Enciklopedio de Esperanto

Jonescu-Capatana (jonesku-kapaca­na), rumano. Nask 27 marto 1915 en Bucureŝti. E-isto de 1931. Sekr. de RES. Red. kaj eld. rumanlingvan «Ve­getarismul» kaj la Vegetarano, organo de Int. V. Ligo E-ista, kies ĝen. sekr. li estas.

Joó (jó) István, hungaro, d-ro jura, urba konsilisto en Debrecen. Nask. 19 aŭg. 1886 en D. E-isto de 1903, la unua en D., kie elkreskis vigla E movado el lia amika kaj konatula rondo. La unua kaj la nuna prez de la loka grupo. Poemtraduko en LI, 1905 (L.H. Heroldo, 1930. n-ro 4.)

Jörgensen Poul, dano, instr. mezlerneja. Nask. 24 jan.1905 en Ordrup. E-isto de 1924 Prez. de Konversacia EK en Kopenhago de 1930, estrarano de landa societo.

Josif F., rumano, d-ro, kapitano­kuracisto en Bucureŝti. E-isto de 1923. Tradukis el rumana lingvo por LM kaj HDE.

Joŝino Sakuzo (-zoo) japano, prof. de Jura Fakultato de Imperia Univ. de Tókyó. Dum kaj post la mondmilito multe gvidis junularon al demokratio. Nask. 29 jan. 1878 en Miyagi-ken, mortis 18 marto 1933. En 1905 interesiĝis je la artikolo de W. Stead en «Review of Review» kaj ĝin tradukis por «Sinzin».

Jovanoviĉ P. Jovan, serbo, pens. inspektoro de ministerio por popola klerigado en Beograd. Eldonis en 1908 la unuan serban lernolibron. Retiriĝis de la movado.

Jozef kaj la edzino de Potifar. Romano originale verkita de Bulthuis 1926, 388 p. Spritaj lokoj, amuzaj ĉapitroj, lerta aranĝo, bonstila prozo. (G S., „E“ 1927, p: 185.)

Joziĉiĉ Antonija, kroatino. Antaŭmilita pioniro. Trad. en 1913 la rakonton La Konfeso de Milka Pogaĉiĉ.

Jugoslavio. E-istoj el la urbo Ze­mun, ĉijare enurbigita al Beograd, nomis sian organizon «EK Mojsije Paiĉ». Per tiu ĉi nomo ili interligis kun la E movado aŭtoron de apriora mondlingv-projekto, M. Paiĉ, kiu en 1859 en Zamun eldonis sian universalan, per arabaj ciferoj kunmetitan skriblingvon.

Forpasis jaroj kaj nur antaŭ 25 jaroj aperis la unuaj sudslavlingvaj lernolibroj sur la teritorio de nuna J., malgraŭ tio, ke izolulaj E-istoj jam ekzistis, inter ili advokato d-ro Haas en Maribor (jam mortinta) kaj (laŭ UEA-jarlibro 1928) M. Avramoviĉ, en Be­ograd, 1904. En 1908 eliris el divers­lokaj presejoj, tute spontanee la kroata lernolibro de Mavro Spicer, la serba de Jovan P. Jovanoviĉ kaj la slovena de Ljudovit Koser. Nur post tiu unua literatura preparo naskiĝis samjare la unuaj organizoj: Unuiĝo de kroataj E-istoj en Zagreb sub gvidado de Spicer kaj Danica Bedekoviĉ, E-ista rondo en Slovenujo, fondita de Koser kaj la Beograda E Grupo kun Siniŝa Budjevac kiel fondinto, al kiu en la sekvanta jaro en reformita Serba E-ista Societo aliĝis inĝ. Drag. Andonoviĉ, Rad Klajiĉ (kiu eldonis serban lernolibron), Milica Gjuriĉ, k a.

Tiujn unuajn fajrujojn sekvis kluboj en diversaj urboj kaj urbetoj precipe en Kroatujo, kie ekzistis jam la unua interligilo Kroata E-isto, kreita kaj red. de la pioniro Spicer kaj diskoniginta inter alilandaj E-istoj la hejman literaturon. Post du jaroj en 1910 ekaperis Serba E-isto, eld. kaj red de inĝ. D. Andonoviĉ, certe kiel sekvo de la propagando, farita de rusa E-isto Evstifejev, kiu en 1909 vizitis Beogradon kune kun la bulgara E-isto I.H. Krestanov.

En postsekvaj tri jaroj aperis la unu­­aj beletristikaj verkoj «La trezoro de l’ oraĵisto», historia romano el la 16-a jarcento de kroata verkisto A. Ŝenoa, trad. de Fran Kolar, la kroata antologio kun detala lit.-histo­ria enkonduko «Kroataj Poeziaĵoj» el la plumo de Spicer kaj la rakonto de Milka Pogaĉiĉ «La konfeso», trad. de Antonija Joziĉiĉ. Menciindaj estas ankaŭ du kantoj el la epoko «La morto de l’ Smail-agao Cengiiĉ», trad. de D. Bedekoviĉ kaj I. Stalcer en la gazeto K E-isto. Tiutempe agema Spicer verkis diversajn por-kaj pri-E-ajn prop. kaj beletristikajn artikolojn studojn, rakontojn kaj poemojn por hejmaj kaj alilandaj nacilingvaj kaj E gazetoj kaj okazigis en provincaj urboj paroladojn.

Sur la faka, la ekonomia kampo, la unua eklaboris d-ro P. Staniŝiĉ en Zemun, aperiginta la broŝuron «La reforma mono de Silvio Gesell.»

Inter aliaj antaŭmilitaj pioniroj en J. troviĝas geedzoj Kellek, Zora Zupic, Slavko Dragiĉ, Paŭlo Kastner, I. Stemberger, Stjepan Vidak, Nedeljkoviĉ.

La movado iom post iom ekdormis dum la balkanaj kaj la mondmilito, en kiu lasta la naciisma revolucio de sudslavaj serboj, kroatoj ksj slovenoj finiĝis per ilia unuiĝo en la sendependa ŝtato Jugoslavujo (Sudo-Slavujo). En la nova lando la movado ekmarŝis kun freŝa forto. Ve­kiĝis malnovaj, fondiĝis novaj organizoj neŭtralaj kaj fakaj: laboristaj, studentaj, fervojistaj, ŝakaj, vilaĝanaj, instruistaj, blindulaj. La centro de la movado funkciis en Zagreb, kie okazis ankaŭ la unua Sudslava E Kongreso en 1923, kaj agadis tie la Sudslava E Ligo kaj Sudslava E Servo (eldonejo kaj vendejo de libroj) sub gvidado de d-ro Dusan Maruzzi. La aranĝon de la 2-a enlanda kongreso en Split en 1924 kunhelpis kiel daŭrigo de hektografita, jam presita Konkordo, sub bonstila redaktado de d-ro J. Domac, kiun en 1925 sekvis I. Rotkviĉ. En tiu organo per beletristikaĵoj vigle kunlaboris N. Hohlov, M. Solovjev, F. Janjiĉ, F. Slogar, Ŝkito J. Manojloviĉ, M. Spicer, S. Balkanano, Djuro Vojkoviĉ, Viktorina Lichtenwaller, R. Rakuŝa, L, Kitzler, D Radovanoviĉ, N. Slaviĉ. Krom tiu gazeto en 1924 post fondiĝo de la Int. Asocio de Fervojistaj E-istoj, kies sidejo kaj estraro estis en J., ekaperis ankaŭ la faka organo fervojista sub gvidado de St. Stojniĉ kaj Ilija Puhalo. («La Fervojisto».)