Творения (на греч. яз.)
- Автор: Сахаров Софроний
- Язык: греческий
- Жанр: Прочая религиозная литература
Электронная книга - «Творения (на греч. яз.)». Краткое содержание книги:
Ο υπερήφανος άνθρωπος οιασδήποτε μεθόδους και αν μετέλθη δεν θα αξιωθή της αληθινής θεοκοινωνίας. Δια της επιθυμίας του ανθρώπου ο νους δεν ενούται μετά της «βαθείας καρδίας». Εάν δε εισδύση έστω και κατά τι εις την καρδίαν τότε βλέπει εαυτόν μόνον την κτιστήν αυτού ωραιότητα, ήτις είναι μεγαλειώδης, επειδή εκτίσθη κατ’ εικόνα Θεού, αλλά τον Θεόν τον αληθινόν δεν ευρίσκει.
Η ανθρωπολογία του Γέροντος δύναται να εκφρασθή δια των λόγων των Οσίων Μακαρίου του Αιγυπτίου και Ισαάκη του Σύρου, τα έργα των οποίων εγνώριζεν άριστα.
… ο νους ιστάμενος ευκτικώς εν τη καρδία βλέπει εκείθεν πάντα πλησιάζοντα λογισμόν, πριν ή ούτος εισέλθη εντός, … }186}
Είναι όμως δυνατή και έτι βαθυτέρα τις κατάβασις του νοός εις την καρδίαν. Όταν κατ’ ενέργειαν Θεού συνενούται ο νους μετά της καρδίας κατά τοιούτον τρόπον ώστε να απεκδύηται θετικώς πάσαν εικόνα και έννοιαν, ενώ ταυτοχρόνως αι είσοδοι της καρδίας κλείονται εις παν αλλότριον, τότε η ψυχή εισέρχεται εις «γνόφον» όλως ιδιαιτέρας τάξεως, και κατόπιν αξιούται αφάτου παραστάσεως ενώπιον του Θεού καθαρώ νοΐ.
Και όμως υπάρχει τι έτι ανώτερον: κατάστασις κατά την οποίαν ο άνθρωπος υπαρξιακώς και μετ’ ακαταμαχήτου οφθαλμοφανείας κοινωνεί της αιωνίου ζωής και της ανεκφράστου εν τω Θεώ αναπαύσεως. Αλλ’ εάν ο Κύριος, κατά τας μόνον εις Αυτόν γνωστάς βουλάς, ευδοκήση να παρατείνη την ζωήν του ανθρώπου επί της γης η τοιαύτη κατάστασις δεν διαρκεί επί πολύ. Και επιστρέφει ούτος εκ νέου εις τον κόσμον, δεόμενος ως ο Πέτρος επί του Θαβώρ: }187}
… ο χρόνος είναι ο τρόπος της κτιστής της διηνεκώς γιγνομένης και εξελισσομένης εν τη κινήσει αυτής υπάρξεως ακαταλήπτως εκ του μηδενός δημιουργουμένης υπό του Θεού. Ο δε δεύτερος, ήτοι η αιωνιότης, είναι ο τρόπος της Θείας υπάρξεως, εις την οποίαν αι έννοιαι της εκτάσεως και της ακολουθίας δεν εφαρμόζονται. Η αιωνιότης είναι μοναδική ανέκτατος ακαταλήπτου πληρώματος ενέργεια (actus) του Θείου Είναι, όπερ, όν υπερκόσμιον, ανεπεκτάτως περιβάλλει πάσας τας εκτάσεις του κτιστού κόσμου. … Η αιωνιότης δεν είναι τι το αφηρημένον ή καθ’ εαυτό υπάρχον, αλλ’ ο Ίδιος ο Θεός εν τη υπάρξει Αυτού. Όταν ο άνθρωπος κατά την ευδοκίαν του Θεού λαμβάνη την δωρεάν της χάριτος τότε ως κοινωνός Θείας ζωής, γίνεται ουχί μόνον αθάνατος εν τη εννοία της ατελευτήτου παρατάσεως της ζωής αυτού αλλά και άναρχος, διότι εκείνη η σφαίρα της Θείας υπάρξεως εις την οποίαν εισήχθη δεν είχει ούτε αρχήν ούτε τέλος. }188}
