Kien ci iras?
- Автор: Сенкевич Генрик
- Язык: эсперанто
- Переводчик: Lidja Zamenhof
- Жанр: Историческая проза
Электронная книга - «Kien ci iras?». Краткое содержание книги:
La pola originalo titolita «Quo vadis» (latine tio signifas «Kien ci iras?») unue aperis en 1896. Ĝi temas pri la frua kristanismo sub la romia imperiestro Nerono. Ĝi akiris tutmondan sukceson, estas tradukita en pli ol 57 lingvojn kaj eldonita en pli ol 70 landoj. En la jaro 1905ª la aŭtoro ricevis Nobel-premion pri literaturo «pro eminentaj verkistaj atingoj en epika literaturo».
En 1933 sub la sama latina titolo aperis la esperanta traduko de la romano fare de Lidja Zamenhof’ (1904–1942), la plej juna filino de d-ro Esperanto. Krom la evidenta arta valoro de la verko, tiu traduko prezentas grandan intereson filologian, ĉar la tradukistino fidele kaj kohere esperantigis la verbajn aspektojn de la originala teksto pollingva. Pli detale pri tio, kaj pri la problemo de nomoj propraj oni povas legi en la reta komentario de Sergio Pokrovskij.
En la pola originalo abundas latinaĵoj (komencante per la romantitolo). Tamen Senkeviĉo multajn latinaĵojn uzas en asimilita (poligita) aŭ duonasimilita (transliterita) formo. Lidja Zamenhof’ koherigis la tekston per konsekvenca latinigo. Ĉi tiu revizio koherigas inversmaniere, per esperantigo. Krome, en la reviziita eldono estas korektitaj tradukaj kaj lingvaj eraroj. La ŝanĝo en la tradukprincipo postulis ŝanĝon de la titolo. Tamen la verbosistemo de la verko restas netuŝtita.
Mamertina malliberejo — mezepoka nomo de la plej malnova malliberejo de Romo (propre, Carcer Tullianum)
Marcus Vinicius → Marko Vinicio
Marcus, Markus → Marko
Mario el Magdalo ← heb. מרים המגדלית → Maria el Magdalo (LB: Maria Magdalena, QPM: Maria z Magdali).
Martinianus → Martiniano
Massinissa (lat.) ← Masensen → Masenseno — la unua reĝo de Numidio.
Maximus → Maksimo
Memfiso ← gr. Μέμφις — la ĉefurbo de la Malnova Regno Egiptuja (la PIV-oj preferas pli egiptecan, sed ankoraŭ malmulte konatan nomformon Menefro)
Memmius Regulus → Memmio Regulo
Menelao [PIV]
Menicles → Meniklo
Meocio ← lat. Mæotius [306].
Merio → Meriono
Mezembrio ← gr. Μεσημβρία — urbo en Tracujo [178].
Midaso [PIV].
Minucius Thermus → Municio Termo
Miriam ← heb. מרים → Mirjam’
Mirono ← gr. Μύρων
Mithridates → Mitridato [PIV]
Mopsus ← gr. Μόψος → Mopso — heroo de la Troja milito, fondinto de orakolejo sciiganta la estontecon per sonĝoj
Mucius Scævola → Mucio Scevolo
Murrha, Myrrha → Murho — nekonata loko el kiu devenis la eksterodinare valorega vazo (pokalo) de Petronio. Pole {waza, czara, kruża} mirreńska. Lidja Z opinias, ke «murho» estas ia ne plu konata materialo: «vazo el murho». Pli detale: Brayley, E.W.: The Graphic and Historical Illustrator…, 1834, p. 341 (anglalingve).
Musonius → Muzonio
Mæcenas → Mecenaso [PIV]
Narcissus, Narcizo [QE] → Narciso [PIV]
Naumachia → Naŭmaĥi[ej]o
Naŭzikao ← gr. Ναυσικάα (NPIV: Naŭsikao)
Nazarius → Nazario
Nereus → Nereo
Neapolo [Z] ← Neapolis — Napolo
Nero → Nerono [PIV]
Nerva → Nervo
Nesuso ← lat. Nessus ← gr. Νέσσος → Neso [NPIV] [275]
Niger → Nigro
Nigidia → Nigidia
Nimfidius → Nimfidio
Niobo [NPIV] gr. Νιόβη — (mit.) Filino de Tantalo, naskinta 14 gefilojn, ĉiujn sagmortigitajn de Apolono.
