Vortaro de Esperanto 1910
- Автор: Bein Kazimierz
- Год: 2013
- Язык: эсперанто
- Год: Bernhard Pabst
- Жанр: Лингвистика
Электронная книга - «Vortaro de Esperanto 1910». Краткое содержание книги:
Al la korektita dua reeldono estas aldonita la «Listo de Propraj Nomoj», kiujn Kabe proponis en la sama jaro 1910. Estas tre probable, ke Kabe origine planis, ke Vortaro kaj Listo kune formu unu verkon, kiu fine tamen restis torso. La reeldono nun rekonstruas tiun intencon.
(Kabe [t.e. KAzimierz BEin]. Vortaro de Esperanto. Senŝanĝa represo de la eldono Pariza de 1910. Kun enkonduko kaj komentoj de Bernhard Pabst. Stato: 2014-01-05.)
Azio. (Bot.). Sekigita ŝelo de arbo el la familio de l’ miristikacoj, kreskanta en Cejlono kaj en la tropika Azio. — cinamo. Bonodora substanco, produktata de glando de kato, vivanta en Afriko kaj suda Azio. — cibeto. Meza Azio. Aroma substanco, ekstraktata el surventraj glandoj de duhufulo, vivanta en la Meza Azio. — mosko. azia. Azia leopardo. — pantero.
B
Baedeker. Tutmonde estas konataj la gvidlibroj de Baedeker. — gvidi.
Bach. La fugoj de Bach. — fugo.
Barcelono. La vojo de Barcelono Peterburgon estas longa. — vojo.
baroko. baroka. la baroka stilo. — stilo.
Beau. «Diversaĵoj» de Lallemant kaj Beau estas kolekto de noveloj tradukitaj el la franca lingvo. — novelo.
Berlino. La komunikaĵoj de Berlino estas tre oportunaj. — komuniki. Berlino estas la ĉefurbo de Germanujo. — urbo.
Biskajo. Biskaja. la Biskaja golfo — golfo.
Bohemo. bohema. Bohema kaj pola rondodanco. — polko.
Bostono {urbo}. Kartludo, de la nomo de l’ urbo Bostono en Ameriko. — bostono {kartludo}.
Brabanto. puntoj de Brabanto. — punto.
Brazilio. {nun: Brazilo}. brazilia. {nun: brazila} (Bot.). Brazilia vegetaĵo kun tre bentemaj folioj (Mimosa). — mimozo. Portugala kaj brazilia malgranda monero. — rejso. Brazilujo. {nun: Brazilo} Araba arbo el la familio de l’ rubiacoj, transplantita Brazilujon, Cejlonon k.t.p. — kafo.
briketo. hejti kamenon per briketoj. — hejti. {komprenita kiel derivaĵo de briko, vd. tie}.
Budho. Pastro de Budho ĉe la Mongoloj kaj Tibetanoj. — lamao. Templo, kapelo de Budho en Indio, Ĥinujo. — pagodo. Budha. Budha sekto ĉe la Mongoloj kaj Tibetanoj. — lamaismo.
Bulonjo. La deklaracio de Bulonjo. — deklaracio. Bulonja. La Bulonja kongreso restos por ĉiam epokfaranta momento en la historio de Esperanto. — epoko.
C — Ĉ
Cejlono. (Bot.). Sekigita ŝelo de arbo el la familio de l’ miristikacoj, kreskanta en Cejlono kaj en la tropika Azio. — cinamo. Araba arbo el la familio de l’ rubiacoj, transplantita Brazilujon, Cejlonon k.t.p. — kafo.
Cezaro. Cezaro, salutas vin la mortontoj, t.e. la gladiatoroj. — gladiatoro.
chartreuse. la likvoro «chartreuse». — likvoro.
Chopin. etudoj de Chopin. — etudo.
ĉino. Vd. ĥino.
D
Damasko {urbo}. Silka multekosta ŝtofo, fabrikata en Damasko. — damasko {ŝtofo}.
Dano. dana. la diferenco inter la lingvoj sveda kaj dana estas tre malgranda. — diferenco.
Dante. la verkoj de Newton, de Dante. — verki.
Davido. La psalmoj de Davido. — psalmo.
Demosteno. citi tekston de Demosteno. — teksto.
Dominiko. dominikano. Homo, apartenanta al religia societo, ĵurpromesinta seksan purecon kaj pian servon al Dio: dominikano, franciskano. — monaĥo.
Dresdeno. La epizodoj de la Dresdena kongreso. — epizodo.
E
Edison. la fonografo de Edison. — fonografo.
