Opowieści z meekhańskiego pogranicza. Wschód-Zachód

Ock­nął się wte­dy w ma­łej świą­ty­ni Wiel­kiej Mat­ki pod We­nh­lo­ren. Ka­pi­tan wy­sa­dził go na ląd, nie za­pła­ciw­szy za ostat­ni mie­siąc służ­by, i znikł na mo­rzu. Ro­zu­miał go. Ma­ry­na­rze to prze­sąd­ni lu­dzie, ska­za­ni na ła­skę i nie­ła­skę Bliź­niąt Mórz. Nie­po­trzeb­ny im na po­kła­dzie sza­le­niec, wrzesz­czą­cy przez sen w ni­ko­mu nie­zna­nych ję­zy­kach.

Że mówi w nie­zna­nych dia­lek­tach – choć na szy­der­czy uśmiech Kleh, we śnie ro­zu­miał każ­de sło­wo – do­wie­dział się zresz­tą po raz pierw­szy wła­śnie w tej świą­ty­ni. Ka­pła­ni byli ludź­mi uczo­ny­mi, zna­li wie­le na­rze­czy i gwar, jako mi­sjo­na­rze na­wra­ca­li ludy pół­noc­no-za­chod­nie­go krań­ca kon­ty­nen­tu na wia­rę w Ba­el­ta’Ma­th­ran i po­rzą­dek im­pe­rial­ne­go pan­te­onu. Me­ekhan ni­g­dy nie pod­bił zbroj­nie tej czę­ści świa­ta, choć han­dlo­wo, kul­tu­ro­wo i re­li­gij­nie ra­dził so­bie cał­kiem nie­źle. A mi­sjo­na­rze naj­waż­niej­szej bo­gi­ni Im­pe­rium byli na­praw­dę do­brze wy­kształ­ce­ni.

Lecz na­wet oni nie po­tra­fi­li roz­po­znać, w ja­kich ję­zy­kach krzy­czał. Nie umie­li tak­że po­wie­dzieć, do ja­kich dia­lek­tów te ję­zy­ki są po­dob­ne.

Ale po­zwo­li­li mu zo­stać, a gdy wy­do­brzał, bo sny trzy­ma­ły się z dala od świą­ty­ni, nie wy­rzu­ci­li go za drzwi. Przez czte­ry mie­sią­ce kil­ka razy dzien­nie bił w dzwon na wie­ży, za­mia­tał po­sadz­ki, no­sił wodę ze stud­ni, po­ma­gał w kuch­ni. Dali mu świą­tyn­ny strój, luź­ną sza­tę z kap­tu­rem, po­zwo­li­li za­pu­ścić bro­dę. Nikt na świe­cie nie roz­po­znał­by w nim tego gów­nia­rza, któ­ry pięć lat wcze­śniej opusz­czał nocą Pon­kee-Laa. Wy­da­wa­ło się, że wresz­cie zna­lazł spo­kój.

Tyl­ko że świą­ty­nia była tak na­praw­dę wię­zie­niem. Wę­dro­wał wte­dy po wy­brze­żu do­pie­ro dru­gi rok i wy­da­wa­ło mu się, że nie ma ni­cze­go gor­sze­go niż spę­dze­nie resz­ty ży­cia za mu­ra­mi. Du­sił się, co­dzien­na ru­ty­na za­miast nieść uko­je­nie, do­pro­wa­dza­ła go do sza­łu. Wy­mknął się wresz­cie nocą, nie bu­dząc ni­ko­go, i po­wę­dro­wał na pół­noc.

Pra­co­wał, gdzie się dało, gdy trze­ba kradł i oszu­ki­wał, lecz sta­rał się to ro­bić tyl­ko wte­dy, kie­dy nie miał in­ne­go spo­so­bu na na­peł­nie­nie brzu­cha. Pod­czas kra­dzie­ży za­wsze ist­nia­ło ry­zy­ko schwy­ta­nia go i umiesz­cze­nia na co naj­mniej kil­ka mie­się­cy w lo­chu. Ra­zem z kosz­ma­ra­mi, któ­re mo­gły­by go do­paść. Wo­lał już wy­naj­mo­wać się jako pa­ro­bek za garść stę­chłej ka­szy.

Póź­niej od­krył, że umie­jęt­no­ści czy­ta­nia, pi­sa­nia i pod­sta­wo­wych ra­chun­ków, do któ­rych na­uki zmu­szał go Ce­tron, mają na pro­win­cji znacz­nie więk­szą war­tość niż w mie­ście. Skry­bów i wiej­skich pi­sa­rzy było tam jak na le­kar­stwo. Pręd­ko od­krył, że od­po­wied­ni strój i wy­gląd, czar­ny ka­ftan z czer­wo­ny­mi man­kie­ta­mi i koł­nie­rzem oraz pal­ce po­pla­mio­ne atra­men­tem, za­pew­nią mu ro­bo­tę szyb­ciej niż prze­py­ty­wa­nie go­spo­da­rzy i proś­by o moż­li­wość na­rą­ba­nia drew w za­mian za krom­kę chle­ba. Od­cho­dzą­ce Im­pe­rium za­bra­ło ze sobą więk­szość urzęd­ni­ków, a wie­lu spraw nie da­wa­ło się za­ła­twić na gębę. Wę­dru­jąc po wio­skach i mia­stecz­kach, spi­sy­wał umo­wy kup­na, in­ter­cy­zy mał­żeń­skie, spo­rzą­dzał po­da­nia do są­dów, uzu­peł­niał księ­gi uro­dzin i zgo­nów, je­śli ja­kieś zo­sta­ły w oko­li­cy. Trzy­krot­nie zo­stał na­wet na dłu­żej i pró­bo­wał sił, ucząc wiej­skie dzie­ci.

Za­wsze jed­nak w koń­cu do­ga­nia­ły go sny.

Tyl­ko raz spró­bo­wał szu­kać po­mo­cy. Za po­ra­dą miej­sco­wych tra­fił do zna­chor­ki, spe­cja­list­ki od za­ma­wia­nia kosz­ma­rów. Tyl­ko go do­tknę­ła, po czym wy­szła, ka­żąc zo­stać; w cha­łu­pie i cze­kać. Gdy­by nie wyj­rzał wte­dy przez okien­ko... Wró­ci­ła z gro­ma­dą wie­śnia­ków, a on, ukry­ty już na skra­ju lasu, pa­trzył, jak bez sło­wa ry­glu­ją od ze­wnątrz drzwi i okna do domu i pod­pa­la­ją cha­tę. Je­śli wiej­ska wiedź­ma wo­la­ła stra­cić do­ro­bek ży­cia, byle go za­bić, co zro­bi­li­by ka­pła­ni lub cza­ro­dzie­je? Czło­wiek do­tknię­ty przez de­mo­na, choć­by tyl­ko po­przez ulot­ne kra­iny snu, ni­g­dzie nie znaj­dzie spo­ko­ju.