Пастка для рэха

— Здароў, Віцёк, — вітаецца ён як ні ў чым не бывала. Голас далёкі, расчараваны. — З вады на нішчымніцу перабіваешся, пад мастамі начуеш? А я накормлены, у цяпле… Ці справядліва гэта?

— Не пад мастамі, Мікалай Мікалаевіч, а ў манастырах, — удакладняю я. — Што зробіш, лепшага я не заслужыў.

— Гэта чаму?

— Таму што грэх на мне ляжыць, Мікалай Мікалаевіч.

— У кожнага з нас свае грахі, — западае ў роспач Мікалай Мікалаевіч.— Адны галадаюць, а другія з раскошы шалеюць.

— Богу Богава! — адказваю я цынічна і плачу. Слёзы цякуць па шчоках бруднымі ручаямі. «Скуль іх у мяне столькі? — дзіўлюся я. — Напэўна, створаны я не з вады, як усе людзі, а з гэтай салёнай пякучай вадкасці.» Размазваю слёзы па брудным твары, і сэрца сціскаецца ад жахлівай здагадкі: усё маё жыццё — прыкрасць.

— Свет коціцца ў бездань, а ў труне няма кішэняў, — выклянчвае спагаду мой былы шэф, адорваючы мяне адсутным позіркам. — З сабою ў магілу нічога не забярэш. Нашто яно мне, тое багацце, калі ад яго адны толькі пакуты? Хочаш, аддам табе свой дом, га?

— Нашто ён мне? — здзіўляюся я шчыра і душу ў сабе слёзы.

— Будзеш жыць у ім.

— А вы, Мікалай Мікалаевіч?

— У мяне іх пяць. Забірай і памятай маю дабрыню… Памяць — адзінае, што ад нас застаецца.

— Харошы вы чалавек, Мікалай Мікалаевіч!

— Злодзей я, Віцёк! — цяжка ўздыхае мой былы шэф.

— Навошта вы пра сябе так, Мікалай Мікалаевіч? Які ж вы злодзей. Вам пасада тое рабіць дазваляе. Зрэшты, вы не ў людзей крадзеце, а ў дзяржавы…

— Красці заўсёды грэх. Ты ж не крадзеш.

— Няма чаго, Мікалай Мікалаевіч. Быў бы я на вашым месцы, таксама краў бы.

— У кожнага з нас сваё месца. Ты — валацуга, я — зладзюга. Жыццё, пэўна, толькі праз пакуты і пазнаецца, інакш нашто мне аддаваць табе свой дом...

Прачынаюся ад штуршка пад бок. Праціраю вочы і бачу Фёцу. Д’ябал бы яго пабраў! Паварочваюся да сцяны.

— Харош дрыхнуць, Аляксей Міхайлавіч зачакаўся ўжо.

— Які Аляксей Міхайлавіч? — перапытваю я здзіўлена.

— Не злуй мяне, Віцёк! — незадаволена бурчыць Фёца.

— Мо не пойдзем, га? — цягну я няўпэўнена. — Не падабаецца мне ўсё гэта. Відавочна, падман.

— Позна, Віцёк, мы паабяцалі, а слова трэба трымаць.

— Ты верыш гэтай лухце?

— А ты?

— Я — не.

— І я не.

Ляніва пляцёмся ўздоўж высокай каменнай агароджы. За ёю, калі верыць Фёцу, жаночы манастыр. Зіркаю па баках і пазяхаю. Чырвонае сонца распаўзлося па гарызонце, і ў паветры вісіць устойлівы пах свежаскошанай травы. Дрэвы кідаюць на сцежку пераблытаныя дзіравыя цені. Аднекуль здалёк даносіцца калючы дзявочы візгат. Ён нахабна ўгрызаецца ў цнатлівую цішыню. Скуль ён сыходзіць, разабрацца не можам. Фёца адчыняе маленькую жалезную брамку, я плятуся следам. Перад намі адкрываецца вялікі дзядзінец. Вока фіксуе ўдалечыні дзве мітуслівыя постаці ў манаскіх строях. Назіраю, як дзіцячацца святыя, і адчуваю невытлумачальную радасць.