Egipto. La historiaj monumentoj atestas, ke la antikva Egipto posedis altan civilizacion. — atesti. La magio estis tre ŝatata en la antikva Egipto. — magio.
egipta. Oni ne scias certe, por kio estis destinitaj la egiptaj piramidoj. — destini. Antikva egipta reĝo. — faraono. egipta mumio. — mumio. Egipta monumento en formo de kvarangula kolono kun malgranda piramido sur la supro. — obelisko. la egipta simboliko. — simboliko. Egiptanoj. Skribaj signoj de la antikvaj Egiptanoj. — hieroglifo 1. La antikvaj Egiptanoj kredis je la metempsikozo. — metempsikozo. Folio, fabrikata el samnoma vegetaĵo, sur kiu skribis la antikvaj Egiptanoj. — papiruso. Fabela besto de la antikvaj Egiptanoj, kun leona korpo kaj virina brusto kaj kapo. — sfinkso.
Eneo. Ĉiuj silentis, aŭskultante la rakonton de Eneo. — silenti.
epoko. karba epoko. karba epoko — filiko.
Esperanto. Esperanto estis la pseŭdonimo de D° Zamenhof. — pseŭdonimo. Universala vortaro de Esperanto. — vorto. {pliaj trafoj}. esperanta. Se oni komparas la nunajn esperantajn verkojn kun tiuj de la unua jaro, oni ne trovas diferencojn en la stilo. — kompari. Esperantistoj. La komencantaj Esperantistoj ofte uzas la prepozicion «je». — ofte.
Eŭropo. Traveturi la tutan Eŭropon. — veturi. eŭropa. Eŭropa grandega elefanto de la diluvia epoko. — mamuto. La hindo-eŭropaj popoloj apartenas al la kaŭkaza raso. — raso. Eŭropano. Ido de Eŭropanoj, naskita en Hindujo aŭ en la hispanaj kaj portugalaj kolonioj de Ameriko. — kreolo.
Eva. Kaino estis filo de Adamo kaj Eva. — filo. Ĝardeno, en kiu vivis Adamo kaj Eva. — paradizo 1.
Everesto. Everesto. — monto.
F
fenigo. {antaŭe (FE) kaj nun: pfenigo, kp. tiun artikolon; eble preseraro} Franca monero, valoranta 80 fenigojn, 25 kopekojn. — franko.
finalo. Muzika verko, konsistanta el alegro, andanto kaj finalo. — sonato.
formalino. desinfekti loĝejon per formalino. — desinfekti.
Franco. La Francoj, parolante esperante, ofte metas la akcenton sur la lasta silabo. — akcento. Multaj Francoj kartavas. — kartavi. franca. Franca ŝaŭmanta vino, alte ŝatata. — ĉampano. Franca monero, valoranta 80 fenigojn, 25 kopekojn. — franko. Iama franca danco. — gavoto. komandoro de la franca legio. — komandoro. Franca danco … — kvadrilo. Franca nobelo, inter la duko kaj princo. — markizo. «Diversaĵoj» de Lallemant kaj Beau estas kolekto de noveloj tradukitaj el la franca lingvo. — novelo. La Franca Respubliko, Svisujo. — respubliko. traduki esperante francan novelon. — traduki. Francujo. Provinco de Francujo (administra divido): Francujo konsistas el 86 departementoj. — departemento. Francujo eksportas multe da vino. — eksporti. la festo de la 14 Julio en Francujo — festo. En Francujo iam la remistoj de galeroj estis krimuloj, ligitaj al la bordoj per ĉenoj. — galero. Parizo estas la koro de Francujo — koro. Tuniso estas sub la protektorato de Francujo. — protektorato. Nomo de la lando de l’ popolo, esprimita de la radiko: Francujo, Turkujo. — -uj.
fr. La bieno estis taksita je 10,000 fr. {frankoj}. — taksi. Angla monero, valoranta 1,2 fr. — ŝilingo. Li ŝuldas al mi 100 fr. — ŝuldi. {«franko» ekzistas kiel aparta artikolo, tamen sen la mallongigo «fr».}
Francisko. la imperiestro Francisko Jozefo {la 1-a de Aŭstrio-Hungario, 18301916}. — imperio. Katolika monaĥo, apartenanta al almozpetanta societo de Sankta Francisko kaj portanta veston de cinama koloro kun pinta kapuĉo. — kapuceno. franciskano. Homo, apartenanta al religia societo, ĵurpromesinta seksan purecon kaj pian servon al Dio: dominikano, franciskano. — monaĥo.