Nomentana → Nomentana
Noricum → Noriko
Novius Priscus → Novio Prisko
Numa Pompilius → Numo [PIV] Pompilio
Octavia → Oktavia
Odiseo ← gr. Όδυσσεύς
Œta, Ojta (lat.) ← gr. Οίτη → Ojto
Okeanoso ← gr. ’Ωκεανός → Oceano
Ostia → Ostio
Ostorius Scapula → Ostorio Skapula
Ostriano ← Ostrianum — unu el la tombejoj en Romo
Otho → Otono
Pacht → Paĥto
Pafoso [PIV] ← Πάφος: «Antikva urbo en Kipro, fama pro sia templo de Afrodito» [NPIV]
Pagus Janiculensis → la Kampo Janikula
Pallas (Πάλλας, Πάλλαντος) → Palaso [NPIV]
Pandataria ← gr. Πανδατερία → Pandatario
Panopo ← gr. Πανοπεύς [244]
Parcoj [PIV]
Pasiphaë → Pazifao [NPIV]
Pasiteo, gr. Πασιθέα → Paziteo
Paroso [PIV]
Paris → Pariso [Z, PIV]
Pedanius Secundus → Pedanio Sekundo
Pentelikono
Periodonica, Periodonices (περιοδονίκης) → Periodoniko[232]
Pessinus (gr. Πεσσινούς) → Pesinunto
Persius → Persjo
Petronius (QP1: Petroniusz) → Petronio [PIV]
Phaon (Φάων) → Faono
Phlego → Flegono
Pincius → Pincio
Plautius Lateranus → Plaŭcio Laterano
Plinius → Plinio [PIV]
Politetes → Politeto
Polukso ← Pollux
Pompejus → Pompeo [PIV]
Pomponia Græcina → Pomponia Grecina
Pomponius → Pomponio
(Pons) Cestius → la ponto Cestia
(Pons) Milvius → la ponto Milvia
Pons Sublicius → la Fostoponto
Pons Æmilius → la ponto Emilia
Pontius Pilatus → Poncio Pilato [PIV]
Pontius Telesinus → Poncio Telezeno
Pontus Euxinus ← gr. Εὔξεινος Πόντος → Pont-Eŭkseno [NPIV] [178] (QE: Ponto Eŭksino)
Poppæa → Popea
Porta Trigenia Trigemina → la Triobla pordego
Porta Appia → la pordego Appia
Porta Asinaria → la Azena pordego
Porta Capena → la pordego Kapena
Porta Cælimontana → la pordego Celimonta
Porta Flaminia → la pordego Flaminia
Porta Mugionis → la pordego Mugiona
Porta Ostiensis → la pordego Ostia
Porta Salaria → la Sala pordego
Porticus Æmilia → la Portiko Emilia
Praksitelo [PIV]
Processus → Proceso
Proculus → Prokulo
Protagoro [PIV] ← Πρωταγόρας
Prodiko ← Πρόδικος
Proximus → Proksimo
Psyche (Ψυχή) → Psiĥo
Pyrrho (Πύρρων) → Pirono [PIV]
Pythagoras (Πυθαγόρας) → Pitagoro [PIV]
Rostra → Rostroj [PIV]
Quartus → Kvarto
Quintianus → Kvintiano
Rex Nemorensis → Nemorena reĝo
Rubelius Plautus → Rubelio Plaŭto
Rubria → Rubria
Ruffinus → Rufeno
Rufius (fakte, Rufrius) → Rufrio
Rufrius Crispinus → Rufrio Krispeno
Sallustius → Salustio
Saturno [PIV, QE] ← Saturnus
Scaurus → Skaŭro
Scribonia → Skribonia
Scævinus → Sceveno
Secundus Carinas → Sekundo Karinato
Sejanus → Sejano
Seneca (Lucius Annæus Seneca) → (Lucio Aneo) Seneko [Z, PIV]
Septimiana → (la pordego) Septima
Serapeum → Serapejo [PIV]
Serapis → Serapo [PIV]
Seriko ← sericum
