Творения (на греч. яз.)
- Автор: Сахаров Софроний
- Язык: греческий
- Жанр: Прочая религиозная литература
Электронная книга - «Творения (на греч. яз.)». Краткое содержание книги:
Δια της υποταγής του θελήματος αυτού εις τον λογισμόν ο άνθρωπος εξομοιούται πνευματικώς και ταυτίζεται προσέτι μετ’ εκείνου του πνεύματος, του οποίου η ενέργεια περιέχεται εις τον λογισμόν. Αποδεχόμενος εν τη ψυχή εμπαθή λογισμόν όστις κατά το πλείστον είναι αποτέλεσμα δαιμονικής επιδράσεως ο άνθρωπος γίνεται όργανον δαιμονικής ενεργείας. }176}
Ενίοτε εν βαθεία προσευχή συμβαίνει τι δυσκόλως εξηγούμενον. Πλησίον του νοός διέρχονται φωτοφόροι εμφανίσεις, αίτινες προσπαθούν να ελκύσουν προς εαυτάς την προσοχήν αυτού. Εάν ο νους δεν δίδη εις αυτάς προσοχήν, τότε επιμένουν, ως να λέγουν: «Θα φέρω εις σε σοφιάν και σύνεσιν και εάν δεν με αποδεχθής τότε ίσως ποτέ πλέον δεν θα δυνηθής να με ίδης». Ο έμπειρος όμως νους κατ’ ουδένα τρόπον προσέχει εις αυτάς και αύται φεύγουν ουχί μόνον ως απαράδεκτοι αλλά και ως μη εγνωσμέναι. Ο νους ουδόλως γνωρίζει ασφαλώς αν ήτο πονηρός εχθρός ή καλός άγγελος. Γνωρίζει όμως εκ πείρας ότι εάν προσηλώση την προσοχήν αυτού εις την προτεινόμενην φωτοφόρον σκέψιν, δύναται να απολέση την προσευχήν και ύστερον μετά μεγάλου κόπου αναζητεί αυτήν. Η πράξις έδειξεν ότι κατά την ώραν της προσευχής απαιτείται τελεία εγκράτεια, έτι δε και από των καλών σκέψεων, διότι άλλως ο νους συναντάται μετά της ατέρμονος εξελίξεως του λογισμού και ως έλεγεν ο Γέρων «καθαρός δεν εξέρχεται». Η απώλεια της καθαράς προσευχής είναι ζημία δι’ ουδενός ανταμειβομένη. }177}
Αρχή της οδού προς την καθαράν προσευχήν είναι ο αγών κατά των παθών. … Η καρδία ελευθερουμένη εκ του σκοτασμού των παθών, άρχεται να βλέπη παν το πνευματικόν εναργέστερον σαφέστερον, μέχρις επιβλητικής καταφανείας.
Προτιμητέα είναι υπό του μοναχού η οδός αύτη ή η της επιστημονικής θεολογίας. Υφίσταται βεβαίως η δυνατότης και μέσω της αφηρημένης φιλοσοφικής θεωρίας να φθάση τις μέχρι της κατανοήσεως του ανεφαρμόστου επί του Θεού των εμπειρικών ημών εννοιών και καταλήψεων, και ούτως εις την επίτευξιν της καταστάσεως εκείνης κατά την οποίαν ο νους άρχεται να «σιωπά» (ΒΙΤΓΚΕΝΣΤΑΪΝ) Όμως η «σιωπή του νοός» του θεολόγου-φιλοσόφου ευρίσκεται μακράν του να είναι πάντοτε γνησία θεωρία του Θεού, έστω και αν ούτος πλησιάζη τα όρια αυτής.
Η επίτευξις της αληθούς θεωρίας άνευ της καθάρσεως της καρδίας είναι αδύνατος. }178}
Ο νους ενούμενος μετά της καρδίας διαμένει ως ελέχθη ανωτέρω εις τοιαύτην στάσιν ήτις επιτρέπει εις αυτόν να παρατηρή πάσαν κίνησιν συμβαίνουσαν εν τη «σφαίρα του υποσυνειδήτου».
Ιστάμενος εντός της καρδίας ο νους διακρίνει τας εμφανιζομένας πέριξ αυτού εικόνας και επιδράσεις, εξερχομένας εκ του κοσμικού είναι και αποπειρωμένας να κατακυριεύσουν της καρδίας και του νοός του ανθρώπου. Υπό την μορφήν του λογισμού, του συνδεομένου μετ’ εκείνης ή της άλλης εικόνος αντιστοίχως, συνοδεύεται ενέργεια εκείνου ή του άλλου πνεύματος. Η επίθεσις των έξωθεν επερχομένων λογισμών είναι άκρως βιαία και ίνα μειωθεί η έντασις αυτής ο μοναχός υποχρεούται κατά την διάρκειαν της ημέρας να μη ανεχθή ουδέ μίαν εμπαθή βλέψιν, να μη επιτρέψη εις εαυτόν «προσπάθειαν» εις ό,τιδήποτε αλλά συνεχώς να επιδιώκη να φέρη τον αριθμόν των εξωτερικών εντυπώσεων μέχρι του εσχάτου δυνατού ελαχίστου. Άλλως την ώραν της εσωτερικής νοεράς προσευχής παν το αποτυπωθέν επιτίθεται κατά της καρδίας ως άκρατος μαχητική παράταξις και επιφέρει μεγάλην σύγχυσιν.
Το εκζητούμενον δια της ασκήσεως ταύτης είναι η }179} αδιάκοπος ευκτική εν τη καρδία προσοχή. Και όταν μετά παρέλευσιν πολλών ετών τοιαύτης πράξεως της δυσκολωτάτης πασών των άλλων ασκήσεων, λεπτυνθή η πνευματική αίσθησις της καρδίας ο δε νους εκ του πολλού πένθους λάβη την δύναμιν να απωθή πάσαν προσβολήν των εμπαθών λογισμών, τότε η ευκτική κατάστασις γίνεται αδιάλειπτος και η αίσθησις του Θεού παρόντος και ενεργούντος αποκτά μεγάλην δύναμιν και ενέργειαν.
Η οδός των «αρεοπαγιτικών», τ.ε. η οδός της φιλοσοφικής και επιστημονικής θεολογίας είναι διάφορος. Κατ’ αυτήν επικρατεί η διανόησις και ουχί η προσευχή. Οι πορευόμενοι ταύτην ουχί σπανίως απατώνται, διότι ευχερώς επιτυγχάνοντες την διανοητικήν αφομοίωσιν, εισέτι και των αποφατικών μορφών της θεολογίας, ικανοποιούνται δια της διανοητικής ηδονής, της οποίας λαμβάνουν γεύσιν τινα. Μη αποδίδοντες την οφειλομένην προσοχήν εις τα ακυριάρχητα εισέτι πάθη, φαντάζονται ότι επέτυχον εκείνο περί του οποίου γίνεται λόγος εν τοις έργοις του «Αρεοπαγίτου», ενώ εις την συντριπτικήν πλειοψηφίαν των περιπτώσεων, συλλαμβάνοντες την λογικήν δομήν του θεολογικού αυτού συστήματος, δεν επιτυγχάνουν όντως του Ζητουμένου, του Ενός, «ού μόνον εστί χρεία».