Baza Radikaro Oficiala
- Автор:
- Год: 2007
- Язык: эсперанто
- Год: Akademio de Esperanto
- ISBN: 978-90-811870-2-2
- Жанр: Лингвистика
Электронная книга - «Baza Radikaro Oficiala». Краткое содержание книги:
6 particip‑sufiksoj: ‑ant‑, ‑int‑, ‑ont‑, ‑at‑, ‑it‑, ‑ot‑.
9 pronomoj: mi — li, ŝi, ĝi — vi, ni ili; oni; si.
7 prefiksoj: bo‑, ĉef‑[1], dis‑, ek‑, ge‑, mal‑, re‑.
24 sufiksoj:
— 14 substantivaj: ‑ado[2], ‑aĵo, ‑ano, ‑aro, ‑eco, ‑ejo, ‑estro, ‑ido, ‑ilo, ‑ino, ‑isto, ‑ismo, ‑ujo, ‑ulo.
— 5 adjektivaj: ‑ebla, ‑ema, ‑inda, ‑obla, ‑ona.
— 3 verbaj: ‑adi[2], ‑igi, ‑iĝi.
— 2 indiferentaj: ‑eg‑, ‑et‑.
— 1 varia: ‑um‑.
12 numeraloj: unu[3], du, tri kvar, kvin, ses, sep, ok, naŭ, dek; cent, mil.
15 «aŭ‑vortoj»: almenaŭ, ambaŭ, ankaŭ, ankoraŭ, anstataŭ, antaŭ, apenaŭ, baldaŭ, ĉirkaŭ, hieraŭ, hodiaŭ, kontraŭ, kvazaŭ, morgaŭ, preskaŭ[4].
33 «tabelvortoj»:
kio kiukieskia kiam kiekialkielkiom tio tiu tia tiam tietialtieltiom io iu ia iam ie iom ĉio ĉiu ĉia ĉiam ĉie nenioneniu nenianeniamnenie62 aliaj elementoj: ajn, al, aŭ, ĉar, ĉe, ĉi, ĉu, da, de, do, dum, eĉ, el, en, for, ĝis, ha!, ho!, ja, jam, je, jen, jes, ĵus, kaj, ke, krom, kun, la, laŭ, mem, ne, nek, nu, nun, nur, ol, per, plej, pli, plu, por, post, pri, pro, se, sed, sen, sub, sur, tra, trans, tre, tro, tuj; — apud, ekster, inter, kvankam, preter, super, tamen.
Grupo 2
(101[G] radikoj, el kiuj unu dukategoria, ĉiuj el U.V.)
Substantivoj: 27
afero, amiko, ĉambro, flanko, fojo, formo, homo, infano, jaro, kampo, kapo, koro, lando, loko, mano, mondo, nacio, nomo, patro, resto[1], sinjoro, tago, tempo, tero, viro, vojo, vorto.
Adjektivoj: 25[Ĝ]
alia, alta, bela, bona, facila, feliĉa, forta, granda, grava, juna, kelka, klara, lasta, libera, longa, multa, nova, ofta, plena, proksima, rapida, riĉa, ruĝa, sama, tuta.
Verboj: 50
ami, demandi, devi, deziri, diri, doni, esti, fari, fini, ĝoji, havi, helpi, iri, komenci, kompreni, koni, kredi, labori, legi, lerni, levi, loĝi, meti, militi, montri, morti, movi, okazi, paroli, peti, porti, povi, preni, respondi, resti[1], ricevi, ridi, scii, sekvi, sendi, sidi, skribi, stari, ŝajni, teni, veni, veturi, vidi, vivi, voli.
Grupo 3
(121 elementoj, el kiuj 1 dukategoria, ĉiuj el U.V., escepte: bildo O.A.1, valoro F‑to, O.A.1/7)
Substantivoj: 53
akvo, arbo, arto, bildo, birdo, buŝo, ĉevalo, ĉielo, domo, edzo, familio, fenestro, filo, fingro, frato, fraŭlo, frukto, haro, hejmo, horo, intereso[1], knabo, koloro, korto, letero, libro, lingvo, lito, maro, mateno, mono, monto, muro, okulo, paco, parto, peco, persono, piedo, popolo, pordo, punkto, rajto, rimedo, semajno, suno, tablo, urbo, valoro, vento, vespero, vesto, vizaĝo.
