Віхры на скрыжаваннях
- Автор: Федосеенко Владимир Константинович
- Год: 2014
- Язык: белорусский
- ISBN: some
- Жанр: Советская классическая проза
Электронная книга - «Віхры на скрыжаваннях». Краткое содержание книги:
- Я ніколі не думаў, што так прыемна будзе цалаваць цябе, - шаптаў Валодзя.
- А я ніколі не думала, што мне так прыемна будзе быць з табой. Ты цяпер разумееш, як мне было, калі я пачула, што цябе ўжо няма?
- А хто такі Гут у вашай вёсцы?
- Ай, гідота нейкая. Ты яго павінен ведаць. Ён у дзесятым вучыўся. І вось быў як панадзіўся хадзіць да нас... Гэта калі я дома яшчэ была. Я яму кажу: «Што ты такі здаровы і не ідзеш ваяваць?», а ён адказвае: «Куды я пайду? Я нямецкую мову дасканала вывучаю, прачытаў ужо шмат кніжак. Трэба рыхтаваць сябе да вялікага жыцця». Я пытаю, хто ж яму дасць тое вялікае жыццё. Трэба ісці ваяваць з нашымі або з ворагам. А то чакае нейкага незвычайнага жыцця, кажуць, сядзіць на палацях без штаноў у доўгай матчынай сарочцы. І нацягваў штаны толькі тады, калі да нас прыходзіў.
- А ўсё ж нацягваў, - засмяяўся Валодзя.
- Людзі гавораць, што ніякай ён мовы не вывучае, а Біблію. Ён баптыст нейкі. Я яго выганяла з хаты, а ён усё роўна сляпіцай лезе. Дык я рабіла так: ён у хату, а я з хаты. Гут сядзе з маці і разважае, што нам цяжка без мужчыны жыць, хваліцца, што ён добры гаспадар... Маці мяне аднойчы дакарала, што непрыгожа так уцякаць з хаты, калі хлопец прыходзіць. Я сказала, што сыду з дому куды вочы глядзяць, калі маці будзе яго падтрымліваць і ён будзе поўзаць сюды. Тады маці, напэўна, штосьці сказала яму, і Гут перастаў хадзіць да нас. Але нядаўна зноў быў, распытваў, дзе я. Ён бы пісьмо напісаў. Дурны Гут.
- Чаму? Ён кахае цябе.
- Дык кахаць трэба хоць крыху да сябе падобнага чалавека. Ну, скажам, не тварам, дык поглядамі на жыццё... А то ўяві сабе: вялізны дубіна ў матчынай сарочцы на палацях сядзіць, і вочы блішчаць, нібы ў ката, адтуль, з-пад столі. Валодзечка, мне здаецца, што гэта не чалавек, а вар'ят.
Валодзя абняў Валю за талію і прыціснуўся да яе грудзей.
- Не трэба так. А то ўстану і пайду ў хату.
Хлопец адсунуўся і сказаў:
- Добра, будзем спаць.
- О, які ты разумны, я хацела табе аб гэтым сказаць, але баялася пакрыўдзіць.
Валодзя заснуў не скора. Ён яшчэ доўга ляжаў і думаў, думаў.
Раніцай хлопец пачуў, як нехта стукаў у вароты. Валодзя разбудзіў Валю, і яна хуценька саскочыла з сена і зняла зашчапку. Гэта была маці. Яна здзівілася, убачыўшы тут Валю разам з Валодзем. Праўда, нічога не сказала, але па ўсім было відаць, што ёй няёмка за дачку, што начавала з хлопцам.
Тацяна Мікалаеўна сказала, што нічога небяспечнага няма і можна ісці ў хату. Ужо ў сенцах Валодзя шэптам прызнаўся дзяўчыне, што яму сорамна.
- Нічога, маці павінна ведаць, што я ў партызанах і ўсяк даводзіцца начаваць. Галоўнае, як я паводжу сябе.
- Малайчына, а я думаў, што і табе няёмка.
Маці хутка вярнулася ў хату. Яна расказала пра апошнія падзеі ў Слабадзе. Бачыла ўжо таго палоннага, які прадаў сваіх сяброў. Ён бегае па хатах у нямецкай форме і ганяе людзей на работу ў лес. Але пасля Данілава гітлераўцы вельмі асцярожна ставяцца да здрадніка Капыцкага. Усё роўна ён на палацях у лазні спіць. Праўда, без аховы.
- А ён па дварах са зброяй бегае? - запытаў Валодзя.
- З вінтоўкай.
- А чаго яны кожны дзень бегаюць?
- Бо кожны дзень людзям новую работу загадваюць. Вось учора ганялі на станцыю, а адтуль на падводах людзі вазілі цэмент, ці што, добра не ведаю. Іншы раз гоняць у лес, іншы раз зямлю капаць. Сёння хутка будуць бегаць. Праўда, на нашай вуліцы салдаты загадваюць. А той палонны на Карпілаўцы. Людзі бачылі, як немцы білі тады палонных, дык ненавідзяць гэтага здрадніка, але і баяцца яго больш, як немца.
- Дык мне трэба спяшацца. Але гэта горш, што Капыцкі на той вуліцы бегае. Вінтоўку не панясеш, з пісталета забіць проста, але паднімеш яшчэ трывогу, і цяжка будзе выскачыць. Трэба з бясшумкі.
- Што, ты яго хочаш забіць? - здзівілася Тацяна Мікалаеўна.
- Так. Абавязкова.
- Удзень? Тут жа па вуліцы такія маладыя хлопцы не ходзяць. Цябе любы немец адразу затрымае.
- Дайце мне сваю якую-небудзь старую сукенку, толькі каб шырокая была.
Тацяна Мікалаеўна пайшла, адчыніла шафу і дастала адтуль карычневую сукенку з паяском.
- Вось, вось, добра будзе, - сказаў Валодзя.
Ён выйшаў у сенцы і праз некалькі хвілін вярнуўся ўжо ў сукенцы.
- Цяпер дай мне карабін, Валя.
Валодзя ўзяў вінтоўку, паклаў у магазінную каробку два патроны для бясшумнай стральбы, карабін падсунуў пад сукенку і падвязаўся поясам. Бясшумку і пісталет паклаў за пазуху.
- Ну, вось і грудзі ёсць!
Маці і Валя былі ўсхваляваны, але ўсміхнуліся. Валодзя завязаў хустку ў гарошак.
- Ну, чым не жанчына? Цяпер пайду праз агароды на Карпілаўку. У якім двары там толькі засесці?