Творения (на греч. яз.)
- Автор: Сахаров Софроний
- Язык: греческий
- Жанр: Прочая религиозная литература
Электронная книга - «Творения (на греч. яз.)». Краткое содержание книги:
Το Θείον Όν ως Αυτο-Όν, ουδεμίαν έχον αιτίαν εκτός Εαυτού παντέλειον εξ αρχής είναι δια το κτιστόν όν δεδομένον (datum), και ως τοιούτον δύναται να καθορισθή ως Καθαρόν Γεγονός (factus purus).
Ως Ενέργεια μεν το Θείον Όν είναι κοινωνητόν εις το κατ’ εικόνα λογικόν κτίσμα, και τούτο εν πάση τη πληρότητι και απειρία Αυτού· ως Γεγονός δε είναι απολύτως υπερβατικόν και ακοινώνητον Μυστήριον, δια παντός παραμένον ανέφικτον και ακατανόητον εις το κτιστόν όν.
Ότι η Ενέργεια του Θείου Όντος είναι κοινωνητή εις την ανθρωπίνην φύσιν εν όλω αυτής τω πληρώματι, εδείχθη υπό του «ανθρώπου Χριστού Ιησού». Όστις είναι το μέτρον παντός πράγματος θείου τε και ανθρωπίνου και η υστάτη βάσις δια πάσαν κρίσιν. Ο Απόστολος Φίλιππος είπεν εις τον Χριστόν «δείξον ημίν τον Πατέρα», και έλαβε την απάντησιν: «Ο εωρακώς Εμέ εώρακε τον Πατέρα». Αλλά θα ηδύνατο επίσης να λεχθή: Ο εωρακώς τον Χριστόν εώρακεν εαυτόν ως ώφειλε να είναι κατά την βουλήν του Πατρός «προ καταβολής κόσμου». }237}
Το Θείον Όν είναι ως είπομεν Καθαρά Ενέργεια, και ο άνθρωπος δημιουργηθείς εν αρχή ως καθαρά δυναμικότης, όταν πλήρως ενεργοποιηθή (actualisй) και τελειωθή, τότε και αυτός καθίσταται καθαρά ενέργεια.
Η Θεία Γραφή λέγει «εν τω φωτί Σου οψόμεθα Φως». Τούτο δε διότι η θεωρία του Ακτίστου Θείου Φωτός είναι αδύνατος, εκτός εάν ευρίσκηταί τις εν καταστάσει φωτισμού δια της χάριτος, καταστάσει δυνάμει της οποίας η πράξις της θεωρίας καθ’ εαυτήν είναι προ παντός άλλου κοινωνία μετά του Ζώντος Θεού, μετοχή της Θείας Ζωής. Όταν όμως ο νους ευρισκόμενος εν τη Θεία θεωρία, επεκτείνηται να γνωρίση και εν τη Ουσία Αυτού τον Θεόν, τότε συναντά το απολύτως αδιείσδυτον μυστήριον του Καθαρού Γεγονότος, και τούτο αποτελεί τον λεγόμενον «Θείον γνόφον».
Το άφθαστον το απολύτως υπερβατικόν της ουσίας του Θείου Είναι, εκφράζει ο Απόστολος Παύλος ούτως: }238} «Ο Βασιλεύς των βασιλευόντων και Κύριος των κυριευόντων … φως οικών απρόσιτον, Όν είδεν ουδείς ανθρώπων ουδέ ιδείν δύναται». Και ο Άγιος Ιωάννης ο Θεολόγος λέγει: «Θεόν ουδείς εώρακε πώποτε· ο Μονογενής Υιός ο ών εις τον κόλπον του Πατρός Εκείνος εξηγήσατο».
Κατά την τέλεσιν της «επιστημονικής» νοεράς προσευχής η ψυχή του ανθρώπου εισέρχεται εις τινα ιδιαιτέρου χαρακτήρος γνόφον.
