Fundamentaj reguloj de la vort-teorio en Esperanto

Rimarko 1. La verba ideo estas ankaŭ esprimebla per finaĵo i. Sekve, sufikso ad ankaŭ estas sinonimo de finaĵo i. Oni povas do teorie skribi: reĝ'ad'o = reĝ'i'o, kaj tiu egalaĵo montras, ke la vorto reĝado estas simpla substantivigo de la verbo reĝi, same kiel skrib'o estas substantivigo de la verbo skrib.[13]

Rimarko 2. Kvankam ĉiuj radikoj verbaj entenas en si mem ideon de ‹ad'o›, oni tamen povas uzi sufikson ad post radiko verba, ĉar pleonasmoj ĉiam estas permesataj por plifortigi la ideon (reg. 4ª), aŭ por montri nuancojn de senco (ekz.: ‹Li kantas tre belan kanton. — La kantado estas agrabla okupo›). Efektive, en radiko kant sin kaŝas ideo ‹ag'a›, ideo ‹verba›, sed ne ‹tempa›; do, kanto povas rilati tiel bone al ago pasinta (rezulto de ago) kiel al ago nuna.

Kiam do oni volas diferencigi la agon mem de ĝia rezulto, oni plifortigas la ideon de ‹ago daŭranta› per ripeto de la ideo ‹ad›. Ekzemple: fend'o = ‹rezulto de ago fend›, t.e. ‹la aro da impresoj, kiuj rezultas de la ago fend› dum fend'ad'o montras la agon mem konsideratan dum ĝia daŭro. Tamen, oni ne devas sennecese uzi sufikson ad post radiko verba (principo de sufiĉo), ĉar plej ofte la ago ne estas distingebla de ĝia rezulto.

Oni povas tie ĉi ankaŭ rimarki, ke ideo de ‹ag'o› estas ideo ‹abstrakt'a›, do en radiko verba kiel skrib sin kaŝas la ideoj skrib(ag)(abstrakt); kaj sekve oni havas: skrib'o = ‹ago skrib› aŭ ‹abstrakto skrib›, kiel oni havas pom'o = ‹frukto pom› aŭ ‹aĵo pom›.

Rimarko 3. La lastaj du paragrafoj montras, ke la adjektiva ideo (a, ec) kaj la verba ideo (i, ad) estas simetriaj rilate al la substantiva (o, aĵ, ul). Ekzemple, de la substantivo reĝ(o) oni formas per adjektivigo la vortfamilion: reĝ, reĝ'a, reĝ'a'o = reĝ'ec'o, kaj per verbigo la familion: reĝ, reĝ'i, reĝ'i'o = reĝ'ad'o.