Віхры на скрыжаваннях
- Автор: Федосеенко Владимир Константинович
- Год: 2014
- Язык: белорусский
- ISBN: some
- Жанр: Советская классическая проза
Электронная книга - «Віхры на скрыжаваннях». Краткое содержание книги:
- О-о не, ты нешта не тое гаворыш. Іншы раз не шкадуеш самога сябе дзеля другога чалавека. Канешне, калі перакананы, што той, другі чалавек, заслугоўвае гэтага...
- Дзе ж Валя цяпер, у тваёй маці нябось?
- Яна паранена, і тут яе няма.
- Вось чаму ты і зайшоў да мяне... - І памаўчаўшы: - Валю шкадуеш, а бярэш з сабой на аперацыі...
- А табе яе не шкада?
- Я яе ненавіджу таму, што яна мяне ненавідзела.
- Дык яна раўнавала да Капыцкага.
- Патрэбен ён быў ёй. Ведаю я чаму.
- Можа, правільна яна рабіла?
- Не ведаю. І цяжка яе параніла?
- Лёгка, у нагу.
- Дык глядзі, яшчэ заб'юць.
- Не, я ёй цяпер не дазволю ўдзельнічаць у цяжкіх і складаных аперацыях.
- Толькі сам будзеш ваяваць... Глядзі, зберажэш яе для каго-небудзь іншага...
- Ну і што ж. Тады такі мой лёс - захоўваць дзяўчат для іншых.
- Цябе б не параніла, і не было б са мной нічога падобнага.
- Ты ўпэўнена, а я не веру. Можа, гэта і лепш, што мяне не было тут, бо такі, як Капыцкі, ён бы ні перад кім не спыніўся. Узяў бы мяне з сабой куды на заданне і прыстрэліў бы ў спіну.
- Хаця так, я згодна з табой. Каб не выкрылі яго, ён бы і Валі ў групе не дазволіў быць. Я яго намер разумела, але паміж імі ты стаяў.
- Я не станавіўся паміж імі.
- Няхай сабе не станавіўся, але ж Валя ўсёй душой імкнулася да цябе.
- Я гэтага не заўважаў.
- Дык я заўважала і ведала.
- Праз сценкі зямлянкі? Можа, толькі табе, як камандзіршы, дакладваў хто-небудзь, а я вось не ведаў.
- А цяпер пераканаўся?
- Што ты мне - допыт учыняеш? Мяне, напрыклад, не цікавіць, як ты кахала Капыцкага.
Валодзя сядзеў у Зіны да захаду сонца. І перад адыходам яны абое доўга маўчалі. А калі Валодзя ўстаў і накіраваўся да дзвярэй, Зіна заплакала і ўпала тварам у падушку. Яна не таму заплакала, што Валодзя адыходзіў, а таму, што разбудзіла ў сабе ўсё перажытае за апошнія два гады. Валодзя вярнуўся і падышоў да ложка. Ён прасіў, каб яна не плакала. Прыйдуць нашы, і жыццё ва ўсіх зменіцца. Зіне не будзе сорамна, бо яна была партызанкай. А што натрапіўся нягоднік і ашукаў дзяўчыну, дык гэта застанецца ў даўнасці і забудзецца.
- Не, не, - усхліпваючы, паківала галавой Зіна. - Ты з маёй размовы заключыў, што я пустая і пагэтаму бадзёрая. Як мне цяжка, не хачу жыць, не хачу...
Зноў уткнулася яна ў падушку. Валодзя стаяў і не ведаў, што сказаць, каб яна супакоілася. Сапраўднае каханне зусім не гіне і хоць далёкім рэхам, але абуджае душу.
Валодзя таптаўся каля ложка і не дакранаўся рукою да Зіны, як рабіў гэта раней. Ён гаварыў, што яны і надалей застануцца сябрамі, толькі не трэба крыўдаваць ні на Валю, ні на яго.
Зіна крыху супакоілася, і Валодзя пайшоў. «Добра, што яна не ведае, хто забіў Капыцкага, а то сустрэча была б, відаць, зусім інакшай», - падумаў Валодзя. Ён застаўся незадаволены сабою, што зайшоў да Зіны. Не трэба было варушыць пачуцці маладой жанчыны, калі яна ў такім стане. Яна толькі перанесла непрыемную вестку пра бацьку яе будучага дзіцяці, як наляцела новая хваля думак пра свой лёс. У такім выпадку - чым вышэйшы плот паміж Валодзем і Зінай, тым лепш будзе ёй.
Сын прыйшоў у дрэнным настроі, і маці адразу ж заўважыла гэта.
- Шкадуеш Зіну? - запытала яна.
- Цяжка ёй.
- Але ж толькі з-за жалю вяртацца да яе нельга, сынок.
- Ні пра якое вяртанне я не думаў і не думаю. Мяне кахае Валя і я яе.
- Дык і сябруйце. А да жанчыны хадзіць... - зморшчылася маці і, нібы сама сабе, дадала: - Рушаная зямля дажджу патрабуе.
Валодзя не зразумеў сэнсу гэтых слоў і адказаў:
- Так, яна плача.
- Нічога, паплача і сціхне. Не адна яна ў гэту вайну мужа страціла. А ёй наогул у такія гады не варта было заводзіць мужа, каб потым па ім ліць слёзы. Дурная тая дзеўка, якая ў такі жудасны час замуж выходзіць. Пакахала чалавека - кахай, час не з'явіцца перашкодай, а толькі праверкай, ці сур'ёзна ўсё гэта.
Маці не расказвала Валодзю, што з яе некаторыя жанчыны смяяліся, маўляў, Зіна за камандзіра замуж выйшла, а яе сынка адпрэчыла. І ўжо гонар насцярожваў маці, каб сын цяпер не ішоў да Зіны. Вось чаму, калі Валодзя сказаў, што ён больш не будзе сустракацца з Зінай, маці ажывілася, павесялела і пачала хваліць Валю.
- Як жа ў яе з нагой? - запытала маці.
- А ўжо добра, раны зажываюць.
- Гэта ж маглі і забіць. Сыночак, глядзі ты сябе цяпер, не лезь нікуды бяздумна.
- Бяздумна я не лезу, бо нічога тады не атрымліваецца.
- Наша ж армія вось-вось прыйдзе. Усё роўна немцы яе не спыняць, не павернуць, дык чаго табе лезці на ражон.
- Трэба арміі памагаць. Уяві сабе, фрыцы адступаюць, а цераз рэчку моста няма. Вось іх і прыціснулі. А як цяжка будзе нашым, калі гітлераўцы без перашкод пераедуць на другі бок і самі мост узарвуць.