Багуслаў Радзівіл
- Автор: Даневская Ирина
- Год: 2018
- Язык: белорусский
- Год: Выдавец А. М. Янушкевіч
- Переводчик: Наталка Бабіна
- Жанр: Историческая проза
Электронная книга - «Багуслаў Радзівіл». Краткое содержание книги:
Прыгажун і адчайны каханак, небяспечны дуэлянт і тонкі палітык, дыпламат і адважны военачальнік, які асабіста прымаў удзел у бітвах Трыццацігадовай вайны, шведскага «Патопу» і Хмяльніччыны…
Гэтая кніга дазволіць чытачу наведаць Англію часоў рэвалюцыі, Францыю эпохі Рышэлье і Мазарыні, Галандыю, Бельгію, Германію, Аўстрыю, Малдавію, Рэч Паспалітую, перажыць разам з героем прыгоды на моры і на сушы, пабыць шкаляром, а затым і студэнтам універсітэта, пасяліцца ў вайсковым лагеры, прыняць удзел у баях і паядынках, павесяліцца на балях і ў жаночых пакоях, папрактыкавацца ў палітычных інтрыгах і, нарэшце, бліжэй пазнаёміцца са славутымі асобамі сусветнай гісторыі.
Генрыета задумалася.
— Добра, — нарэшце сказала яна. — Я буду маўчаць…
На наступны дзень Тарэнт з д’Эпінэ нецярпліва чакалі сапернікаў на старых яўрэйскіх могілках за горадам. Час ішоў, а іх усё не было.
— Ну, што я табе казаў? — смяяўся д’Эпінэ. — Учора Радзівіл цябе сп’яну выклікаў, а сёння праспаўся і перадумаў.
— Ды вунь ён скача, — перапыніў Тарэнт, паказваючы на вершніка, які хутка набліжаўся. — Толькі чамусьці адзін…
Багуслаў пад’ехаў бліжэй і саскочыў з каня, паспешліва выціраючы насоўкай спацелы лоб. Выглядаў так, быццам збіраўся на спатканне, а не на паядынак, а свежы колер яго твару сведчыў, што князь добра спаў гэтай ноччу.
— Прашу прабачэння за спазненне, месіры, — сказаў ён. — Я чакаў Шомберга, але так і не дачакаўся. Але гэта і да лепшага, бо я ніколі не разумеў дурнога французскага звычаю цягнуць з сабой на смерць іншых нявінных людзей… Таму даставай шпагу, Тарэнт, і скончым з гэтым. У рэшце рэшт, гэта толькі наша з табой справа.
— Гэта супраць правілаў! — запратэставаў д’Эпінэ, але Шарль Анры адсунуў яго ўбок.
— Не ўмешвайся, а лепш сачы, каб усё было як трэба, — загадаў ён, расшпіляючы гузікі камзолу. — Ты сярод нас самы дасведчаны… Радзівіл, табе ўжо даводзілася біцца? — спытаў ён у князя, які таксама змагаўся з зашпількамі.
— Бог мілаваў, — усміхнуўся той і ўпершыню зірнуў саперніку ў вочы. — А табе?
— Таксама ўпершыню. Але гэта нічога, таму што калісьці трэба пачынаць. Б’ёмся да першай крыві ці… да канца?
— Да перамогі, — сказаў Радзівіл, здымаючы камзол. — Калі не хочаш прасіць прабачэння, давядзецца цябе прымусіць.
— Папрасіць прабачэння, каб цябе лічылі баязліўцам? — буркнуў француз, энергічна размінаючы рукі і зацёклыя ад доўгага сядзення на нязручнай магільнай пліце ногі. — Ніколі!
— Вось хтосьці едзе, — адзначыў д’Эпінэ.
— Шомберг? — Радзівіл з надзеяй павярнуўся ў паказаным кірунку.
— Калі Шомберг, дык нешта вялікі почат ён прыхапіў сабе на дапамогу, — фыркнуў Тарэнт.
Але гэта сапраўды быў Шомберг. А яго суправаджэнне, з якога жартаваў француз, аказаўся початам багемскай каралевы.
Лізавета саскочыла з каня. Яе хударлявы твар аж гарэў гневам і трывогай. Але пераканаўшыся, што мілы яе сэрцу д’Эпінэ жывы і здаровы, як і астатнія ўдзельнікі гэтай дрэннай гісторыі, жанчына крыху супакоілася.
— Што вы сабе думаеце, мансеньёры? — напусцілася яна на прынцаў. — Біцца на паядынку з-за такога глупства! Добра, што дачка даведалася аб вашай сварцы і, хоць невядома чаму ўсю ноч маўчала, раніцай усё ж мне паведаміла… А з вамі, месье д’Эпінэ, мы яшчэ пагаворым!
— Злітуйцеся, мадам, — ён гулліва прыціснуў руку да сэрца.
— І чуць нічога не хачу! Неадкладна памірыцеся, месье, інакш нікога з вас больш на парог не пушчу…
— Злітуйцеся, мадам, — разам паўтарылі следам за д’Эпінэ Радзівіл з Тарэнтам.
Гэта было так пацешна, што яны засмяяліся. Але мірыцца не спяшаліся, і Лізавета, схапіўшы абодвух за рукі, прымусіла іх сашчапіць пальцы, а затым і абняцца.
Гэты прымірэнчы жэст не зрабіў прынцаў сябрамі, хоць і ліквідаваў пагрозу паядынку. А пакуль доўжылася цырымонія прымірэння, у каралеўскім доме грымелі грымоты і білі маланкі: прынцэса Лізавета ледзь не з кулакамі кінулася на Генрыету Марыю, абвінавачваючы яе ў тым, што тая распусціла язык, і д’Эпінэ пазбег заслужанай кары.
Помслівы нораў прынцэсы яшчэ закране герояў гэтай гісторыі, але пакуль яны раз’ехаліся ў розныя бакі: Тарэнт — у Гаагу, а Радзівіл паехаў у Утрэхт, каб забраць почат і адправіцца ў Брусэль да каханай жанчыны.
— Дарагі! Нарэшце ты прыехаў!
Убачыўшы Радзівіла, што саскочыў з каня перад дзвярыма яе дома, Беатрыса Кюзанс кінулася яму насустрач. Багуслаў перахапіў яе ля самых дзвярэй, абняў, падхапіў на рукі і, прыціснуўшы да сэрца, упіўся ў вусны гарачым пацалункам…
Пасля доўгага расстання каханкам было не да размоў, і толькі на наступны дзень, калі іх прагныя да кахання целы нарэшце змаглі ненадоўга адарвацца адно ад аднаго, пара крыху пагаварыла.
— Што ў цябе з Карлам Латарынгскім? — спытаў у графіні Багуслаў. — Я вачам сваім не паверыў, калі ты напісала, што сыходзіш ад яго. І я не такі легкаверны, каб падумаць, што гэтая трагедыя адбылася з-за маёй сціплай асобы, — дадаў ён.
Беатрыса, якая сядзела на ложку ў адной баціставай кашулі, спрабуючы скруціць у вузел доўгія цёмныя валасы, жартаўліва штурхнула палюбоўніка ножкай.