Της οράσεως προηγούνται μεγάλα παθήματα, βαθύ πένθος και ζέοντα δάκρυα μετανοίας, κατακαίοντα την σωματικήν, ψυχικήν και πνευματικήν υπερηφανίαν εν τοις ενδομύχοις του ανθρώπου. }189}
Η αγιότης δεν είναι έννοια ηθική αλλ’ οντολογική. Άγιος δεν είναι εκείνος όστις είναι άμεπτος κατά την ανθρωπίνην ηθικήν ή κατά το φαινόμενον της πολιτείας αυτού, υπό την έννοιαν της ασκήσεως ή εισέτι και της προσευχής, αλλ’ εκείνος όστις κατέστη φορεύς του Πνεύματος του Αγίου. Μόνος ο Θεός είναι Αλήθεια και Ζωή, και οι κοινωνοί του Αγίου Πνεύματος γίνονται ζωντες και αληθινοί, ενώ οι μακρυνόμενοι από του Θεού αποθνήσκουν πνευματικώς και πορεύονται εις το «σκότος το εξώτερον». }190}
Τούτο δε το σκότος δεν είναι εκείνο το «μηδέν», εκείνο το μη όν εξ ού εκλήθη ο άνθρωπος εις την ύπαρξιν. Πρόκειται περί καταστάσεως του λογικού κτίσματος, όντος ανεκμηδενίστου κατά την ουσίαν αυτού. Αλλ’ η αγάπη του Θεού και εις τον άδην περιβάλλει τους πάντας ούσα όμως χαρά και αγαλλίασις δια τους αγαπώντας τον Θεόν, γίνεται βάσανος δια τους μισούντας Αυτόν.
Η πείρα της πτώσεως και των παθημάτων αποκαλύπτει την ιδίαν τραγωδίαν και εις πάντα άνθρωπον. Η πείρα της προσωπικής αθανασίας καθιστά αυτόν ικανόν να βλέπη και εις πάντα άλλον άνθρωπον τον αθάνατον αδελφόν. Η ζώσα πείρα της αιωνιότητος και της εσωτερικής θεωρίας του Θεού έξω της κτίσεως πληροί κατ’ ανεκλάλητον τρόπον την ψυχήν μετ’ αγάπης προς τον άνθρωπον και προς παν κτίσμα.
Κατά τον χρόνον της θείας εποπτείας ο κόσμος κατά την έκφρασιν }191} του Γέροντος, «εντελώς λησμονείται». Η ώρα της θεωρίας ουδόλως είναι ώρα στοχασμού. Η συνήθης διαλεκτική σκέψις παύει. Η ενέργεια του νου συνεχίζεται ως ενέργεια όμως όλως ιδιαιτέρου είδους. Και είναι εκπληκτικόν ότι εκείνη η αορασία κατά την μείωσιν της εντάσεως αυτής λαμβάνει μορφήν σκέψεων και αισθημάτων …
Οι λογισμοί δύνανται να είναι φυσικοί υπό τας συνθήκας του επιγείου βίου, αλλά δύνανται να είναι και αποτελέσματα δαιμονικών επιδράσεων. Υποπίπτων εις δαιμονικήν επίδρασιν ο άνθρωπος υφίσταται ήτταν της καθ’ ομοίωσιν Θεού ελευθερίας αυτού, και ως εκ τούτου στερείται της θείας ζωής. Η τοιαύτη κατάστασις ονομάζεται «πάθος». Δια του όρου τούτου }192} εκφράζεται αφ’ ενός μεν η ιδέα της παθητικότητος υπό την έννοιαν της νωθρότητος και της δουλείας, αφ’ ετέρου δε η ιδέα του πάσχειν υπό την έννοιαν του ολέθρου και του θανάτου. … Ο «δούλος της αμαρτίας» δεν δύναται να έχη ζώσαν συνείδησιν του μεγαλείου της θεομόρφου ελευθερίας του ανθρώπου ως υιού του Θεού.