Фрашкі да пляшкі
- Автор: Квяткоўскі Севярын
- Год: 2007
- Язык: белорусский
- ISBN: 978-985-6937-75-3
- Жанр: Современная русская и зарубежная проза
Электронная книга - «Фрашкі да пляшкі». Краткое содержание книги:
“Фрашкі да пляшкі” можна чытаць як ураздроб, гэтак адным цэлым тэкстам, які можна назваць эсэ, а можна—прыгодніцкім раманам.
“З празьнічкам”, — віншуе мяне сусед па пад’езьдзе. І сапраўды, уздоўж вуліцы разьвешаныя сьцяжкі пагрозьлівага спалучэньня колераў: маціцовы, фіялетавы ды блякла-жоўты.
“Што ў іх зноў за сьвята?..” — “Чаму праспэкт перакрыты?” — “Дык сёньня ж Дзень гораду!” — “Ды не — Дзень незалежнасьці”. — “Мужчына, што вы гаварыце, якой незалежнасьці? Сіводня Дзень Рэспублікі!” Сьвята, адным словам. Дакладней, “празьнік”.
Віншаваньне “з празьнічкам” на сьвята Божага Нараджэньня можна пакінуць на сумленьні суседа. А вось вэрсію “з наступаюшчымі” я чуў і ў перакладзе — “з надыходзячымі”. У дзяцінстве я ня мог сьцяміць, які канкрэтна пэрыяд часу маюць на ўвазе дарослыя: месяц, год, стагодзьдзе? Цяпер ужо разумею: нашы людзі сьвяткуюць не адзін дзень і ня два. У некаторых сьвяткаваньне можа расьцягнуцца і на тыдзень, а ў іншых — на ўсё жыцьцё. І справа ня толькі ў пэрманэнтным ужываньні алькаголю. Гэта такі стан душы і цела — сьвяточны. Словам “сьвяточны” часьцяком называюць гастраномы, гатункі каўбасаў, цукерак і танных алькагольных напояў.
Калісьці я быў уражаны сучасным вясковым Купальлем. П’яныя хлопцы пускалі з гары сьмярдзючыя падпаленыя пратэктары ад трактара “Беларусь”. Сьвята ачышчэньня і яднаньня з прыродай паўстала як на фота-нэгатыве.
Дагэтуль застаецца загадкай — пра што мараць тыя беларусы, што выходзяць “у горад” на масавыя гуляньні?
Землякі-1. Празьнік
Аднойчы ў сьпёку пілі з калегамі піва ў цэнтры Менску. Літаральна пару дзён таму нашая беларуская гаворка натхніла аднаго дзядзьку са спакутаванымі вачыма папрасіць у нас 200 руб., якіх “не хапае на “бальшую”. Дзядзька старанна падбіраў літаратурныя беларускія словы.
Таму я не зьдзівіўся, калі такога ж неахайнага кшталту дзядзька павіншаваў нас “с празьнікам”. Я меркаваў, што далей будзе просьба. Але папярэдзіў падзею пытаньнем: “А што за празьнік ізноў?”
—Как какой? — чынна перапытаў дзядзька, на шыі ў якога вісеў крыж. — День Независимости.
— Дык ён жа быў тры дні таму!
—А я по старому стилю считаю. По старому — продолжается, — дзядзька адказаў паважна, нічога не папрасіў і прасьледаваў у сваім кірунку.
P. S. Яшчэ адна форма — віншаваньне “з прашэдшымі” — толькі на першы погляд можа падацца абсурднай. Ну, сапраўды, як можна віншаваць чалавека зь мінулымі Днямі нараджэньня, мінулымі Новымі гадамі ці Днямі Волі?! Але калі ўлічыць, што мы існуем у цыклічным часе, то, верагодна, самы першы ў гісторыі Новы год абавязкова сутыкнецца з самым апошнім.
І ўсё пачнецца нанова.
Землякі-2. Інтэлігенцыя ў горадзе
Людзі інтэлігентныя выпіваюць без усялякага календара — праз штуршок творчага памкненьня. Сустракаю ля “Цэнтральнага” паддатага знаёмца. Заходзім у “Сьвітанак” (установа, вядомая ў народзе як “памыйка”), знаёмец пачынае расказваць нейкую захапляльную для яго гісторыю. Сьпіч на палову складаецца з мату. У “Сьвітанку” вядома якая публіка тусуецца, не вучаніцы Коласаўскага ліцэю, людзі прасьцейшыя. Публіка ўсё выпівае, усё гучней гамоніць, а мой знаёмец свой гук усё ўзмацняе ды ўзмацняе. Хтосьці з прысутных не вытрымлівае й робіць заўвагу наконт мату. На што знаёмец патасна адказвае:
— Інтэлігенцыі можна!
Землякі-3. Пра менскіх
У адной загранічнай стране хтосьці Х. рыхтаваў важны тэкст. На кухні засядала кумпанія, якая налівала з пляшкі і распавядала ў тым ліку фрашкі. У той час Х. разрываўся паміж куняй і кампутарам з тэлефонам, бо яму трэба было гутарыць зь менскімі інтэлектуаламі. Х., жывучы ў той недалёкай заграніцы, палюбляў паўжартам дыстанцыявацца ад менскіх, хоць і нарадзіўся, і вырас менавіта ў гэтым горадзе: “Ну, вы, менскія, блін, даёце!”, “Во, блін, менскіх панаехала…” Вось і тым разам пасьля эннага вяртаньня на кухню Х. прамовіў у тым сэнсе, што “менскія, блін, даюць”.