Servius Tullius — Servio Tulio
Severus → Severo
Sextus Africanus → Seksto Afrika
Sferoso — koncepto pri homogena diaro (aŭ diaĵo) en la filozofio de Ksenofano
Sifax ← Syphāx, Syphācis → Sifako
Silanus → Silano
Sirus → Siro
Sisenna → Sizeno
Skopaso ← gr. Σκόπας [175]
Sofonius → Sofonio
Solina → Solino
Sorakto ← lat. Mons Soracte [61]
Sosius (QPM: Sozjusz) → Sozio
Spartacus → Spartako [PIV]
Spiculus → Spikulo
Spirus → Spiro
Sporus → Sporo
Stabioj ← Stabiæ → Stabio
Statius Domitius → Stacio Domicio
Subrius Flavius → Subrio Flavo
Suburra → Suburo
Suilius Nerulinus → Svilio Neruleno
Sulpicius Asper → Sulpicio Aspero
Sysena [QE] = Sisenna [QPM]
Tanat(os)o ← gr. Θάνατος
Tarso ← lat. Tarsus ← gr. Ταρσός
Teocles → Teoklo
Terpnos (Τερπνός) → Terpno
Tersito ← Θερσίτης
Thabita (aramee טביתא) → Tabita
Theocles → Teoklo
Thrasea, Thraseas, Thrazeas → Trazeo
Tiberiada lago [PIV] — granda nesalakva lago Galilea (Israelo), trafluata de Jordano.
Tiberis → Tibero [PIV]
Tiberius → Tiberio [PIV]
Tigellinus → Tigeleno
Tigranes → Tigrano
Timotheus → Timoteo [PIV]
Tiridates → Tiridato
Titus → Tito [PIV]
Torquatus Silanus → Torkvato Silano
Transtiberim → Transtibero
Trimalchio, Trimalchionojn → Trimalĥiono(jn)
Troilo [PIV]
Tugurinus → Tugureno
Tullius Senecio → Tulio Seneciono
Ursus → Urso
Ustrinum → Ustrino
Vannius → Vanio
Vatinius → Vatinio
Velabrum → Velabro
Venus, Veneris → Venuso [QE] → Venero [Z]
Verres → Verreso
Vespasian [QE] ← lat. Vespasianus (QP1: Vespazyan, QPM: Wespazjan) → Vespaziano [PIV]
Vesto ← lat. Vesta — «Romana diino de la hejma fajro» [NPIV].
Vestinus → Vesteno
Vetus → Veto
Via Appia → la Vojo Appia
Via Asinaria → la Vojo Azena
Via Lata → la Vojo Larĝa
Via Nomentana → la Vojo Nomentana
Via Ostiensis → la Vojo Ostia
Via Portuensis → la Havena Vojo
Via Salaria → la Vojo Sala
Via Tecta → la Kovrita strato
Vibilius → Vibilio
Vicus Alexandri
Vicus Apollinis → la strato Apolona
Vicus Judæorum → la strato Juda
Vicus Patricius → la strato Patricia
Vicus Sandalarius → la Sandala strato
Vicus Sceleratus → la Fia strato
Vicus Tuscus → la Tuska strato
Viminalo ← lat. collis Viminalis [213]
Vindex → Vindekso
Vinicius → Vinicio
Virginius → Virginio
Vitelius → Vitelio
Vologes → Valagaŝo
Zeŭso [Z, PIV] ← gr. Ζεύς
Zetoso ← gr. Ζήθος → Zeto
[244]
Panopo (gr. Πανοπεύς) — urbo en Focido [PIV] (gr. Φωκίς, parto de la antikva Greklando norden de la Korinta golfo).
[251]
Periodoniko (gr. περιοδονίκης lat. periodonica) estas malnovgreka titolo de atleto venkinta en ĉiuj 4 «Tuthelenujaj ludoj» («periodoj»). Nerono sin proklamis periodoniko.