Adjektivoj: 16
afabla, blanka, certa, dekstra, dolĉa, frua, kuraĝa, necesa, nigra, propra, pura, simpla, sola, trankvila, varma, vera.
Verboj: 53
aĉeti, atendi, aŭdi, bati, bezoni, bruli, danki, dormi, fali, fermi, flugi, halti, interesi[1], ĵeti, kanti, konsili, konstrui, kosti, kreski, krii, kuri, lasi, lumi, manĝi, manki, memori, miri, naski, okupi[2], pagi, pasi, pensi, perdi, permesi, postuli, premi, prezenti, provi, rakonti, regi, renkonti, rigardi, rimarki, senti, serĉi, soni, ŝanĝi, timi, tiri, trinki, turni, uzi, vojaĝi.
Grupo 4
(151 elementoj, el kiuj 1 dukategoria, ĉiuj el U.V., escepte: ideo F‑to, O.A.1/7)
Diversaj: 1
nul[1]
Substantivoj: 77
aero, aĝo, amaso, angulo, aŭtuno, avo, besto, bordo, brako, celo, ĉapelo, daŭro[2], dento, dio, Dio, direkto, doloro, ekzemplo, fajro, fero, fiŝo, floro, gazeto, glaso, ĝardeno, historio, hundo, ideo, kato, kaŭzo, kolo, kolekto, korpo, kutimo[3], lakto, ligo[4], ligno, linio, marko, mezo, minuto, momento, monato, naturo, nazo, neĝo, nokto, nombro, nubo, onklo, ordo, orelo, pano, papero, planko, plezuro, plumo, pluvo, printempo, rivero, rondo, rozo, sango, seĝo, somero, speco, stacio, stato, strato, sukero, supro, ŝipo, ŝtono, vagono, vetero, vilaĝo, vintro, vitro.
Adjektivoj: 26
agrabla, aparta, atenta, blua, dika, diversa, fremda, gaja, ĝusta, hela, interna, justa, kara, komuna, kontenta, laca, larĝa, prava, precipa, preta, profunda, sana, sata, sufiĉa, utila, verda.
Verboj: 48
akcepti, aperi, aŭskulti, batali, brili, brui, dubi, elekti, erari, esperi, festi, forgesi, frapi, gajni, kalkuli, kapti, kaŝi, koleri, komerci, konduki, konsenti, kovri[5], kuiri, kuŝi, lavi, ligi[4], ludi, mezuri, opinii, ordoni, pardoni, paŝi, peni, plendi, plori, ripozi, rompi, salti, saluti, servi, silenti, suferi, tranĉi, tuŝi, veki, vendi, voki, zorgi.
Grupo 5
(154 elementoj el kiuj 1 homonima kaj 1 dukategoria, ĉiuj el U.V., escepte: adreso: F-to, O.A.1/8, fiksi O.A.1, muziko F-to, O.A.1/8, studi O.A.1)
Substantivoj: 94
adreso, animo, arĝento, azeno, benko, bovo, brusto, butero, danĝero, donaco, dorso, folio, fonto, fundo, genuo, glacio, greno, grupo, herbo, horloĝo, inko, insekto, kafo, karto, klaso, koko, korbo, koverto, krajono, kruco, kruro, kuko, kulero, kuzo, lago, lango, leĝo, limo, luno, maniero, mastro, muziko, numero, objekto, ofico, ombro, ovo, paĝo, pako[1], plafono, porko, poŝo, poŝto, produkto, prunto[2], radio, regiono, reĝo, religio, rulo[3], sako, senco, spirito, stelo, sumo, ŝafo, ŝtato, ŝtupo, telero, teruro, truo, vaporo, verko, vino, voĉo, Januaro[4], Februaro, Marto, Aprilo, Majo, Junio, Julio, Aŭgusto, Septembro, Oktobro, Novembro, Decembro, lundo, mardo, merkredo, ĵaŭdo, vendredo, sabato, dimanĉo.
