Вока тайфуна. Апавяданні і аповесці

- Хто? - спытаў я.

- Мая падапечная.

Справа зайшла занадта далёка, і больш круціць нельга было, атрымалася б, што я скампраметаваў дзяўчыну.

- Я не думаў пра гэта, - сказаў я. - А каб нават і думаў, дык гэта справа не мяя. Спыталі б перш за ўсё ў яе.

- Унікаеш сур'ёзнага адказу, - раптам з'едліва працадзіў Варона (я не чакаў, тто ён можа чуць нашу ціхую размову). - Не хочаш проста і шчыра сказаць сур'ёзным людзям, тто гонішся за грашыма, за радавітай жонкаю.

Я збялеў. Ыкнучыся трымацца спакойна, адказаў:

- Я не збіраюся жаніцца. I наогул лічу, тто размова пра дзяўчыну ў халастой падпітай кампяніі - не пасуе сапраўднаму чалавеку. Задіхніде, пан Варона, не прыцягвайце ўвагі п'яных да бязвіннай дзяўчыны, не псуйце яе рэпутацыі, і я, хоць гэта жахлівая абряза, дарую вам яе.

- Хо! - сказаў Варона. - Ён мне даруе. Гэты кот, гэтае хамуйла.

- Замаўчыце! - крыкнуў я. - Як вы абражаеце яе адным з гэтых слоў, падумайце?!

- Панове! Панове! - супакойваў нас Дубатоўк. - Варона, ты п'яны.

- Думайце самі. Я спусціў вам аднойчы вашу правіну, я не буду гэтага рабідь больш, - прашыпеў Варона.

- Мярзотнік! - гаркнуў я, шалеючы.

- Гэта я?

- Так, вы! - крыкнуў я так страшна, што нават той, хто спаў, узняў галаву ад стала. - Я прымушу вас замазадь глотку.

Сталовы нож прасвісцеў у паветры і плазам стукнуўся мне ў грудзі. Я ўскочыў з месца, схапіў Варону за грудзі і трахануў. У той самы час Дубатоўк схапіў нас за плечы і расцягнуў, моўчкі штурхнуўшы Варону ў грудзі.

- Саромся, Алесь! - загрымеў ён. - Ты шчанюк... Зараз жа мірыся.

- Не, чакай, Дубатоўк. Справа сур'ёзная. Позна. Закрануты мой гонар, - рыкаў Варона.

- І мой гонар, як гаспадара. Хто цяпер прыедзе да мяне ў госці? Усе скажуць, што ў мяне можна нярвяттття на такое, -гудзеў Дубатоўк.

- Плявадь, - выкрыкнуў, ашчэрыўшыся, Варона.

Дубатоўк моўчкі даў яму поўху.

- Цяпер ты будзеш перш за ўсё біттття на шаблях, са мною, бо ён толькі ўзяў цябе за грудзі, - прасіпеў ён такім голасам, што многія здрыгануліся. - Я зраблю так, што мой госць пойдзе адсюль жывы і здаровы.

- Памыляешся, - амаль спакойна сказаў Варона. - Хто першы абразіў, той першы і ў чарзе. А пасля ўжо справа будзе і з табою, хоць і забі мяне.

- Алесь, - амаль благаў Дубатоўк. - Не рабі ганьбы маёй

хаде.

- Ён будзе біцца са мною, - цвёрда сказаў Варона.

- Ну і добра, - нечакана згадзіўся гаспадар. - Нічога, пан Беларэцкі. Будзьце мужнымі. Гэты свінтух зараз такі п'яны, што не зможа трымадь пулгака. Я, бадай што, стану поруч з вамі, гэта будзе самае небяспечнае ад куль месца на ўсім месцы дуэлі.

- Што вы, пане Рыгор... - я паклаў далонь яму на члячо. -Не трэба. Я не баюся. Будзьце мужнымі і вы.

Варона ўтаропіў на мяне свае чорныя мёртвыя вочы:

- Я яшчэ не скончыў. Страляцца будзем не ў садзе, іначай гэты фадэт удячэ. І не заўтра, іначай ён ад'едзе адсюль. Страляцца будзем тут, зараз, у пустым пакоі ля імшаніка. І кожнаму па тры кулі. У цемры.

Дубатоўк зрабіў пратэстуючы жэст, але ў маю душу ўжо закралася халодная вар'яцкая ярасць. Мне было ўсё адно, я ненавідзеў гэтага чалавека, забыў Яноўскую, працу, сябе.