La batalo de l' vivo
- Автор: Диккенс Чарльз
- Год: 1891
- Язык: эсперанто
- Переводчик: Ludoviko Lazaro Zamenhof
- Жанр: Классическая проза
Электронная книга - «La batalo de l' vivo». Краткое содержание книги:
La traduko estas de L.L. Zamenhof, unue publikigita en la gazeto «La Esperantisto» (1891, februaro–novembro); ĝi prezentas specialan intereson kiel teksto en la frua Esperanto.
kuneveni, kuneesti …
La prefikso kun-, uzata en verbo, povas indiki kunecon kiel celon (kunveni = veni kunen) aŭ staton (kunesti = esti kune). Ĉe kelkaj aliaj prefiksoj oni tiajn signifoj distingas, ekz‑e
antaŭeniri (iri, celante antaŭen) — antaŭiri (iri antaŭ iu aŭ io)
tamen pri kun- oni nun normale tion ne faras. PAG tamen rimarkigas (§391):
Rim. I. La dusencecon de kun- (x-e kaj x-a) Z. rigardis difekto de la lingvo, pri kiu oni devus helpi. Kelkfoje li uzis kune- anstataŭ kun-, tamen — strange! — li ne utiligis tiujn du formojn por meti diferencon inter la du sencoj, sed aplikis kune- sendistinge (kunesido, kunevivado, kuneeduki; kunekroĉi, kunekalkuli, kunepreni), verŝajne sub la influo de la germana, kiu havas mit- (x-e) kaj zusammen (x-a), sed uzas ofte la lastan en la senco de mit-. En la “neologismaj” projektoj, Z. proponis por la dua senco diversajn solvojn (ko-, kum-), fine, en la dua volumo de la Andersen-fabeloj lanĉis kunkun- (kunkunvoki). Neniu el tiuj iniciatoj estis imitata.
Verdire, mi ne vidas koheran sistemon en la Zamenhofa uzado de kune-/kun-. Jen ekzemploj pri kune-:
¶ nian longan kaj amikan kunevivadon — unser langes und freundschaftliches Beisammenleben
¶ esceptinte la kuneservantan Clemency N. — Ausgenommen die mitbedienende Clemency N.
¶ malrapide kunesilabis la surskribon: … — buchstabierte langsam die Inschrift zusammen: …
¶ kunebatis la manojn — schlug die Hände zusammen
¶ Mi kunevenis kun sinjoro Warden — Ich traf mich mit Mr. Warden
¶ tiu ĉi ĉiutaga kuneestado — Ich fühlte, daß ich handeln mußte, ehe dieser tägliche Ungang erneuert würde.
Kaj jen simplaj kun-:
¶ kunsentanta amo — mitfühlende Liebe
¶ kuntrafiĝo de la tago de l’ adiaŭdiro kun duobla tago de naskiĝo — dies Zusammentreffen des Abschiedstages mit einem doppelten Geburtstage
¶ li rigardis la du advokatojn kiel kunkaŭzantoj de lia stato — betrachtete er die beiden Advokaten als Miturheber seines Gemütszustandes
¶ kuntiradus la brovojn — die Brauen … zusammenzöge
¶ kunligita — zusammengebunden
¶ turni al sia kunsidanto nur la okulojn — seinem Gefährten die Augen zuzuwenden
Akuzativa predikativo
Temas pri tiaj frazoj:
oni lin vidis vagantan kaj insultantan la mondon