Гліна. Камень. Жалеза.
- Автор: Разанаў Алесь
- Год: 2000
- Язык: белорусский
- Жанр: Современная русская и зарубежная проза
Электронная книга - «Гліна. Камень. Жалеза.». Краткое содержание книги:
Алесь Разанаў (нарадзіўся 5 сьнежня 1947) – беларускі паэт і перакладчык. Нарадзіўся ў вёсцы Сялец Бярозаўскага раёну Берасьцейскай вобласьці. Вучыўся ў БДУ (1966–1968), але быў выключаны за патрабаваньне беларусізацыі ўнівэрсытэту. У 1970 годзе скончыў Берасьцейскі пэдагагічны інстытут. Працаваў у «ЛіМе», «Роднай прыродзе», выдавецтве «Мастацкая літаратура» (1974-1986), часопісе «Крыніца» (1994–1999). Віцэ-прэзыдэнт Беларускага ПЭН-цэнтру (з 1989). Жыў некаторы час у Нямеччыне й Аўстрыі. Цяпер жыве ў Беларусі. (Вікіпэдыя)
Перейти на страницу:
А тут,
На паверхні,
Звініць сцюдзёны ручай
I вецер
Вагае галіны дрэў,
I прастора
Не мае мяжы...
Але апынаецца паступова
Тое, што мучыць і радуе,
Вабіць і засмучае,
Ў мінулым,
I апынаецца ўсё бліжэй
Чалавек ля гліны.
42
Нібы ўбіваюцца ўглыб
Апоры,
Калі будуецца дом,
З глыбiнi
Праступаюць задумы,
Каб неўзабаве
Звязацца ў цэласны тэкст,
Як глiна.
Прысутнічаеш незаўважна
У кожнай развазе,
А заўважаешся —
I прастора
Страчвае рыштаванні:
К у д ы і а д к у л ь.
43
Прыклейваешся да чаравікаў,
Да рук,
Да слоў,
I як бы далёка
Хто ні заходзіў,
Не дазваляеш яму
Адысці назусім
I зрабіцца
Староннім,
Чужым,
Абыякавым да мясціны,
Табою асвечанай.
Нават
Не думаючы пра цябе,
Табе прысягаюць людзі,
Што будуць памятаць пра цябе
Да скону.
44
Моцай,
Якую ўкладаем у рэчы,
Каб імі валодаць,
Рэчы
Трымаюць нас.
Мiж сабой
Згаджаемся,
Узгадняемся,
I вiтаем
Адно аднаго пры сустрэчы.
Але глыбіня
Ад нас адступаецца
I закрываецца
Тоўшчай паверхні.
I толькі гліна —
Каб мы не згубілі сябе дарэшты —
Свеціцца,
Як ліхтар.
45
Знаходзіць сама ў сабе
Безліч рэчаў,
Але самую сябе
Губляе.
Згадвае мноства імёнаў,
Якія даюцца ўсяму,
Што ўзнікае,
Але сваё забывае.
Калі настае —
Мінае,
Калі становіцца нечым —
Перастае быць
Н і ч ы м.
I тады
У рыбін і птушак
Выпытвае шлях
Дадому.
46
Прысутнае вабіць
Вока
I вокам засвойваецца:
Адлегласць
Мiж тым, што знадворку,
I тым,
Што ўнутры.
Прамень
Напружанага спасціжэння
Прыцягвае і адпускае
Прадмет —
I прадмет
Пачынае распазнаваць
Адлегласць,
А ў ёй
Прысутную гліну.
47
Збан зберагае,
Што маецца ў ім,
I, што маецца ў ім,
Спаражняе.
Нібыта завязь у плод —
Няўзнак
Будучыня перайшла
У мінулае:
Ува што
Пярэйдзе мінулае?
Тут нас ужо няма,
Але ўжо
Праявілася гліна.
48
Што ні здараецца з намі,
Здараецца як бы не з намі —
А з некім.
Спяваюць раніцай птушкі
I дрэвы
Шапочуць лістотаю,
I бялее
Так блiзка,
Але к у д ы нам ужо
Немагчыма патрапiць,
Глiна.
Нас перайначвае вынік,
Аднак заўсёды
Мы застаёмся прысутнічаць
Некім ці нечым
Побач з мінулым,
Якое было
Ц я п е р.
49
Не намагаешся спрасавацца
У крамянёвую моц
Ці рассыпацца ў пыл...
Мудрацы
Табе давяраюць
Свае развагі —
Не для таго,
Каб з імі
Застацца ў вяках,
А каб высветліць праз вякі,
Дзе думка
Распазнавала праўду,
А дзе памылялася...
Доўжышся, як жыццё,
Нікому не прыналежная,
I ўсё роўна
Усім свая.
50
Не хочаш
Дужаю быць
I не можаш слабою.
Ты не пярэчыш Богу,
А свет
Табе не пярэчыць.
На шалях
Унутранай раўнавагi
Узважваеш Паражнечу
I Паўнату
I нікому
Не прызнаешся, чаму
Не пераважвае шаля
Шалі.
51
Паставай,
Якой аб’яўляюся т у т,
Шукаю сябе самога...
Ці месца,
Каб спраўдзіцца?..
Гліна
Тлумачыць пісьмёны
Забытых стагоддзяў,
А я і м а ё
Засвойваюць сінтаксіс
Паразумення.
Нямое,
Нікім не адмененае,
Змаганне
Паміж паверхняй
I глыбінёй.
52
Нашча:
Рыхтуешся да пары,
Калі сэнс табе скажа:
«Збудзься!..»
Страшыць
I кліча адначасова
Нязнанае прызначэнне.
Штораз
Ахвяруеш сабой —
I гэтак
Наноў заваёўваеш
Свет.
53
Сведчыш пра цэласнасць,
Да якой
Нічога нельга дадаць
I адняць ад якой
Гэтаксама нічога нельга.
А мы
Разумеем паглядам
I думаем дотыкам
I адкладаем на потым сябе,
Каб зноў
Бясконцае мноства разоў
Вяртацца.
54
Творыцца паступова
У целе гліны
Цела быцця,
А ў ім,
Калі яно створыцца,—
Цела думкі,
А ў ім,
Як яго сарцавіна,—
Цела святла:
Драбіна,
Якая вядзе
Да Бога.
Пільнуеш свой час
I сама
Няўзнак адымаешся,
Перейти на страницу: