Хмары над Бацькаўшчынай

Галасы Флейты й Запявалы чуліся ўжо здалёк. Гэта паказвала на тое, што касы вырваўся на чысты прастор і цяпер імчыцца некуды да бліжэйшых хмызьнякоў, дзе мог-бы пераблытаць свой сьлед петлямі й нечаканымі кідкамі ўбок. «Дзе-ж ёсьць гэтыя хмызьнякі?» Я падняўся на грэбень касагору, каб агледзецца і потым ужо браць адпаведны кірунак. Кілёмэтры за паўтара, праўда, сінела смуга маладога сасоньніку, сярод якога вылучаліся й старыя магутныя кражы. «Напэўна, заяц ужо там? -- падумаў. -- І пакуль яго вытураць сабакі, пройдзе нямала часу». Маляўнічай нізінай, па якой віўся невялікі ручай, там-сям пакрыты ўжо маладым празрыстым лядком, я скіраваўся да таго ляску. На ўскраіне яго рос зусім дробны й непралазны для чалавека хвойнік. Вузкай віляючай сьцежкай я падаўся ў глыбіню лесу. Праз колькі часу выйшаў на старую засеку, над якой якраз і стаялі, як вартаўнікі, тыя магутныя, шматгадовыя волаты-сосны. Тут было так ціха й прыгожа, што я, папраўдзе, ня мог зрушыцца зь мейсца: паміж соснамі там-сям крывавілася каліна й полымем шугала рабіна. Глядзеў угару на кроны соснаў. «Жыцьцё! От так от: адны паміраюць, другія падымаюцца на іхнае мейсца! Родная маці Беларусь, ніхто й ніколі, ніякі бандыта, якой-бы ўладай ён ні валодаў, ня зможа спыніць гэтага працэсу на тваіх грудзёх!»

Знайшоў чысты ад сьнегу пень і сеў. З захапленьнем і разам з тым з роспаччу пазіраў на бронзавыя каломны волатаў-дрэваў, з роспаччу таму, што мала ўжо іх уцалела. Ведаў, за часоў гістарычнае Літвы -- Беларусі лес гэты ўваходзіў у Ачолкаўскую пушчу, якая цягнулася далёка на паўдзённы захад і зьлівалася з пушчамі Тураўскай і Лунінецкай. Пладзіліся тут тады зубры й туры, куніцы й рысі, ласі й дзікі, а ў шматлікіх рачулках -- бабры. «Яшчэ адна-дзьве пяцігодкі, і шмат спатрэбіцца часу аднавіць усё гэта...» І цяжкі смутак лёг на сэрца. «Лес для беларуса -- кармілец, сховішча й абаронца перад лютым ворагам у часы грозныя, радасьць і натхненьне -- у часы спакойныя... Як-жа дапусьцілі мы, што вынішчаюць яго чужакі для свайго ўзбагачэньня й славы бяз нашага ведама й дазволу?! Хапала-ж у нас і кемнасьці, і адвагі, і трывалкасьці, каб бараніцца на працягу вякоў ад лютых ворагаў з захаду і усходу». Комкаў сьнег і лыкаў яго, каб заглушыць пякучы боль унутры...