Ноч Цмока

— Я табе падабаюся? Кажы, я буду гатаваць табе каву!

— У кашулі маёй, адно на чацвёрты гузік зашпіленай, ты гатуеш мне каву, — прадэкламаваў я з нечаканым хваляваннем. — Людзі забываюць многае. Я не змагу цябе ніколі забыць у маёй кашулі.

— Паверу! Але праверу! — Надзея прайшла на «кухню».

Мы пілі каву на верандзе, адчыніўшы дзверы ў ноч, дзе шапатаў па лісці сцішаны дождж.

— Надзюш.

— Чую.

— Я пра круг хачу спытаць.

— Пытайся.

— Дык праўда?

— А чым гэта можа быць? — Надзея адставіла кубак, хітра прымружылася, нахілілася да мяне і загаварыла таямнічым шэптам: — Усё было не так! Я згаварылася, каб цябе спаілі наркатычным настоем на мухаморах, украла ў Падлужнага плуг, дзеўкі за літр каньяку наладзілі інсцэніроўку старажытнага абраду. Урэшце, мэта была дасягнутая: я завалакла цябе ў свой ложак і сёння зацяжарала! Сёння была ноч Цмока! Цяпер ты будзеш ведаць, як зараджаюцца Цмокі! І я нараджу яго — ён прынясе мне шчасце, а цябе з’есць!

— Надзюш. Не прыдурвайся. Дык праўда?

— Праўда тое, у што верыш.

— А ты верыш? Скажы!

— Я ведаю.

— Што ты ведаеш? — не адставаў я.

Надзея маўчала, быццам раздумвала, казаць ці не, і пачала апавядаць такой інтанацыяй, бы малому дзіцяці казку:

— Ведзьмакі ведаюць шмат якіх страшных спраў. Але многія рэчы робяцца агулам, вядзьмак тут толькі дапамагае. Круг забыцця — страшны. Калі з яго выскачыш, страх пераадолеўшы, то страціш усю памяць, забудзеш, хто ты ёсць. А калі ранка дачакаешся, то дакладна не будзеш помніць апошніх дзён. Жанчыны аруць баразну, а вядзьмак у гэты час нагаворвае закляцце: на колькі дзён чалавека пазбавіць памяці.

— Навошта? Які сэнс у гэтым? Няўжо яны хацелі, каб я на нешта забыўся?

— Значыць, хацелі.

— Не дражніся, — я прыцягнуў яе да сябе, захапіў яе прыпухлыя і знясіленыя ад нядаўніх пацалункаў вусны сваімі, але адпусціў, абмяк: — Што ты ўзяла… ад Зміцера?

— Глупства, — яна адказала быццам са смехам, але ж я не змог не адчуць падману.

— Зміцеру была наканавана страшная смерць? Чаму?

— Бо вядзьмак, — не ўтрымала ўздыху Надзея. — Нямала зла нарабіў, хоць і дабра таксама. Каго лячыў, а каго калечыў. Яны, ведзьмакі, пакуль у сіле, не хочуць думаць пра нейкія маральныя нормы. Ім усё адно: ці даць маладзіцы адвару, каб мужыка чужога прысушыла навек, ці зелле прыгатаваць, каб дзіця ачуняла, ці мужчынскую сілу вярнуць або забраць. Ім няважна. пакуль маладыя. Бо яны над людзьмі.

 — І ты. узяла грахі Зміцера на сябе?

— Не. Грахі яго я не брала: яму за іх самому адказваць. Сілу яго ўзяла. І памрэ ён простым чалавекам, не будзе пакутаваць месяцы. Іначай яны не паміраюць — толькі праз страшэнныя мучэнні. То ім тут, на зямлі, ці то адплата за зло, што людзям нарабілі, ці то пакаранне за тое, што сілу сваю не перадалі.

— Стой, стой, — я прыўзняўся, нават сеў. — Ты цяпер вядзьмарка?

— Канешне! Я ёй і была, я ж табе казала! Таму і змог Зміцер мне сілу перадаць, абы каму не перадасі.