La sporta lingvo en Esperanto

Koncerne ĝian karakteron, la luktokonkurso povas esti individua, individua-teama kaj teama konkurso.

En la individuaj konkursoj la konkursantoj batalas ene de sia pezkategorio por individua klasigo kiel eble plej avana. Tiun batalon konsistigas certa nombro da parbataloj, disvolviĝantaj inter po du luktistoj. La parbatalon oni nomas luktomatĉo, mallonge matĉo, kaj ĝi konsistas el 3×3-minutaj rundoj kaj unuminutaj interpaŭzoj, nomataj ripoztempoj.

Dum la matĉo la konkursantoj povas akiri diversvalorajn poentonombrojn per sukcese plenumitaj prenoj aŭ teknikoj kaj krome ankaŭ sekve de tn. admonoj aljuĝitaj kiel puno al la kontraŭulo pro kulpitaj eraroj. Se dum la 3×3 minutoj ne okaze tuŝumo (tuŝumo estas atingita, kiam unu el la du konkursantoj — per lerta tekniko kaj necesa fortostreĉo sukcesas sterni, t.e. kuŝigi la kontraŭulon por la daŭro de almenaŭ unu sekundo surdorsen tiel, ke ambaŭ ŝultroj tusu la tapiŝon), venkas tiu, kiu akiris pli multe da poentoj. Post plenumita tuŝumo la matĉo tuj finiĝas.

La rezulto de plenumita matĉo estas esprimata per tn. punpoentoj, malsamspecaj ol la ordinaraj poentoj, aljuĝitaj por sukcesaj prenoj. Jen la aljuĝa sistemo de la punpoentumado:

a) Se la matĉo finiĝis per tuŝuma venko, tiam la venkinto ricevas 0 punpoentojn kaj la venkito 4 punpoentojn.

b) Se la matĉo finiĝis per poentuma venko (unu el la konkursantoj havas pli multe da poentoj ol la alia), la venkinto ricevas 1, la venkito 3 punpoentojn.

c) Kaze de venko kun decida superforto, la venkinto ricevas 0,5, la venkito 3,5 punpoentojn.

ĉ) Kaze de sendecida matĉo ambaŭ luktistoj ricevas po 2 punpoentojn. Se dum la matĉo la konkursantoj ne plenumis eĉ unu prenon aŭ teknikon taksatan per poento, tiukaze ili ambaŭ ricevas po 2,5 punpoentojn.

d) Se iu el la du kontraŭuloj ne aperas en la scenejo de la matĉo, kiam sekvas lia vico, aŭ se li rezignas pri la matĉo, se pro ajna kaŭzo oni eskludas lin el la matĉo aŭ el la konkurso, tiam li ricevas 4 punpoentojn kaj la kontraŭlo 0 poentojn. Se ambaŭ konkursantojn oni eskludas el la matĉo, tiam ili ambaŭ ricevas po 4 punpoentojn.

Koncerne la sistemon, la individua konkurso povas disvolviĝi aŭ laŭ rekte elimina sistemo, aŭ laŭ rondbatala sistemo (kondiĉe ke en neniu pezkategorio, reprezentata en la konkurso, konkursas pli ol 8 luktistoj).

La konkurso laŭ rekte elimina sistemo konsistas el certa nombro da selektaj (antaŭ)matĉoj (1ª, 2ª, 3ª …n-a, aŭ lasta selektaj etapoj) kaj el la finalo (finala etapo).

La selektajn matĉojn oni disvolvas laŭ oficiala konkurstabelo, kunmetita per loto. Kiu dum la vico de la sinsekvaj matĉoj ricevis pli ol 6 punpoentojn, falas (eliminigas) el la plua konkurso, escepte tiujn en la lasta etapo, el kiuj iuj eventuale eniros la finalon. La selektaj matĉoj daŭras tiel longe, dum en la koncerna pezkategorio batalas pli ol 3 konkursantoj havantaj malpli ol 6 punpoentojn. la finalon eniras la restintaj 3 luktistoj kun malpli ol 6 punpoentoj, aŭ — se tiaj estas nur 1 aŭ 2 — la finalon eniras krome el la lasta etapo tiuj 2 resp. 1 konkursantoj, kiuj havas malplej multe da plusaj punpoentoj super la 6 punpoentoj. La tri luktistoj en la finalo batalas plu por la tri avanaj klasigoj, laŭ specialaj reguloj.

Kaze de rondbatalo la tuta konkurso disvolviĝas en unu etapo en certa nombro da fazoj. Ĉiu luktisto batalas kontraŭ ĉiu cetera kaj la klasigan vicordon oni elkalkulas laŭ apartaj antaŭskriboj.

La individuajn-teamajn kaj la teamajn konkursojn partoprenas teamoj konsistantaj el po unu konkursanto en ĉiu reprezentata pezkategorio.

En la individuateama konkurso oni disvolvas unue la individuan konkurson laŭ la supraj reguloj, kaj poste, baze de la individuaj klasigoj oni difinas la klasigan vicordon ankaŭ de la teamoj, laŭ specialaj — ĉi tie ne traktataj — reguloj, aplikataj aparte ĉe la rekte elimina kaj ĉe la rondbatala sistemoj.

La disvolvo de la teamaj konkursoj same havas sian propran metodon, detale antaŭskribitan en la regularo de la mondfederacio.

La malfermo de internaciaj luktokonkursoj okazas solene. Sub sonoj de marŝo la individuaj konkursantoj, grupigite po nacioj, respektive la teamoj, aparte unu de la alia, en ordo kaj vico almarŝas la lokon indikitan. La naciajn trupojn aŭ teamojn ĉekape kondukas la trupgvidanto kaj la trejnisto, kiujn postsekvas konkursanto el la plej peza pezkategorio kun la nacia flago. Ankaŭ la membroj de la konkursa juĝistaro okupas sian asignitan lokon. Post la finita posteniĝo la prezidanto de la konkursa juĝistaro malfermas la konkurson, prezentas la membrojn de la konkursa juĝataro kaj komunikas la programon de la konkurso. Poste la trupoj demarŝas kaj komenciĝas la matĉoj.

Vokite de la konkursa sekretario, la du konkursantoj ekstaras sur la du diagonale kontraŭaj, per ruĝa kaj blua koloroj indikitaj anguloj de la luktotapiŝo. Ili ambaŭ surhavas maleolrubandon samkoloran kun la koloro de sia angulo. Je la alvoko de la gvida juĝisto ili venas en la mezon, reciproke manpremas, poste reiras al sia angulo. Je la fajfilsono de la gvida juĝisto la matĉo komenciĝas. En ĉiu rundo la batalo komenciĝas en stara pozicio, nur poste unu el la konkursantoj portas la alian sur la tapiŝon helpe de ia permesita preno aŭ tekniko, kaj de nun la batalo estas daŭrigata jam alterne en kuŝa, sida, surgenua, stara aŭ alia pozicio.