Выбраныя творы ў двух тамах. Том ІІ

— Ну, давай памераем, якія штонікі на мяне,— папрасіў Трубецкі.

— Ой, слухайце вы падшыванца, шкуру спушчу! — цыкнуў Місцюк на сына.— Пашыла мне баба, дык вось...

— Ага, маці пашыла, а сам гаварыў, як у начальніка міліцыі...

— Марш з хаты, вош курыная,— не вытрываў Якім і так аплявушыў сына, што той ілбом адчыніў дзверы. Прыспеў, прыспеў ужо час перакрываць Якіму Знаўцу, Місцюку, дарогу на той бераг. I Трахім у яго хаце правіў толькі службу. Якім не ўпарціўся, як Міхаіл, дапяў, што можа быць і горш:

— Уладу паважаю і літасць яе бачу. Рукамі і нагамі за тое, што яна ні загадае. Нават выпіць за яе з грамадзянінам начальнікам-камандзірам магу. Мо праўда? Добрая, з магазіна.

— З якога магазіна? — голасам высокім і звонкім спытаў Трахім.

— Вядома, з якога,— ускінуў вяртлявыя рукі Якім,— з таго, у якім прадаюць.

— Нясі,— загадаў Трубецкі.

Якім кумільгом кінуўся з хаты ў камору, нешта там перасунуў, нешта скінуў, выйшаў з пляшкаю гарэлкі.

— Яна,— сказаў Трахім і храпнуў пляшку аб стол.

— Так ёй і трэба,— здаецца, іншага і не чакаў Якім і ніколькі не засмуціўся.— Ёсць розум у начальства, ведае, што робіць. Жонка, прыбяры погань гэту. Больш няма, прабачай, камандзір, а то б я сваімі рукамі яшчэ адну храпнуў.

I, гледзячы на Місцюка ў тую хвіліну, Трубецкі паверыў, што гарэлкі ў яго сапраўды няма. А была б — разбіў бы і вокам не міргнуў. I ў хаце запанавала прыкрая цішыня, і прыкра было на душы ў Трубецкага: да чаго ж выкрутлівы чалавек, да якога ён прыйшоў, круціцца, што ўюн, і не ўхопіш яго, не прышчэміш. Толькі што быў чорны, пасыпалі соллю — пабялеў, а можа стаць і сінім, і чырвоным, спатрэбіцца, дык і бясколерным. I нішто яму не шкодзіць, ні вецер, ні дождж, ні сонца, ні мароз, да ўсяго прызвычаіцца, на карысць сабе паверне. Усё гэта добра ведаў Трахім, таму што сам выйшаў з Місцюкоў і Знаўцоў, яго таксама гнялі, і круцілі, і хапалі за жабры, і соллю пасыпалі. Але ўсё гэта было колісь, цяпер жа зусім другі час. Місцюк жа сам вешаў пана на яблыні, дык чаго ён круціць і віляе, бачыць далей за яго, Трахіма Трубецкага, ці зусім нічога не бачыць. Ужо ж і камунізм не за гарамі. Ды, пэўна, патрэбен гэты камунізм Якіму, хоць і мужык ён працавіты...

— Ну, вось што,— перабіў сам сябе Трубецкі,— ты мяне разумееш, Якім.

— Не поўнасцю і цалкам,— нешта новае падумаў, узяў сабе ў галаву Місцюк.— Знаўцоў чаму не зганяеш з іх кубла? Знавец — і жнец, і на дудзе ігрэц, дзе ён толькі цяпер і каму грае?

— Зганяем і Знаўцоў,— зразумеў закід і здзівіўся вёрткасці Місцюка Трубецкі, пужануў яго: — Сабакі нешта, Якім, моцна ўжо брахалі, калі ты на той бераг ездзіў.

— Якія сабакі,— ускінуўся, закруціў маленькай і на тонкай шыі галоўкай Місцюк.— Якія сабакі, начальнік... Э, было, было. Сабака, ён на тое і сабака, яму глотку не заткнеш, ён жа без паняцця — савецкі, польскі...