Шляхам жыцьця
- Автор: Купала Янка
- Год: 1913
- Язык: белорусский
- Год: Друкарня Ю. Н. Эрліх
- Жанр: Прочая поэзия
Электронная книга - «Шляхам жыцьця». Краткое содержание книги:
Зборнік уключае больш за 200 вершаў пераважна 1910–1913 гг., паэмы «Курган» і «На Куццю», драматычную паэму «На папасе», пераклады з польскай мовы твораў А. Міцкевіча, М. Канапніцкай, У. Сыракомлі і інш. Творы, змешчаныя ў зборніку, сталі найбольшым дасягненнем тагачаснай беларускай літаратуры, вылучаліся маштабнасцю лірычных і эпічных вобразаў, паказу жыцця як гістарычнага руху народа з часоў мінулых праз сучаснае ў будучыню. У іх яскрава ўвасобілася ідэя свабоды і нацыянальнай свядомасці беларускага народа.
Перейти на страницу:
Няма яму ніякіх страхаў:
Шаптун, вядзьмак прад ім хавайся!
Самога чорта нёс пад пахай,
З самою ведзьмай цалаваўся!
Такі ўжо Юрка Данілёнак,
Як нарадзіўся — ад пялёнак.
Але на нашым зьменным сьвеце
Няма, бач, сталага нічога,
I салаўём падчас запеці
Ваўка прымусяць беспутнога, —
Так наш і Юрка, як ніколі,
Зьмяніўся з часам паняволі.
Было, як помню, гэта самай
Перад Вадохрышчам куцьцёю.
Вячэру зьеўшы, да Адама
Сышліся ўсе мы грамадою —
От, пры лучыне ў цёплай хатцы
Паваражыць, пазабаўляцца.
Былі старыя і малыя,
Падросткі, хлопцы і дзяўчаты;
Крычаць адны, сьмяюцца тыя,
Аж так і рвецца гоман з хаты!
І Юрка тут, і па-сваёму
Прагаварыць ня дасьць нікому.
Я слухаў, слухаў, ды цярпеньня
Ня стала слухаць перахвалкаў!
Слоў колькі, выйшаўшы у сені,
Шапнуў Лявону і Міхалку;
Пагаварыўшы, зноў прыходзім
I гутарку няўзнак заводзім:
— Хто (тут я к Юрку вокам кінуў)
Адважны з вас такой парою
Ў манеж схадзіць, набраць мякіны
I к нам сюды вярнуцца зь ёю, —
Хаця і поўнач ужо пэўне
I першыя ня пелі пеўні? —
Тут хлопцы жыва падхапілі:
«Вось Юрка нам дакажа славы!
Ці ж ён бы страху не асіліў?
О, ён для дружбы, для забавы
І ў пекла, калі трэба, сходзе, —
Адважным гэта сьмех, і годзе!..»
Наш Юрка, хоцькі ці ня хоцькі,
Ня рад з свайго ўжо выхваляньня;
Папхнуўся ў ток той сярод ночкі,
А зь ім наш сьмех і наруганьне.
Аж вось, празь нейкіх мінут дваццаць,
Мы чуем: «Гвалт! ратуйце, братцы!»
На двор мы выбеглі ўсе гурмам.
Ляціць наш Юрка, як здань, белы,
У сенцы, ў дзьверы валіць штурмам,
Як ліст ад ветру, дрыжыць цэлы;
Убег у хату, дух ня зьмене,
Як бы у чортавай быў жмені.
Мы ўсе яго давай у хаце
Прыводзіць к ладу і спакою,
Давай сьмяліць, давай пытаці:
— Што, гавары, было з табою? —
Той страх змагаючы авечы,
Пляце няствораныя рэчы:
— О, Езу! Божа мой вялікі, —
Ён так расказ пераплятае.
— Я чуў няземскія там крыкі,
Была там сіла незямная!
З усякім страхам я пазнаўся,
А з гэткім век не спатыкаўся!..
Іду ў манеж я той Рыгораў,
Прыйшоў і мацаю у куце,
I думаю сабе ўжо скора
Да вас зь мякінаю вярнуці;
Аж калі хапну я за нешта —
I сіл маіх прапала рэшта!..
Згубіў і памяць, і адвагу,
Дрыжу, хістаюся, як колас,
I не магу, і даў бы цягу,
А тут — бух! нейкі страшны голас:
Ні чалавечы, ні сабачы, —
Люцыпар зь пекла не іначай!
Сабраў я тут астаткі сілы
Ды як нагамі не задыдню!
Хоць бы схавацца да магілы,
Але ўцячы ад гэтай злыдні!
I прыляцеў к вам гэтак, брацьці,
Вы ж прэце чорта выганяці! —
I ўсім не па сабе нам стала:
Мурашкі бегаюць па целе, —
А што, як праўды тут нямала
I ўбіўся чорт на самым дзеле?
Але ўсе надрабляем мінай
I ў ток зьбіраемся з лучынай.
Ідзём. I Юрка дрыпе ззаду.
Прыйшлі. З увагай, як належа,
Давай шукаць пужалу, здраду
Па ўсіх вуглах, кутках манежа.
Аж бач — у куце, у мякіне,
Ляжыць сьвіньня, як усе сьвіньні!!!
Ўсе ў рогат! кпінкі і прытыкі
Пайшлі у ход на ўсе староны:
«Зух Юрка! Чорт жыў і вялікі!»
«Ці не пагнаць вадой сьвянцонай?»
А Юрка… Юрка з пустамелі
Стаў з часам сьмелым і на дзеле.
Перейти на страницу: