Ksi?ga wszystkich dokona? Sherlocka Holmesa

- To mnie przerasta, panie Holmes. Widzieliśmy się z panem wczoraj wieczorem, gdy wróciliśmy z Tunbridge Wells, i zgodził się pan z naszym tokiem rozumowania. Co takiego się wydarzyło, że całkowicie zmienił pan pogląd na sprawę?

- Spędziłem w nocy kilka godzin we dworze.

- No dobrze. I co się tam wydarzyło?

- Mogę tylko bardzo ogólnie odpowiedzieć na to pytanie. A nawiasem mówiąc, przeczytałem krótką, lecz bardzo ciekawą historię tego starego budynku. Można ją nabyć za jednego pensa w miejscowym sklepie tytoniowym.

Mówiąc to, Holmes wyciągnął z kieszeni kamizelki niewielką broszurę, ozdobioną prymitywnym drzeworytem starego dworu.

- Mój drogi panie Mac, to naprawdę dodaje smaku śledztwu, gdy wczuwamy się w historyczną atmosferę naszego otoczenia. Niech pan tak na mnie nie patrzy. Zapewniam pana, że nawet tak skromna relacja jak ta sprawia, iż w umyśle pojawia się pewna wizja przeszłości. Proszę przez chwilę posłuchać: „Wzniesiony w piątym roku panowania Jakuba I i usytuowany w miejscu, w którym kiedyś stał znacznie starszy budynek, dwór Birlstone stanowi jeden z najpiękniejszych przykładów otoczonej fosą jakobickiej rezydencji, jaki zachował się do naszych czasów.”.

- Niech pan nie robi z nas głupców, panie Holmes!

- Hola, hola, panie Mac. To pierwsza oznaka nerwowości, jaką u pana zauważyłem. Skoro ma pan w tej kwestii tak zdecydowany pogląd, nie będę czytał całego tekstu. A jest tu wzmianka o przejęciu dworu przez pułkownika ze stronnictwa parlamentarzystów w 1644 roku, o tym, że Karol ukrywał się tu przez kilka dni podczas wojny domowej, a wreszcie o wizycie Jerzego II. Zgodzi się pan ze mną, że ten stary dom nasuwa pewne ciekawe skojarzenia.

- Nie wątpię, panie Holmes. Ale to nie nasza sprawa.

- Doprawdy? Rzeczywiście? Szerokie horyzonty, mój drogi panie Mac, to podstawa w naszym zawodzie. Wzajemne powiązania różnych idei i niebezpośrednie zastosowanie wiedzy często okazują się niezwykle korzystne. Proszę przyjąć te uwagi od zwykłego amatora, ale starszego i bardziej doświadczonego.

- Ma pan rację - rzekł szczerze detektyw. - I muszę przyznać, że trafia pan w sedno. Jednak robi to niezwykle okrężną drogą.

- Dobrze, zostawię historię i przejdę do współczesności. Jak już mówiłem, wczoraj w nocy udałem się do dworu. Nie spotkałem ani Barkera, ani pani Douglas. Nie chciałem im przeszkadzać, z przyjemnością jednak dowiedziałem się, że pani domu nie jest pogrążona w rozpaczy, że zjadła smaczną kolację. Złożyłem wizytę naszemu dobremu Amesowi, wymieniliśmy z nim grzeczności, zgodził się, bym spędził jakiś czas samotnie w znanym panom gabinecie i obiecał nikomu o tym nie wspominać.

- Co takiego?! Sam ze zwłokami? - zawołałem.

- Nie, nie. Wszystko zostało uporządkowane. Dał pan na to swoją zgodę, panie Mac, jak mnie powiedziano. Spędziłem w gabinecie bardzo pouczający kwadrans.

- Co pan tam robił?

- To nie tajemnica. Szukałem brakującego ciężarka. Od samego początku miał on dla mnie najistotniejsze znaczenie. No i go znalazłem.

- Gdzie?

- Ha, tu dochodzimy do granicy niewyjaśnionego. Pozwólcie mi, panowie, zrobić jeszcze jeden krok, jeden niewielki krok, a obiecuję, że podzielę się z wami całą mą wiedzą.

- Zgodziliśmy się na to, że pracuje pan na własnych warunkach, więc musimy na to przystać - rzekł inspektor. - Ale powiedział pan, żebyśmy zostawili tę sprawę. Dlaczego?

- Z tego prostego powodu, mój drogi panie Mac, że nie macie, panowie, zielonego pojęcia o tym, nad czym pracujecie.

- Badamy okoliczności śmierci pana Johna Douglasa z dworu Birlstone!

- Tak, tak. Niewątpliwie. Jednak nie fatygujcie się śledzeniem tego tajemniczego dżentelmena na rowerze. Zapewniam was, panowie, że w niczym wam to nie pomoże.

- To co nam pan sugeruje?

- Powiem wam, co powinniście zrobić, oczywiście, o ile zechcecie tak postąpić.

- Nieraz się przekonałem, że pana niecodzienne postępowanie miało jakieś uzasadnienie. Uczynię tak, jak mi pan powie.

- A pan, panie Mason?

Wiejski detektyw spoglądał bezradnie to na jednego, to na drugiego. Metody Holmesa były dla niego nowością.

- Cóż, skoro inspektor na to przystał, to ja postąpię tak samo - powiedział wreszcie.

- Doskonale - rzekł Holmes. - W takim razie zaproponuję panom przyjemny miły spacer po okolicy. Słyszałem, że widok z Birlstone Ridge na Weald jest doprawdy przepiękny. Możecie też zjeść lunch w jakiejś miłej oberży. Niestety, nie znam tych stron, więc nie mogę panom żadnej polecić. Wieczorem, zmęczeni, ale szczęśliwi.

- Proszę pana, to już przekracza wszelkie granice - krzyknął gniewnie MacDonald, zrywając się z miejsca.

- No cóż, możecie spędzić ten dzień tak, jak sobie życzycie - rzekł Holmes, klepiąc go wesoło po ramieniu. - Róbcie, co chcecie, i idźcie sobie tam, gdzie macie ochotę, ale wróćcie tutaj do mnie przed zmierzchem. Tylko przyjdźcie koniecznie. Koniecznie, panie Mac.

- To już brzmi rozsądniej.