Рандэву на манеўрах

Да позняга заседзеўшыся з кнігай, я люблю патушыць святло і сцішана пастаяць ля начнога вакна. Пастаяць, паназіраць за прыпынкам насупраць майго дома. Я часта бачу там нечую самотную ноетаць. Апошнія аўтобусы даўно пройдуць, а чалавек, наставіўшы пад снегам ці дажджом каўнер, усё чакае, адзін сярод каменных гмахаў з чорнымі вачніцамі вокнаў. 1 часам прычыняецца маленькае дзіва, і самотніка падбірае якісьці бяссонны аўтобус. Тады мяне ахоплівае дзіўнае пачуццё, дзе радасць нітуецца з нейкай трывогай, і я прыгадваю адну, пасланую мне лёсам, незвычайную сустрэчу...

Прафесару Абэцэдарскаму, якога студэнты звалі проста Абэцэ, спатрэбілася другое спатканне са мною, і мне прыйшлося даганяць свой будатрад, які ўжо карміў сібірскую камарэчу...

На трэці дзень дарогі я апынуўся ў далёкім таежным гарадку, амаль спрэс драўляным, з фарсістымі дашчанымі ходнікамі і каржакаватымі дамамі, якія, здавалася, стаяць так даўно, што паспелі пусціць карані.

На аблепленай ластаўчынымі гнёздамі прыстані я даведаўся, што адзіны на дні параход уверх па рацэ адчаліў яшчэ раніцой. Нічога не заставалася рабіць, як бліжэй пазнаёміцца з тутэйшымі сабакамі, што галасной, але наогул прыязнай гайнёй бестурботна гойсалі на вулках, і заняць нумар на апошнім, трэцім паверсе пустэльнай гасцініцы, а потым, узважыўшы свае фінансавыя магчымасці, спусціцца на вячэру ў рэстаран.

У сіняй ад тытунёвага дыму зале, аздобленай без дай ладу развешанымі па сценах аблезлымі шкурамі, было завозна, але я змеціў яго яшчэ ў дзвярах. Ён, русявы, гадоў мо на пяць старэйшы за мяне хлопец, неяк адразу розніўся з шумлівымі мужчынамі, што запаўнялі рэстаран. Узнікла адчуванне, што мы недзе бачыліся, і я, упершыню трапіўшы ў такі блізкі свет, вядома, захацеў сесці толькі з ім.

Я павітаўся, паклаў на край століка захоплены ў дарогу беларускі часопіс і ў наступную хвіліну падскочыў на крэсле ад здзіўлення і ўсцехі, пачуўшы нашую мову.

Майго новага знаёмца звалі Кастусём. Ён быў з-пад Полацка, настаўнічаў у родных мясцінах. Якім ветрам занесла яго сюды — пра тое Кастусь прамаўчаў, але мне і без таго было хораша поруч з гэтым сухарлявым стрыманым хлопцам, на светлым твары якога ўважліва і чамусьці сумнавата сінелі глыбокія вочы. Было хораша піць нясмачнае каламутнае піва. Хораша пазіраць на доўгага, быццам бусак, рудога чалавека, які ў адзіноце скакаў свой адмысловы шэйк, свецячы фіксамі з нетраў нечасанай барады. Хораша спытаць што-небудзь і зноў пачуць беларускае слова.

Я заўважыў, што Кастусь тут не чужы: некалькі мужчын з ім парукаліся, а адзін падсеў да нас і, чокнуўшыся з Кастусём, моўчкі, але з відавочным спачуваннем паляпаў яго па плячы.

Ансамбль вярнуўся з перакуру і грымнуў нязводнае і ўсюдыіснае «Поспели вишни в саду у дяди Вани...». Музыкі шчыравалі так, што на століку падскокваў і жаласна звінеў посуд, а са сцяны з нянавісцю касавурылася на эстраду рагатая аленевая галава.