На службе князя Радзівіла

Рольскі крыва ўсьміхнуўся.

– Так… Маскавіты прыйшлі своечасова. Не пасьпелі мне галаву адсекчы. А маскоўцам акурат патрэбны праваднік, які ведае мясцовасьць і дарогі.

– Здрадца!

Рольскі выхапіў шаблю з похваў.

– Хопіць пустых размоваў. Паразмаўляем на іншай мове.

Заранковіч таксама дастаў шаблю.

Разбойнік кінуўся на Заранковіча, хутка наносячы магутныя ўдары. Ён не сумняваўся ў тым, што праціўнік ня вытрымае гэтай атакі, але ўсе ягоныя ўдары былі адбітыя. Яму супрацьстаяў ужо далёка ня той неспрактыкаваны юнак, над якім ён меў калісьці вялікую перавагу. Школа ў Яна была добрая, а ўдзел у баявых дзеях прынёс досьвед і ўпэўненасьць у сваіх сілах. Ён адбіў атаку разбойніка і сам пайшоў наперад.

Рольскі адскочыў на некалькі крокаў назад.

– Бачу, маскавіты цябе нечаму навучылі.

І ён зноў пайшоў у атаку, яшчэ больш люта, чым першым разам. Ян адступаў пад яго ўдарамі. Мяжэвічы з хваляваньнем назіралі за рухамі ваяўнікоў. Некалькі разоў Ян з цяжкасьцю пазьбег шаблі праціўніка. У пэўны момант Рольскі настолькі моцна стаў яго ціснуць, што, здавалася, Заранковічу не перамагчы ў гэтым баі. Ужо Марыя ў адчаі не магла выседзець на месцы, Мікалай зьбіраўся наступным кінуць выклік Рольскаму, як раптам усё рэзка перамянілася. Ян парыраваў чарговы ўдар і пайшоў у атаку. Прычым так упэўнена, што цяпер Рольскі ледзьве пасьпяваў за яго шабляй.

Але не такі гэта быў чалавек, каб доўгі час абараняцца. Ён паспрабаваў зноў перахапіць ініцыятыву. Ян ня стаў адступаць, і цяпер яны секліся фактычна на месцы, амаль ня рухаючыся назад-уперад. Бой дасягнуў свайго апагею. Шаблі бліскалі, быццам маланкі. Праціўнікі абліваліся потам, але ўсё роўна абменьваліся зьнішчальнымі ўдарамі. Ужо сілы сталі пакідаць іх, і кожны ўдар суправаджаўся цяжкім выдыхам, ужо рукі рухаліся ня так хутка, як раней, а бітва ўсё працягвалася. Яны задалі адзін аднаму такі высокі тэмп бою, што стала ясна: вось-вось нехта з іх памыліцца, і на гэтым усё скончыцца. Мяжэвічы затаілі дыханьне, баючыся адарваць вочы ад паядынку. “Заранковіч ці Рольскі?” – маланкава думалі яны.

Пасьля працяглага абмену ўдарамі Ян не пасьпеў за рухамі Рольскага, і шабля праціўніка зачапіла ягоную галаву. Марыя ўскрыкнула. Ян выстаяў на нагах і зрабіў крок назад. Праз ягоны твар заструменіліся тонкія ручаінкі крыві. Рольскі сьціх на імгненьне, але, зразумеўшы, што рана несур’ёзная, кінуўся даціскаць праціўніка. Ён наносіў магутныя ўдары, якія Заранковіч з цяжкасьцю адбіваў. Ян адступаў, адчуваючы, што надоўга яго ня хопіць і хутка будзе апошні ўдар, апошні ў ягоным жыцьці.

Але раптам Рольскі спыніўся, зрабіў некалькі крокаў назад, паглядзеў кудысьці за сьпіну Заранковічу і прамовіў:

– Другі раз табе пашанцавала, шчанюк.

Ён кінуўся да свайго каня, ускочыў на яго і крыкнуў:

– Калі мы сустрэнемся яшчэ раз, цябе ўжо ніхто не ўратуе.

Пасьля гэтых словаў ён разьвярнуўся і зьнік у лесе.

Ян павярнуўся і паглядзеў назад. Да іх набліжаўся аршак вершнікаў.