Палеская элегія

Яна разгарнула альбом — і на вочы адразу трапіла вялікая фатаграфія нашага выпускнога дзесятага класа.

   —  Вот, это вы, — яна паказала пальцам на мой здымак — хлопчык з «боксам», каўнер белай кашулі паверх каўняра «футболкі». — Кухарев А. А. Имя забыла.

   —  Анатоль... Толя. А вы — Тамара. Наш камсамольскі сакратар. Вы мяне некалі за «адзінку» на камітэце...

Васільцава ўсміхнулася, усміхнулася вачыма так, як тады, даўно-даўно — гулліва і светла.

   —  Ах, мало ли кого я отчитывала в школе, в институте, и в райкоме, и в министерстве просвещения, и теперь вот снова в школе. Я директором в Минске... Ну, а ты — где и как?

Васільцава перайшла на ты. Я вельмі коратка сказаў пра сябе.

   —  А вот с Юрой, — сказала яна, — плохо. Совсем непутёвый оказался. Бывший диссидент, а теперь никто...

Я перавёў гутарку на зусім іншае:

   —  Помніш, Тамара, каменне па вашым даху?

   —  Помню, помню, Толя! А признайся — ты хотел меня провести? А может, и поцеловать?

Даўно ўжо ўсё тое было, як у тым стагоддзі, і я прызнаўся:

   —  Хацеў.

Тамара засмяялася, паклала мне руку на плячо:

   —  А надо было. Вот Юра однажды догнал меня вечером у дома, схватил за плечи и поцеловал, чёрт, да так, что у меня голова закружилась... Ах, была юность!.. А стихотворение твоё о Сталине потерялось...

Мой сабака гыркнуў ля нагі, я паківаў яму пальцам.

   —  Ну, что, бывший комсомолец Кухарев, прости — пойду развешивать бельё!

Яна загарнула альбом, кінула яго побач на лаўку, паднялася, пайшла да начовак.

Мы з Паэтам выйшлі на вуліцу, і тут я ўспомніў, што мы з Васільцавай нават не развіталіся.

А праз якую паўсотню метраў (ужо і Дом Саветаў блізка) — двухпавярховы, белацагляны будынак райаддзела міліцыі, і на яго высокім ганку стаяў той самы рыжавусы сяржант.

   —  Гражданін, — сказаў ён, — астанавіцеся.

Я прыпыніўся, Паэт гаўкнуў на міліцыянера, скокнуў у яго бок. Сяржант сышоў з ганка да мяне, Паэт памкнуўся схапіць яго зубамі за галіфэ, але той паспеў падчапіць Паэта ботам пад чэрава і адкінуць убок, сабака агрызнуўся, але канфлікт з міліцыяй вырашыў не працягваць, адбег да ліпы, зрабіў сваю справу, сеў пад дрэвам і назіраў за намі. Сяржант узяў мяне за руку вышэй локця.

   —  Гражданін, пройдземце ў аддзел.

Я сказаў:

   —  Няма калі, мне трэба ў райком.

   —  Нічаво. Скажаце — міліцыя задзяржала.

   —  Не, я гэтага не скажу.

   —  Пройдземце!

Я хацеў вырваць руку з яго ўчэпістых пальцаў, але мне гэта не ўдалося.

   —  Сапраціўленне аказваеце? Пройдземце!

Я спатыкнуўся аб верхнюю прыступку і, як ні трымаў мяне сяржант, ударыўся лбом аб шурпатую жалезабетонную калону. Сабака мой тут як тут, ён лізнуў мяне мокрым цёплым язычком у лоб і гаўкнуў на міліцыянера, памкнуўся зноў да яго калена, але перадумаў, адступіўся, я паказаў яму на дрэва, і ён пабег туды — маўляў, не буду ўскладняць сітуацыю.

Я прыклаў далонь да лба, паглядзеў: кроў.

   —  Дайце маю руку! — кажу міліцыянеру і тузануў рукою, другая — занятая сумкай. —Дастану насоўку з кішэні.