Кліч роднага звона

—...i да таго, што ўжо смела рашылі паказаць кулак Данілу...— нібы прадоўжыў ягоныя думкі Выкінт.— I, можа, не толькі яму...

— Не прыпісвай, кунігас, Навагародку таго, чаго ў яго не было i няма.

— Не было, праўда. Але няма ніякай зарукі, што i не будзе. У маладога драпежніка звычайна хутка расце смач i пожадзь.

— Нашы думкі, кунігас, пакуль што найперш пра наша гняздо. Як ахаваць яго i маладзенькіх птушанят.

— Ад цябе, ліса, іншага i не пачуеш,— усміхнуўся Выкінт.— Але скажы шчыра: ні кроплі не палохае цябе самога выклік, што вы рашылі кінуць Данілу Галіцкаму?

— Я — не з тых, хто не ведае, што такое боязь, страх. Гэтыя пачуцці, думаю, павінен адчуваць кожны здаровы чалавек: яны бываюць i патрэбныя. Але...

— ...alea jacta est?[79]

— Мабыць, так, кунігас,— паспрабаваў усміхнуцца i Усяслаў. Яго, як i Выкінта, мігам аблеплівала мокрым снегам. Як i іхніх коней. Ледзь не белым прасцірадлам. Пакрываўся белізною i ўвесь навакольны свет.

— Дык прызнайся нарэшце: каго з літоўскіх князёў вы запросіце на свой пасад? — ужо сур'ёзна запытаў Выкінт.

— Чаму — якраз з літоўскіх?— Усяслаў ужо ўзбіўся на паўжартаўлівы тон i хацеў не адпусціць таго.— Чаму — не з падуладных нам зямель? Альбо з пінеска-тураўскай? З яцвяжскай? Ці з вашай Жамойці?

— Адказваю сур'ёзна на твой жарт: вы i пінеска-тураўская зямля, Бярэсце цягнецеся адно да аднаго, але злучыцца вам не дасць Даніла. Ён жа, а з ім i Куявія з Мазовіяй не дазволяць вам пасягнуць на Яцвязію. Дык куды вам рушыць? На Літву! I лепш за ўсё з літоўскім князем, у жылах якога цячэ i славянская, полацкая, кроў!

— Argumentum ad hominem.[80]

— He, ліс. Ad litteram![81]

— I каго ж, па-твойму, кунігас, мы намерыліся запрасіць на наш пасад?

— З Эдзівідам i Таўцівілам ты не пагаварыў самнасам — значыць, ніхто з ix вам чамусьці не падыходзіць,— сказаў Выкінт.— А дарэмна. Эдзівід альбо Таўцівіл — гэта непрыязнь з Мендогам, які цяпер больш чым ваш служка, затое мір з Полацакам i Жамойцю, супрацьстаянне крыжакам. Вось паглядзіш, успомніш мае слова: якраз з-за тых довадаў, што ты чуў, Эдзівід альбо Таўцівіл апынуцца ў Полацаку, калі там здарыцца тое, што здарылася ў вас.

— I я казаў, кунігас: зорка маладога пакалення Эдзівіда i Таўцівіла хутка ўзыдзе, i мы яшчэ, калі будзем жывыя, пададзім адзін аднаму рукі.

— Але якраз ім вы не хочаце падаць рукі! Значыць, намерыліся падаць Войшалю, каб ён, заўзяты хрысціянін, спакваля ахрысціяніў Літву i, блізкую вам па мове, звычаях i веры, прывёў яе вам на вяровачцы!.. Не выкручвайся! Скажы, гэтак?

— Што ж, калі настойваеш, дык скажу,— ведаючы, што неўзабаве ўсе, Выкінт таксама, уведаюць іхні намер, рашыў болей не гуляць, прачыніць доступ да іхняй таямніцы.— Гэтак, мы хочам увайсці з такой просьбаю ў Міндоўгаў хорам.