Adjektivoj: 20
bruna, cetera, efektiva, egala, fiksa[5], flava, freŝa, griza, kapabla, kulpa, lerta, mola, ordinara, peza[6], rekta, saĝa, seka, serioza, simila, vasta.
Verboj: 42
agi, amuzi, aranĝi, atingi, bani, ĉesi, decidi, efiki, ekzisti, estimi, fiksi[5], flui, gardi, instrui, intenci, inviti, juĝi, klini, kompati, konservi, krei, kuraci, marŝi, moki, pendi, plaĉi, preferi, prepari, promeni, promesi, puŝi, ripeti, ruli[3], spiri, studi, sukcesi, ŝati, ŝlosi, ŝteli, tondi, trafi, viziti.
[1]
Derivaĵoj: ĉefo: preskaŭsinonimo de estro; ĉefa: sinonimo de precipa.
[2]
ad estas dukategoria: -o kaj i. — RIM.: dukategoriajn radikojn ni nombras nur unu fojon.
[3]
La eliziita formo un’ estas tolerebla en nombrado kaj en ordonaj esprimoj el la tipo de: «un’! du! un’! du!» en ekzercoj dancaj, gimnastikaj, militistaj, ks.
[4]
Laŭ Zamenhof -aŭ estas finaĵo «neŭtrala kaj difinita» («Letero pri la deveno de E-o»). Malgraŭ diversaj provoj, tiu finaĵo neniam elfalas kaj aliflanke ĝi donas agrablan varion de la vortfinaĵoj.
[G]
En iuj versioj de Aktoj II estas nur 100 vortoj en Grupo 2. Vidu pri tio la sekvan piednoton.
[1]
Rest/ estas dukategoria: -o kaj -i; resto = tio, kio restas.
[1]
Interes/ estas dukategoria: -o kaj -i.
[2]
Okupi: vd. Lingvaj Respondoj (1962, №110).
[1]
Nuclass="underline" nombro 0, radiko uzata sen finaĵo en kalkuloj, nombrado… La derivaĵoj sekvas la ordinarajn regulojn, sed neniel la regulojn proprajn al la numeraloj: nulo (Fundamento): nomo de la cifero (= nenia kvanto); nula: neniakvanta, ne ekzistanta.
[2]
Daŭro, tempo, dum kiu io ekzistas. Derivaĵo: daŭri = manifestiĝi per daŭro, t.e. havi daŭron, esti daŭra (esti posedanta daŭron).
[3]
La derivita verbo kutimi laŭregule signifas havi kutimon; la signifo akiri kutimon jam delonge arkaikiĝis.
[4]
Lig/ estas dukategoria: -o kaj -i. Plie ligo havas metaforan signifon (ekz‑e, en «Ligo de Nacioj»).
[5]
Zamenhof uzis la resuman formon kovro por signifi «kovraĵo, kovrilo, kovranta objekto ktp». Oni evitu tiun formon por montri agon.
[1]
Laŭregula derivaĵo: paki = fari pakon, paketon aŭ pakaĵon.
[2]
Prunto, speco de neformala kontrakto (ktp., vd. P.I.V.); ĝi estas dudirekta kontrakto (por la donanto, por la prenanto) same kiel kredito kaj aliaj kontraktoj; de ĝi deriviĝas: prunte = per prunto (per tia kontrakto) kaj prunti = manifestiĝi per prunto, do la verbo restas same neŭtralsignifa kaj povas esti precizigita per esprimoj kiel deprunti, alprunti, aŭ pruntepreni/pruntedoni. . . (vd. Fundamento, 9-a eld., p.334).
[3]
Rulo/ruli: homonimaj radikoj. Rulo estas cilindroforma objekto. Kp.: firma/firmo kaj piki/piko.
[4]
Same kiel en la Fundamento ni donas la monatnomojn kun majuskloj, sed la tagnomojn kun minuskloj: ambaŭ serioj estas sur la limo inter propraj kaj komunaj nomoj, sekve oni havas liberon uzi majusklojn aŭ ne.
[5]
Fiks/: estas dukategoria: -a kaj -i.
[6]
Laŭregula derivaĵo: pezi = esti peza, havi pezon (t.e. la abstraktan kvaliton de io peza).