Выбраныя творы ў двух тамах. Том ІІ

Гэтае дрэва з роднай борцю і падвяло Мар'яна. Снарад трапіў праменька ў борць, як навёў яго хто ці сядзелі там вельмі ўжо грэшныя пчолы, разнёс у пух і прах борць, як брытвай зрэзаў хвою. Вершаліна яе высока-высока ўзнялася ў неба, і гэтая хвоя-палятуха з расшчэпленым ствалом — апошняе, што бачыў Мар'ян. Задраўшы ў неба галаву, ён ужо ўпаў на дно акопчыка, а хвоя ўсё працягвала ляцець, укручваючыся кронаю ў самае сонца, смецячы зялёнаю гліцаю і шышкамі, трэскамі, пчалінай перхаццю; самі пчолы, таму што былі божымі дзецьмі, адразу адышлі, пэўна, у рай. Туды ж следам за імі, наўздагон хвоі, што так марудна ляцела па небе, скіраваўся і Мар'ян. Ён таксама, здаецца, адарваўся ад зямлі, ужо даганяў хвою, пацягнуўся за шышкаю, што расла на хвоі, але гэтая шышка ляжала на пяску ў акопчыку. I Мар'ян скроб пальцамі пясок, не выпускаючы з вачэй хвою, што ўсё яшчэ лунала ў небе, падгроб да сябе шышку, якая сыходзіла жывіцай, заціснуў яе ў кулаку і супакоіўся. Гэтая шышка ў знямелай руцэ і вывела яго з небыцця, ён паспрабаваў збавіцца ад яе, расціснуць пальцы і не здолеў, здзівіўся ліпкасці жывіцы, вось да чаго клейкая, і пальцам варухнуць немагчыма, добра памятаў, што падаў на спіну, але цяпер ляжаў чамусьці ніцма, на жываце, і не было дыхання.

Увогуле дыхаў, але неяк апалавінела, удыхаў толькі, а на выдых сілы ўжо не было. Хапаў, як адломваў, паветра носам і ротам, а выдыхнуць не мог, цела было падобна на дзіравы кавальскі мех, як ні накачваў яго амаль што да сёмага поту, а з зевані на вугельчыкі, што ледзь тлеюць, ні ветрыку, шып ды хрып, вужыны посвіст з усіх бакоў, і сам ён ляжаў на зямлі як зморшчаны, зліплы кавальскі мех, не мог утрымаць сябе на жываце, расплёхваўся, расцякаўся целам на пяску, што цеста, сплываў крывёю. Паветра, якім ён насычаў лёгкія, выструменьвалася вонку разам з крывёю дзесь пад лапаткаю. Мар'ян адарваў сябе ад зямлі і паціху ўстаў, цела слухалася яго, хаця і было бязважкім, кружылася галава. Яго здзівіла штучная нейкая, нязвыклая цішыня, а кулямёт жа страляў, тузаўся, курчыўся каля яго кулямётчык, сутаргава крывіўся і нешта крычаў, зявіў рот баец, імя яго Мар'ян не ведаў ці забыў, таму што ён прыйшоў у аддзяленне гэтай вось ноччу. Кулямёт замоўк, баец перастаў курчыцца, пацягнуўся да гранат. Мар'ян, адчуваючы, як разам з перахопленым дыханнем выцякае з яго цела і жыццё, схапіў аўтамат, выкінуўся з акопчыка на бруствер. Але баец сханіў яго за нагу і ўцягнуў зноў у акопчык.