Εις τον περί ου ο λόγος «γνόφον» βυθίζεται εσωτερικώς η ψυχή του ασκητού όταν ούτος εθελουσίως μέσω ειδικών μεθόδων απεκδύηται πάσαν παράστασιν και }239} φαντασίαν των ορατών πραγμάτων και των λοιπών συλλογισμών και εννοιών, όταν υπ’ αυτού «καθηλούνται» ο νους και η φαντασία. Δια τούτο δυνατόν να κληθή «γνόφος απεκδύσεως». Την προσευχήν δε αυτήν καλούν συνήθως «επιστημονικήν», διότι τελείται κατά ειδικήν επί τούτω μέθοδον.
Εάν ζητήσωμεν ορισμόν της πνευματικής «θέσεως» του γνόφου αυτού δυνάμεθα να είπωμεν ότι ίσταται εις τα όρια της θεωρίας του ακτίστου Φωτός. Όταν όμως η εργασία της νοεράς προσευχής τελήται άνευ της βαθείας μετανοίας και της προς τον Θεόν ευκτικής εφέσεως τότε η γυμνή εξ όλων των παραστάσεων ψυχή δύναται να διαμείνη επί απροσδιόριστον χρονικόν διάστημα εν τω γνόφω τούτω μη βλέπουσα τον Θεόν διότι εν τω γνόφω τούτω ο Θεός καθ’ εαυτόν δεν εμφανίζεται.
Διαμένων εν τω γνόφω της απεκδύσεως από παντός ορατού και νοητού ο νους λαμβάνει πείραν ιδιομόρφου τερπνότητος και αναπαύσεως, εάν δε τότε στραφή πως εφ’ εαυτόν, δύναται να αισθανθή ομοίωσίν τινα φωτός· τούτο όμως δεν είναι το άκτιστον Φως της Θεότητος, αλλά φυσικόν ιδίωμα του νοός, κτισθέντος κατ’ εικόνα του Πρώτου Νοός, τουτέστι του Θεού.
Ως έξοδος πέραν των ορίων του χρόνου, η θεωρία αύτη δυνατόν να οδηγήση τον νουν εις διαίσθησιν της αχρόνου διαστάσεως και να καταστήση τον άνθρωπον κάτοχον νέας γνώσεως, εν τούτοις αφηρημένης εισέτι. Ουαί δε εις εκείνον όστις εκλαμβάνει την σοφίαν ταύτην ως γνώσιν του αληθινού Θεού και την θεωρίαν ταύτην ως μετοχήν εις την θείαν ύπαρξιν. Ουαί, διότι εν τοιαύτη περιπτώσει ο γνόφος της απεκδύσεως ιστάμενος επί των ορίων της αληθούς θεοπτίας, αποβαίνει αδιαπέραστον κάλυμμα της Θεότητος και ισχυρόν μεσότοιχον χωρίζον εκ του Θεού πλείον ή τα βάναυσα και υλώδη πάθη, ή ο σκοτισμός των φανερών δαιμονικών υποβολών, ή η συσκότισις }240} εκ της απωλείας της χάριτος ή της εγκαταλείψεως υπό του Θεού. Ουαί διότι θα επρόκειτο περί απάτης, «πλάνης». Εν τω γνόφω της απεκδύσεως δεν είναι εισέτι ο Θεός.
Ο γνόφος της ασκητικής απεκδύσεως δεν είναι απαραίτητος προς εμφάνισιν του ακτίστου Φωτός. Ο Θεός δύναται να εμφανισθή εις πάσαν οδόν εις πάντα άνθρωπον, προσέτι και εις τους διώκτας Αυτού. }241}
Μετά την έκλειψιν του επιφανέντος φωτός η ψυχή του ανθρώπου νοσταλγεί και διψαλέως ζητεί αυτό πάλιν δι’ όλων των τρόπων (Μ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ), εξ ών και ο της επιστημονικής νοεράς προσευχής. Η καταφυσή εις την ασκητικήν αυτήν τέχνην ως έδειξεν αιωνόβιος πείρα είναι πάντη νόμιμος, αλλά δεν πρέπει να υπερτιμάται η σπουδαιότης αυτής καθώς και αντιστρόφως δεν πρέπει να απορρίπτηται όπως απορρίπτουν αυτήν ένιοι ασύνετοι. }242}