Ноч Цмока
- Автор: Гапеев Валерий Николаевич
- Год: 2016
- Язык: белорусский
- Жанр: Детективная фантастика
Электронная книга - «Ноч Цмока». Краткое содержание книги:
Гэта эратычна-містычны дэтэктыў на тле беларускай правінцыі найноўшага часу…
Я бачыў перад сабой нечаканы працяг штодзённага звыклага свету, быццам нехта ўзняў мяне над зямлёй, і я змог упершыню пабачыць усю ваколіцу свайго, нібыта цвёрдага месца. Іншае жыццё, жыццё незвычайнае, невядомае, існуе.
Я павярнуўся і пайшоў да сваіх.
Надзея і Сяргей чакалі мяне: на траве бялела разасланая хусцінка, на ёй ляжалі прыхопленыя з сабой бутэрброды, стаяў тэрмас.
— Ідзі, есці будзем, — гукнула Надзея.
Сяргей за гэты час змяняў некалькі месцаў, мяняў прынаду, сыпаў звараныя крупы ў канаву. І дамогся свайго: пакуль я блукаў ўздоўж канавы, выцягнуў тры краснапёркі, цяпер чакаў, пакуль на падкормленае месца збярэцца рыба.
Мне не хацелася зараз засяроджвацца на рыбалцы. Было спакойна на душы ад майго невялікага адкрыцця: жыццё рознае і насамрэч зусім не такое простае, як здаецца. Думка ўвайшла ў маю свядомасць аксіёмай, цяпер заставалася спакойна перабіраць факты-карцінкі, дапускаючы самую неверагодную ў выніку.
Я адышоў крокаў на колькі ад вады.
— Вудзь за мяне, — кіўнуў я Сяргею. — Паляжу крышку.
— Ну падрамі сабе, — з разумением згадзіўся ён.
Я не стаў тлумачыць Сяргею, што мне хацелася зусім не драмаць.
Чаму мяне захацелі пазбавіць памяці? Пра што такое я даведаўся, што пачуў ад дачнікаў у Ляўдку, што можа быць небяспечным для іх? Акушэрка прызналася ў прыёме родаў? І яны зразумелі, што іх хлусня — быццам дзіця-гідрацэфал Насціна — лёгка можа быць раскрыта? Не, наўрад, яны ж загадзя прадумалі менавіта такое тлумачэнне. Тое непажаданае для іх было прамоўлена выпадкова… Яно не абмяркоўвалася перад сустрэчай. Яны чакалі ад мяне пытанняў пра жыццё і смерць Насці, пра іх адносіны з ёй, і рыхтавалі адказы. Якіх пытанняў яны не чакалі ад мяне? Успомнім…
Пэўная разгубленасць Федарука выявілася, калі я спытаў пра Яшчура. Занерваваўся? Так, крыху… Пра Цмока? Не, ён толькі здзівіўся, але адказваў, правільней, — збіраўся адказваць мне грунтоўна… Пераказваць міф. Стой! Тая рэпліка з месца перад гэтым! Федарук тады па праўдзе разгубіўся, заспяшаўся хутчэй нешта казаць. Так, я спытаў наконт дзіўнага месца ў іхнім міфе, калі там першапачаткова апісваецца абсурдная сітуацыя: певень не можа знесці яйка. І тады прагучалі словы… Як там было? «Тады пеўню трэба нарадзіцца курыцай». А калі гэта падказка, ключ?
Я рыўком устаў, на мяне азірнулася Надзея, усміхнулася запытальна.
— Усё добра, — кінуў я ёй. — Слухай, Сяргей, — гукнуў я, — кажуць, журналісты — самыя дасведчаныя людзі і ведаюць пра ўсё на свеце. Праўда?
— Няпраўда, — уздыхнуў ён, паклаў вуду, якую трымаў у руцэ, напружана сочачы за паплаўком, які ледзь-ледзь ляніва варушыўся. — Малькі гуляюць… Хопіць нам сёння рыбы, душа свята атрымала, згодныя?
— Не забывайцеся на ўмову: чысціце рыбу вы! — папярэдзіла Надзея, падышла да мяне, апусцілася побач на траву. — Таварыш следчы, якое пытанне замучыла?
Сяргей таксама падышоў і прысеў:
— Прафесія журналіста вымагае ведаць… вяршкі. Так во, нахапаешся ўсяго патроху. Пытайся, можа, некалі і ведаў ды забыў, паспрабую ўспомніць.
— А курыца можа стаць пеўнем? — сур’ёзна задаў я пытанне.
Сяргей нават не ўсміхнуўся, толькі глянуў на мяне пільна.
— Можа, — і пацвердзіў кіўком галавы. — Толькі не зусім.
— Гэта як? — насцярожыўся я ўнутры.
— Ну, значыць, будзе не зусім самцом, пісюн не вырасце, — усміхнуўся Сяргей. — Прырода — штука дзіўная. Вось сярод земнаводных змена полу — з’ява распаўсюджаная. Вядома, калі ўсіх самцоў трытонаў вынішчыць, дык некаторыя самкі ператворацца ў самцоў. Ёсць нейкія прыхаваныя механізмы і магчымасці…
— Дык а курыца? — нецярпліва вярнуў я Сяргея да сваёй тэмы.
— А курыца… Помніцца, было ў маёй практыцы такое. І пісалі мы нават пра такі выпадак. У адной бабулькі курыца стала пеўнем. Біёлагі тлумачаць лёгка, помніцца, шукаў абгрунтаванне. Калі ў вялікім гурце курэй няма пеўня, дык нейкая курыца можа пачаць сябе паводзіць як певень, робіцца лідарам. Пасля ў яе адрастае вялікі грэбень, хвост… Карацей, мяняецца знешнасць, яна набывае ўсе прыкметы пеўня. Адзінае — унутрана пеўнем не робіцца, апладняць іншых курэй не можа.
— Лесбіянка, — сам сабе радасна ўсміхнуўся я. — Але ж яна можа знесці яйка!
— Ну, мабыць, зможа, — паціснуў плячыма Сяргей. — А гэта важна?
— Важна, — замест мяне нечакана адказала Надзея. — Менавіта такая курыца і зможа знесці яйка, з якога народзіцца Цмок…