Віхры на скрыжаваннях
- Автор: Федосеенко Владимир Константинович
- Год: 2014
- Язык: белорусский
- ISBN: some
- Жанр: Советская классическая проза
Электронная книга - «Віхры на скрыжаваннях». Краткое содержание книги:
- Валодзя, навошта ты зайшоў?
- Я не разумею цябе.
- Не трэба да мяне заходзіць.
- Чаму, ты ж была наша партызанка, а мая сяброўка.
- Гэта ўсё было, але нібы ў сне. Я цябе неяк убачыла з Валяй і з таго часу вось ляжу, не хачу выходзіць на вуліцу.
- Раней выходзіла, таму што лічыла мяне забітым?
- Так, лягчэй было.
- Я ніколі не думаў, што ў цябе такі характар.
- Дык чаму я сама сябе забіла, а ты жывеш?
- Ты ж таксама жывеш, а чаму маёй смерцю задаволена была?
- Неаднолькавыя задавальненні ёсць. Напрыклад, я задаволена, што забілі Шабліна. Калі б ён нават не быў здраднікам, усё роўна такому агіднаму чалавеку на зямлі нельга жыць. Вось... А ёсць задавальненне іншае, яно роўна самагубству. Гэта, калі хочаш, каб чалавек не думаў, нічога не бачыў, а спаў вечным сном. Я шкадавала тады цябе, мяне гад той нават пабіў за гэта. І вось цяпер перадумала і жадаю табе ўсяго добрага, але хачу, каб ты з'ехаў куды-небудзь далёка-далёка. А так мне сорамна жыць.
- Гэта таму, што з Валяй мяне ўбачыла?
- І таму, і таму...
- А мне Валя падабаецца.
Зіна павярнула галаву ўбок:
- Ну, Валя іншы чалавек, яна жорсткая.
- Няпраўда, яна вельмі ласкавая, добрая.
- Да цябе, можа быць. Я, дурная, заўсёды да ўсіх была добрай. Не трымалася на пэўнай дыстанцыі ад мужчын, а трэба было паводзіць сябе інакш. Дык характар жа такі, што не хацелася нікога пакрыўдзіць. І праз яго я загубіла сябе, загубіла. Як усё атрымалася ў мяне з Шабліным, я не магу і цяпер асэнсаваць. Але мне трэба было называцца яго жонкай.
Зіна разгаварылася, і ёй стала лягчэй. Але гэта душэўная лёгкасць часовая. Варта застацца ёй адной, і зноў непамерны цяжар сцісне грудзі, палезуць у галаву надакучлівыя думкі. Жанчыны і маці пераконвалі яе, што народзіцца дзіця і яна сама зменіцца. Але Зіна пакуль што ў новым стане сябе не ўяўляла. Маладой жанчыне лёгка чакаць дзіця, калі побач з ёю любімы чалавек. І рэдка якая не разгубіцца, калі побач такога чалавека няма. Зіне вельмі хацелася больш падрабязна ведаць пра Валодзевы адносіны да Валі, і яна запытала здалёк:
- Каб я не выйшла замуж і ты вярнуўся, у нас бы, напэўна, ранейшых адносін не было?
- Чаму?
- Ужо была Валя ў нас.
- Ну і што?
- У мяне яшчэ да вайны рэўнасць узнікла, і толькі праз яе. Ды і Шаблін гаварыў, што ён паспяшаўся, што ажаніўся са мной.
- Не Шаблін, а Капыцкі, так яго сапраўднае прозвішча, і ён у паводзінах не прыклад для хлопцаў і мужчын.
- Капыцкі? - здзівілася Зіна.
- Так, і ён ніякі не палітрук. Прайдзісвет. Жыў па дакументах палітрука. А ты думала, што такі агідны чалавек мог палітруком быць?
- Вось чаму ён і звярэў, калі я выказвала свае сумненні, ці быў ён палітруком.
- Ты думаеш, што ў мяне з-за цябе адбыўся з ім такі канфлікт?
- Не, я так нават і не думала. Ён усіх імкнуўся падпарадкаваць, ды не ведаў як. Падхалімы яму падабаліся. А ты пачаў пярэчыць. І з гэтага ў вас усё і пачалося.
- Я не магу дурню падпарадкоўвацца, а загады разумнага буду выконваць, не лічачыся ні з чым, але ж без падхалімства. Памятаю, перад вайной мне бацька расказаў анекдот, і ён мне моцна ўрэзаўся ў памяць. Можна расказаць?
- Расказвай.
- Спыніўся генерал каля вялізнага каменя, паклікаў да сябе афіцэра сярэдняга рангу і кажа: «Паслухай, пішчыць штосьці пад каменем». Той прысеў на калені, прыслухаўся, а потым устаў і адказвае: «Так точна, пішчыць, ваша высакароддзе». Паклікаў генерал да сябе афіцэра чынам ніжэй. Той пацвердзіў свайго папярэдніка. Потым генерал паклікаў сяржанта. Ён прыслухаўся і кажа: «Так, ваша высакароддзе, папісквае хтосьці». Рашыў генерал выклікаць салдата. Салдат папоўзаў вакол каменя, затым устаў і гаворыць: «Ваша высакароддзе, гэта ў вас у вушах пішчыць». Генерал падзякаваў салдату і сказаў, што ён самы сумленны воін.
Зіна ўсміхнулася, памаўчала, потым вярнулася да свайго ранейшага пытання. Яе здзіўляла: адкуль Валя ведала ўсё пра яго. Яна сказала, што ў многіх тады яшчэ складвалася ўражанне, што дзяўчына чакала Валодзю са шпіталя. Можа, ён калі хлопцам што расказваў, а тыя перадавалі ёй. Валодзя прызнаўся, што спачатку ён вельмі перажываў за Зіну. А потым свае асабістыя няўдачы паступова выцеснілі яе з сэрца. А канчаткова душэўны боль за Зіну заглушыла і зняла Валя.
- І ты кахаеш яе? - запытала Зіна.
- Вельмі.
- Добра, што ты зайшоў, мне лягчэй стала. Дык мне было б балюча, калі б я ведала, што ты нікога не кахаеш.
- Штосьці ў цябе ўсё атрымліваецца наадварот: то ты рада была, што мяне расстралялі, а цяпер радуешся майму новаму каханню.
- Напэўна, калі не шкадуеш самога сябе, тады не шкадуеш нікога.