Багуслаў Радзівіл
- Автор: Даневская Ирина
- Год: 2018
- Язык: белорусский
- Год: Выдавец А. М. Янушкевіч
- Переводчик: Наталка Бабіна
- Жанр: Историческая проза
Электронная книга - «Багуслаў Радзівіл». Краткое содержание книги:
Прыгажун і адчайны каханак, небяспечны дуэлянт і тонкі палітык, дыпламат і адважны военачальнік, які асабіста прымаў удзел у бітвах Трыццацігадовай вайны, шведскага «Патопу» і Хмяльніччыны…
Гэтая кніга дазволіць чытачу наведаць Англію часоў рэвалюцыі, Францыю эпохі Рышэлье і Мазарыні, Галандыю, Бельгію, Германію, Аўстрыю, Малдавію, Рэч Паспалітую, перажыць разам з героем прыгоды на моры і на сушы, пабыць шкаляром, а затым і студэнтам універсітэта, пасяліцца ў вайсковым лагеры, прыняць удзел у баях і паядынках, павесяліцца на балях і ў жаночых пакоях, папрактыкавацца ў палітычных інтрыгах і, нарэшце, бліжэй пазнаёміцца са славутымі асобамі сусветнай гісторыі.
— Бачу, твой язык адчувае сябе значна лепш, чым правая рука, — злосна сказаў ён. — Растлумач, на што намякаеш?
Тарэнт ад абурэння задрыжаў.
— Хачу ведаць, чаму табе зноў захацелася махаць шпагай пасля таго, як у Рэнене мы з табой па-сяброўску памірыліся? — спытаў ён, кусаючы вусны. — Я тады шчыра думаў, што для цябе гэта не пустыя словы.
Князь крыху разгубіўся, але, успомніўшы разбураныя адносіны з Беатрысай, ад якой за ўвесь гэты час не атрымаў ні слоўца, адказаў:
— Ты лепш у сябе спытай, на якую халеру табе спатрэбілася ганьбіць маё імя перад сваімі сябрамі і распаўсюджваць плёткі, якія ў рэшце рэшт пасварылі мяне з каханай жанчынай? Я ледзь ад сораму не згарэў у Брусэлі, калі пачуў, што маю згоду скончыць сварку мірам у Францыі лічаць баязлівасцю!
Пачуўшы такое, Тарэнт таксама разгубіўся.
— Пачакай, — ён адмоўна махнуў здаровай рукой. — Я слова даю, што нічога падобнага не казаў і не мог сказаць, бо такія паводзіны шляхцічу не пасуюць! Калі я з каго насміхаюся, дык раблю гэта адкрыта, не за спінай! Хто-хто, а ты мог бы гэта заўважыць, мы з табой, б’ючы іспанцаў на вайне, колькі фунтаў ліха разам з’елі… Як жа я мог пасля ўсяго назваць цябе баязліўцам?
Багуслаў здзіўлена глядзеў на яго. Румяны ад гневу і разгубленасці, як і яго ўласны, твар прынца Шарля Анры пераканаў князя, што той кажа праўду.
— І хто ж тады распусціў гэтыя чуткі? — спытаў Радзівіл. — Можа, д’Эпінэ?
— Не ведаю. — Тарэнт сярдзіта нахмурыўся. — Магу казаць толькі за сябе… Але хто б ні ўзвёў на мяне паклёп, я гэтага балбатуна знайду і левай рукой задушу!
Прынц прыгразіў здаровай рукой нябачнаму ворагу і, скупа кіўнуўшы на развітанне, пайшоў.
Праз некалькі дзён Радзівіл і думаць забыўся пра Тарэнта — у палацы ў гонар прыезду Генрыеты Марыі Французскай ладзілі балет, у якім князь павінен быў удзельнічаць. А яго партнёркай мусіла быць сама англійская каралева! Такі гонар Багуслаў справядліва расцаніў як знак павагі да яго роду, хоць з поўным правам мог прыпісаць і асабістым талентам — каралева Генрыета добра запомніла яго прыезд у Лондан.
Калі прыйшоў чаканы вечар, князь адчуў, што крыху хвалюецца.
— Адзін бог ведае, што са мной адбываецца, — разгублена сказаў ён Карлу Людвігу Пфальцскаму, які пры сустрэчы адразу звярнуў увагу на нервовасць прыяцеля і пачаў з яго трохі кпіць. — У баі вольна смерці ў вочы смяюся, а тут…
Ён дэманстратыўна агледзеўся — у палацы Аранскіх яблыку не было дзе ўпасці.
— Пакінь, — супакоіў яго курфюрст. — У гэтай цеснаце перш глядзі, каб цябе не затаптаў натоўп, а потым ужо перажывай пра танцавальныя фігуры.
Радзівіл хацеў адказаць, што яго палохаюць не танцы, а востры язычок англійскай каралевы, але не паспеў. Гучнае шамаценне прысутных праінфармавала аб з’яўленні паважанай госці, якая зайшла ў залу ў суправаджэнні дачкі і сямейства Аранскіх. Генрыета была ў французскай сукенцы колеру няспелых алівак і ў каштоўных смарагдавых упрыгожваннях дзівоснай прыгажосці. Яны, як паведаміў князю Карл Людвіг, былі часткай каштоўнасцей англійскай кароны, якія яе вялікасць збіралася пакінуць у заклад галандскім купцам за атрыманне пазыкі: англійскаму каралю для вайны з уласным народам трэба былі грошы. Худзенькая постаць Генрыеты выклікала здзіўленне ў галандскіх жанчын, якія вылучаліся круглява-пышнымі формамі. Багуслаў усміхнуўся, пачуўшы, як прынцэса Луіза Багемская, не стрымаўшыся, гучна сказала: «Якая ж яна маленькая!» — і прыкусіла язык пад асуджальнае шыканне багемскай каралевы і сясцёр, якія таксама меліся танцаваць у балеце. Князь са здзіўленнем заўважыў, што прынцэса Лізавета зусім не змякчылася ў адносінах да яго: перахапіўшы яго ўсмешку, яна холадна адвярнулася.
— Не звяртай увагі, — супакоіў яго Карл Людвіг. — Напэўна, крыўдзіцца, што ты сёння танцуеш не з ёй. Затое Генрыета кожны раз чырванее, калі чуе тваё імя. Праўда, сястрычка?
Ён спрытна выцягнуў з натоўпу прыдворных прынцэсу Генрыету, шчокі якой сапраўды гарэлі агнём. Пасля братавых слоў яна так збянтэжылася, што не магла прымусіць сябе падняць вочы на Багуслава і з прыкметнай цяжкасцю ўсміхнулася. Князь ледзьве паспеў адказаць, як Аранскі абвясціў аб пачатку танцаў, і ўсе пары паспяшаліся заняць свае месцы.
Радзівіл падышоў да англійскай каралевы і, нізка пакланіўшыся, падаў ёй руку, запрашаючы на танец. Аказалася, што яе вялікасць любіць танцаваць.
— Галандцы, напэўна, лічаць мяне легкадумнай, — смеючыся, сказала яна, прысядаючы ў лёгкім рэверансе. — Але мне не прывыкаць да гневу пурытанскіх прапаведнікаў, якія рашуча асуджаюць вясёлае баўленне часу, раячы знаходзіць задавальненне толькі ў суровых малітвах. І хай д’ябал забярэ гэты палітэс, а бог даруе мне маю слабасць, але сёння я магу думаць толькі пра танцы… Зрэшты, мае ворагі вельмі б хацелі, каб я думала пра іх заўсёды!