Выбраныя творы ў двух тамах. Том ІІ

Гэтага Уладзік не ведаў і нічога не адказаў гараджаніну, але той, здаецца, ужо і не чакаў ніякага адказу.

— Павесіцца ці напіцца,— працягваў ён гаварыць далей і, падобна, толькі самому сабе,— дык ніхто і не прыкмеціць. Не, калі п'яны, то бачаць усе. На рабоце прагул запішуць, на сходзе пагавораць. А вось калі ты ўжо мёртвы, жывы, але мёртвы, ніхто і не прыкмячае. А як здароўе, пытаюцца... Жывем мы хораша, дыхаем свежым паветрам...

— А што, няпраўда?

— Усё праўда. Як ні павярні — кругом адна голая праўда. I падмануць няма каго. Толькі сябе. Толькі сябе.

— I жонкі няма? — спытаў Уладзік. Спытаў не жартам, а сур'ёзна, таму што стала яму шкада гэтага ІТР. I той сур'ёзна адказаў яму:

— Няма. Будаваць уласны дом пачаў, а яна і кінула мяне. I вось будуюся я, удзень на рабоце, ноччу фундамент раблю. А навошта? Каму ўсё гэта трэба? I ўсе, усе мы так сёння.

— Не ўсе,— сказаў Уладзік,— мы за ўсіх толькі гаварыць прывыклі, а за мяне не трэба гаварыць, я і сам не без языка, толькі дайце мне рот раскрыць.— Гараджаніна, мусіць, ужо развезла. Ён падняўся і, натыкаючыся на танцораў, пайшоў з клуба. Уладзік праводзіў яго позіркам, не адчуваючы цяпер ужо да яго ні жаласлівасці, ні прыязнасці. Вельмі ж нецярплівы быў гэты ІТР, вельмі шмат чаго хацеў, так, хапіў ён у жыцці нягоды, але тое ж жыццё не навучыла яго слухаць і чуць іншых.

I ўсё ж гараджанін развярэдзіў яму душу. Гэта Уладзік адчуў, калі ўжо замкнуў клуб, развярэдзіў не словамі, на іх куды больш здатнымі былі тыя ж Кастрат з Лукашом. Як пачнуць сплываць словамі пра тое, што ўсё на свеце перакруцілася, дык і не выплывеш. Ад гараджаніна, да таго ж яшчэ ад інжынера, Уладзік чакаў іншай гаворкі, пэўнасці нейкай, туману і ў яго галаве хапае. I дратавала яго яшчэ і тое, чаму ж не прыйшла Света. Дамаўляліся ж.

Даміношнікі ўсё яшчэ не рушылі, стаялі пад ліхтаром каля клуба. I Уладзік зразумеў, што ён іх не перачакае. Але і вяртацца з імі дамоў, ісці па адной і той жа вуліцы таксама нічога вясёлага. Ён хацеў пабыць на адзіноце, падкрасціся да Светчынай хаты, паглядзець, ці свецяцца яе вокны. З імі ж не пойдзеш. Лукаш з Кастратам робяць захады не толькі да Іванчыка, ведаюць пра яго, Уладзікаву, хваробу, пільнуюць яго. Шакалы. I дамоў яму не хацелася ісці. Маці яшчэ, пэўна, не спіць, наогул невядома, калі ўлетку яна кладзецца спаць. I бацька таксама такой парой пабег з фермы ўзяць што-небудзь на зуб, а мо і прыкархнуць у хаце гадзіну-другую, пакуль не развіднее і не пацягнуцца даіць кароў даяркі. Ніхто з фермы тых кароў за гэтую гадзіну не пакрадзе. I Уладзік вырашыў схадзіць на рэчку, адведаць, як жывуць бабры. I ён скіраваў у бок рэчкі. Бачачы, што загадчык клуба не жадае далучацца да іх кампаніі, пацягнуліся з двара і даміношнікі. I Уладзік яшчэ нейкі час чуў іх галасы.