалавек, штосьці вялізнае, кудлатае і добрае.

«Не дачакаўся, не дачакаўся»,— паспеў яшчэ прашаптаць Мар'ян. Адсланіўся ад ствала, упаў дагары тварам, падскочыла і ўзляцела ўгару яблыня, як хвоя, пад якою яго параніла некалі. З той толькі розніцаю, што яблыню не пакрышыла выбухам. Ён падумаў яшчэ, што гэта сон, і зразумеў: сон, толькі доўгі, і вечна ў тым сне будзе сніць ён яблыню.