На службе князя Радзівіла
- Автор: Рукаль Алег
- Год: 2010
- Язык: белорусский
- Год: Кампанія Творчасьць
- Жанр: Современная русская и зарубежная проза
Электронная книга - «На службе князя Радзівіла». Краткое содержание книги:
Нарэшце ўдалечыні паказаўся Нясьвіж. Сэрца Яна затрапятала. Ён быў дома. Калі ён пакідаў горад пяць месяцаў таму, ніколі б не падумаў, што назаве Нясьвіж сваім домам. Але цяпер цяжкасьці першых месяцаў службы здаваліся яму нязначнымі. На іх ён амаль забыўся. У ягонай памяці аб тым часе засталіся самыя лепшыя ўспаміны. І як бы ён зараз хацеў, каб разам з вяртаньнем у горад вярнуўся і той былы час! На жаль, гэта было немагчыма. Рана ці позна павінна пачацца вялікая вайна. Былому часу ніколі не вярнуцца. Але нават на такую пэрспэктыву Ян глядзеў зараз ня так змрочна, як раней. Вяртаньне ў Нясьвіж як быццам дало яму сілы і падаравала надзею.
Яны прамчаліся па рынкавай плошчы і накіраваліся да замку. Нясьвіскі замак быў невялікіх памераў, рублены з дрэва. Разьмяшчэньне Нясьвіжа ў далечыні ад магчымых месцаў баявых дзеяў не патрабавала будаўніцтва вялікай абарончай цытадэлі, таму для такога буйнога магната, якім быў князь Радзівіл, замак выглядаў даволі сьціпла.
Каля брамы ім перагарадзілі шлях драбы.
– Стой! Хто такія?
Ян пад’ехаў да камандзіра.
– Паведаміце, што з Полацку прыбыў жаўнер з аддзелу паручніка Вітковіча.
Мінула паўгадзіны, калі іх прапусьцілі ў замак. Адзін з жаўнераў правёў іх да пана Гурэвіча, камандзіра харугвы, у якой служыў Ян.
Заранковіч, ідучы па тэрыторыі замку, прагна ўзіраўся ў твары мінакоў з надзеяй пабачыць кагосьці знаёмага. Усё ў замку засталося такім жа, як і да ад’езду ў Полацак. Урэшце, з таго часу не мінула яшчэ і паўгады, а Яну здавалася, што ён адсутнічаў прынамсі некалькі год.
Да пана Гурэвіча павінны быў ісьці адзін Ян. Перад тым як увайсьці да камандзіра, Ян сказаў Мяжэвічам, якія з выразам лёгкага спалоху на тварах трымаліся ў незнаёмым месцы, каб яны не хваляваліся і чакалі яго.
Ян зайшоў у пакой, пакланіўся і стаў на зважай.
– Ваша міласьць, вяльможны пан ротмістар.
Пан Гурэвіч падыйшоў да Яна і ўважліва паглядзеў на яго.
– Як тваё імя?
– Ян Заранковіч.
– Ці ты быў у аддзеле Вітковіча?
– Так, ваша міласьць.
– Тваё імя здаецца мне знаёмым. Чаму толькі зараз вярнуўся ў Нясьвіж?
– Ваша міласьць, для адказу на пытаньне пана мне неабходна мець трохі часу.
Пан Гурэвіч паказаў на крэсла.
– Тады сядай і апавядай, – а сам сеў насупраць яго.
Ян распачаў падрабязны аповед пра падзеі, удзельнікам якіх яму давялося быць. Ён распавёў пра бойку з бандай Рольскага і першыя страты ў аддзеле, пра прыбыцьцё ў Полацак, пра атрыманьне весткі аб набліжэньні маскавітаў і рашэньні пана Вітковіча застацца абараняць горад. Далей ён апісаў аблогу Полацка, яго захоп, сьмерць і паланеньне абаронцаў. Ён падрабязна распавёў пра жудасную бойню і зьдзек, учыненыя Іванам Жахлівым над тымі, хто застаўся ў жывых, і пра гераічную сьмерць пана Вітковіча.
Калі Заранковіч апавядаў пра бойку з бандай Рольскага, пан Гурэвіч успомніў, дзе ён чуў ягонае прозьвішча. Махвіч, які прынёс вестку аб выправе Івана Жахлівага на Полацак, паведаміў, хто паланіў правадыра разбойнікаў. У аповедзе Заранковіча, як адзначыў сам сабе пан Гурэвіч, гэта падрабязнасьць адсутнічала.
Ян тым часам працягваў. Ён апісаў шлях з Полацку, атаку аддзела пана Збараскага і ўсё, што адбылася за час іх ад’езду з Віцебску.
Калі Заранковіч скончыў свой расповяд, пан Гурэвіч вымавіў:
– Тое, што ты мне распавёў, павінен пачуць князь. На жаль, ты спазьніўся на некалькі дзён. Яго мосьць накіраваўся ў Вільню на вальны сойм. Сёньня адпачывай, а заўтра з раніцы паскачаш да князя. Я не зьдзіўлюся, калі табе давядзецца выступаць перад панамі радай, а можа і перад самім манархам.
– Дазвольце пытаньне, ваша міласьць?
– Так?
– З Віцебску са мной прыбылі дзеці пані Мяжэвіч. Яны просяць аўдыенцыі ў князя.
– Я думаю, ім ня мае сэнсу ехаць з табой. Падчас сойму ў князя ня будзе часу займацца прыватнымі пытаньнямі. Да вяртаньня князя я вазьму іх пад сваю апеку, а потым адрэкамэндую іх яго мосьці.
– Дзякую, ваша міласьць.
Пан Гурэвіч устаў з крэсла.
– Так, з табой усё. Адпачывай, а заўтра паскачаш у Вільню. Запрасі да мяне тваіх спадарожнікаў.
Ян пакланіўся і выйшаў. Марыя і Мікалай з нецярплівасьцю чакалі яго.
– Ну што?
– Князь зьехаў у Вільню на вальны сойм. Заўтра раніцай я выпраўляюся да яго рабіць даклад аб падзеньні Полацка.
– А мы? – неспакойна запыталася Марыя.
–Пакуль князь ня вернецца, вамі будзе апекавацца пан Гурэвіч. Ён чакае на вас.