Багуслаў Радзівіл
- Автор: Даневская Ирина
- Год: 2018
- Язык: белорусский
- Год: Выдавец А. М. Янушкевіч
- Переводчик: Наталка Бабіна
- Жанр: Историческая проза
Электронная книга - «Багуслаў Радзівіл». Краткое содержание книги:
Прыгажун і адчайны каханак, небяспечны дуэлянт і тонкі палітык, дыпламат і адважны военачальнік, які асабіста прымаў удзел у бітвах Трыццацігадовай вайны, шведскага «Патопу» і Хмяльніччыны…
Гэтая кніга дазволіць чытачу наведаць Англію часоў рэвалюцыі, Францыю эпохі Рышэлье і Мазарыні, Галандыю, Бельгію, Германію, Аўстрыю, Малдавію, Рэч Паспалітую, перажыць разам з героем прыгоды на моры і на сушы, пабыць шкаляром, а затым і студэнтам універсітэта, пасяліцца ў вайсковым лагеры, прыняць удзел у баях і паядынках, павесяліцца на балях і ў жаночых пакоях, папрактыкавацца ў палітычных інтрыгах і, нарэшце, бліжэй пазнаёміцца са славутымі асобамі сусветнай гісторыі.
Шарль-Анры закусіў губу.
— Магчыма, тытул гэтага паляка гучнейшы за мой, але яго шпага не вастрэйшая за маю, — злосна адказаў ён. — Дзе і калі?
— Прынц Радзівіл пагодзіцца на ўсе вашы ўмовы, — запэўніў Шомберг. — Хоць хацеў бы не вашай крыві, а прабачэнняў.
— Ён мяне яшчэ і баязліўцам лічыць? Ніхто і ніколі ніводнага Трэмуйля так не абражаў!
Абураны француз стаў аглядацца навокал і нарэшце пабачыў таго, каго шукаў.
— Д’Эпінэ, сябар мой! — паклікаў ён суайчынніка, і калі той падышоў, сказаў: — Я б’юся на дуэлі з прынцам Радзівілам. Будзеш маім секундантам?
— Буду, — адразу ж пагадзіўся той. — Дзе і калі?
— Заўтра, — падумаўшы, адказаў Тарэнт. — Сёння мы ўсе ладна выпілі. Пане Шомберг, — звярнуўся ён да будучага маршала Францыі. — Прашу вас перадаць прынцу Радзівілу, што я буду чакаць на пустцы за яўрэйскімі могілкамі. Спадзяюся, вы таксама ўшануеце нас з месье д’Эпінэ сваім таварыствам?
Шомберг кіўнуў, потым пакланіўся яму і д’Эпінэ і пайшоў. Былы таварыш Гастона Арлеанскага задаволена свіснуў.
— Кепска прыйдзецца гэтаму прыгажуну-паляку, — сказаў ён. — Хоць Шомберг і ўсхваляў яго сёння без меры, я і палове гэтых слоў не веру. Вось убачыць заўтра аголенае лязо тваёй шпагі і сам прасіць прабачэння пачне.
— Ну, гэта ты дарэмна, — сказаў Трэмуйль. — Такога рыцара, як Радзівіл, яшчэ пашукаць трэба. Ён не крануўся з месца нават калі быў добрай мішэнню для іспанскай артылерыі. Ядры выбухалі пад капытамі яго каня, вакол грувасціліся целы забітых, а ён толькі ўсміхаўся, гледзячы смерці ў вочы. Прынц Аранскі пасля гэтага бою доўга за сэрца трымаўся і прасіў прынца больш так сабой не рызыкаваць… Так што гарачы заўтра нас чакае дзень, мой сябар д’Эпінэ!
— Пойдзем яшчэ вып’ем, — змрочна прапанаваў той. — Я не выношу, калі ўсхваляюць чыюсьці, а не маю доблесць.
Яны пайшлі. Праз некалькі імгненняў з-за прачыненых дзвярэй, якія вялі ў іншы пакой, высунуўся напалоханы дзявочы твар. Гэта была прынцэса Генрыета. Пераканаўшыся, што шлях вольны, яна падхапіла край сукенкі і з усіх сіл пабегла на пошукі маці.
Гэты вечар выдаўся бурным не толькі для гасцей, але і для гаспадароў. Аб танцах ніхто і не ўспамінаў, хоць запрошаныя музыкі стараліся з усіх сіл. Багуслаў, чакаючы Шомберга, размаўляў з маладымі прынцамі. Прынц Георг-Вільгельм забаўляў прынцэс Луізу і Сафію, а ўсхваляваная прынцэса Лізавета, якая перад тым рашуча адхіліла ўсе спробы Радзівіла памірыцца, сварылася з маці.
— Вы, мадам, зусім здурнелі, наблізіўшы да сябе гэтага нізкага чалавека, — выгаворвала яна каралеве. — Лорд Грэйвен хоць умеў сябе паводзіць, а д’Эпінэ сваёй перамогай выхваляецца на кожным кроку. Мая вам парада: перш чым верыць у казкі, якія вам пяе на вушы гэты месье, нібыта захапляючыся вашай непараўнальнай прыгажосцю, паглядзіце ў люстэрка — можа, і разглядзіце там рэшткі маладосці і прыгажосці!
Сказаўшы так, раздражнёная дзяўчына, у якой не было настрою весяліцца, выйшла з залы, мармычучы нейкія пагрозы на адрас француза. Не прайшоўшы і некалькіх крокаў, сутыкнулася з задыханай прынцэсай Генрыетай.
— Куды гэта ты? — здзівілася Лізавета. — Што здарылася?
— Да маці, — выдыхнула яе сястра. — Там такое… такое…
— Што? Ну, ідзі сюды…
Лізавета схапіла Генрыету Марыю за руку і сілай пацягнула ў свой пакой.
— Ну? — спытала яна, прыкрыўшы дзверы.
— Прынц Радзівіл будзе біцца на дуэлі! — усхвалявана паведаміла дзяўчына. — Я сама чула, як Шомберг перадаў яго выклік прынцу Тарэнту і д’Эпінэ…
— А пры чым тут д’Эпінэ? — здзівілася яе сястра.
— Ды ён жа секундант Тарэнта і ўступіць у бой з Шомбергам… Эліза, трэба неадкладна сказаць пра гэта маці!
— Навошта? — Лізавета ледзь паспела схапіць Генрыету за руку, якая ўжо кінулася да дзвярэй.
— Як? — здзівілася я. — Яны заб’юць адзін аднаго. Няўжо табе абыякава, што будзе з тымі мілымі прынцамі?
— Мне пляваць на іх абодвух, — працадзіла Лізавета. — Затое д’Эпінэ (яна помсліва ўсміхнулася) заплаціць за ўсё!.. Чуеш, сястра? Не смей нічога казаць маці!
У Генрыеты на вачах з’явіліся слёзы.
— А прынц Радзівіл? — усхліпнула яна. — Ён жа загінуць можа…
— Прынц Радзівіл выдатна валодае шпагай, — адрэзала Лізавета. — Я сама бачыла, як яны калісьці фехтавалі з Рупертам і Карлам Людвігам. Спадзяюся, Шомберг таксама… Стой, кажу табе! — крыкнула яна, убачыўшы, што сястра ўсё ж збіраецца выслізнуць з пакоя. — Хто ведае, калі яшчэ мы будзем мець шчаслівую магчымасць пазбавіцца ад чалавека, які так ганьбіць нашу сям’ю.