Маўчанне травы: Паэма лёсу

Зацмокаліся з косамі мянташкі: Ад пяткі да сярэдзіны — працяжна, З наском — між іншым, так сабе, не важна — Як пасмяюцца там ці перадражняць. І пацяклі зялёнымі руччамі Да Начы кветкаломныя пракосы... І толькі тут убачыў госць з адчаем, Што ён стаіць перад народам босы. Вось так, як маеш — у руцэ сандалі, Штаны аж да каленяў закасаны... Да рэчкі шмыгнуў, ад вачэй падалей, Адмыўся, вылез: гладкі, прычасаны. На старшыню зірнуў — рукамі пляснуў: Той — у лапцях! Дык што ж гэта за прыклад?! Дзе новы лад, дзе новы быт калгасны, Каб ногі зволіць ад лапцей апрыклых? Не вытрымаў і на заходзе новым Да Васіля з пытаннем падступіўся: — Ці вам тут контра точыцца ў галовы, Ці погляд класавы да рэшты прытупіўся? Не зразумеў Васіль. Тады Папсуеў На ўсю грудзіну — узарваўся быццам — Гукнуў сярдзіта: — Лапці галасуюць Твае за што?! За перажыткі ў быце? «Ага, дык вось куды начальства хіліць...» — Тады ўжо старшыня пачаў тлумачыць: Яшчэ не ўсюды лапці адхадзілі, Хоць і абутак як бы той жабрачы. Вазьміце сенакосныя работы: Тут суха, a ніжэй — вада плюскоча,— Як без лапцей? Ні басанож, ні ў ботах Ды і ў валёнках, думаю, не ўскочыш... A ў гэтых — лыкавых ці хай сабе лазовых — Нага, як пані важная якая: Як дзе балота — мокра, ды не золка. Ступіў на сушу — і вада сцякае. Цяпер да Начы нітачку прадоўжым (Душа, між намі, рыбкі запрасіла): З таптухай у лапцях ідзі, бо зноў жа — Вада не вісне на нагах грузілам. Ці ў лес паедзеш... Спрытна і не мулка, Ні корч, ні чорт табе ў лапцях не страшан...— І засмяяўся: — Пры абцасе гулкім Ямчэй у скоках. Ці на бруку вашым... А госць маўчаў. Як бы ў душу сумненне Наконт варожасці лапцей пранікла. Нарэшце, мовіў — мудра, без адценняў: — Яно, канечне... Але ўсё-ткі прыклад… Калі ішлі палуднаваць у засень, Дзе з-пад карча бруілася крыніца, Дык мімаволі кожны запыняўся — На сенажаць маўкліва падзівіцца. — Яшчэ б такія тэмпы ды пагода Хоць дзён пяток над Начай пагасцілі — І сто працэнтаў вам было б як лёду, А нам — сянцо, што ў самай добрай сіле. Яно, як мёд, калі скасіў парою І ў пуню звёз ці ў стог сухое скідаў,— Казаў Васіль Папсуеву і кроіў Скрылямі сала, што кубёлак выдаў — З таго бруска, які нарос ля хіба І да касьбы ашчадзіўся мужчынам, Каб пад касой сівец не прогся дыбам, A палягаў, як пад агнём шчаціна. Ды бачыў старшыня: мацунак з торбы, Ружова-белы, даставаў не кожны. Са злой цыбуляй — ажно носам сёрбаў — Еў хлеб Макар і ахаў пераможна. I думаў старшыня: «Касіць — агулам, А есці — дзе што жонка адшукала... Сюды б цяпер баранчыка з адгулу»,— I Макару падсунуў сала кавал. Прытомлена жавалі, мужавалі... А думка зноў: «Паставім на праўленні...» ...Як шчупакі, узнятыя з-пад хвалі, Ляжалі косы, зелянелі цені.