Сотнікаў
- Автор: Быков Василь Владимирович
- Год: 1970
- Язык: белорусский
- Жанр: Военная проза
Электронная книга - «Сотнікаў». Краткое содержание книги:
- А той, Кульгаёў, ці як яго. Пры лесе.
- Праўда. Кульгаёў спалены. Немцы спалілі. А Кульгай і ўсе кульганяты расстраляны.
«Слава Богу, не давядзецца ўзяць грэх на душу», - задаволена падумаў Рыбак.
- А як апынуліся ў Лясінах?
- Ды так. Напаткалі ўначы, ну і... Зайшлі да старасты.
- Так, так, зразумела, - аб чымсь раздумваючы, прыкінуў следчы. - Значыць, ішлі да старасты?
- Не, чаму? Ішлі на хутар, я ж сказаў...
- На хутар, зразумела. А хто камандзір банды? - раптам запытаў следчы і, поўны ўвагі, замёр, утаропіўшы ў яго жорсткі, уважлівы позірк.
Рыбак падумаў, што тут ужо можна схлусіць - хай праверыць. Хіба што Сотнікаў...
- Камандзір атрада? Ну, гэты... Дубавы.
- Дубавы? - чамусьці здзівіўся следчы, і Рыбак працягла паглядзеў у яго вочы. Але не затым, каб упэўніць следчага ў праўдзівасці свае хлусні, - важней было зразумець, вераць яму або не. Аднак на востранькі, як бураўчык, позірк следчага набег цень задуменнасці.
- Прахвост! Ужо і з Дубавым знюхаўся! Я так і ведаў. Увосень не ўзялі - і вось, калі ласка...
Рыбак не зразумеў, каго ён мае на ўвазе? Старасту? Але як жа тады? Відаць, ён тут штосьці наблытаў... Аднак разважаць не было калі - Партноў імкліва вёў далей допыт.
- Дзе атрад?
- У лесе.
Тут ужо ён адказаў без затрымкі і нават прама і бязгрэшна паглядзеў у сцюдзёна насцярожаныя вочы следчага - хай упэўніцца.
- У Баркоўскім?
- Ну.
(Дурныя яны, ці што, сядзець у Баркоўскім лесе, які хоць і вялікі, ды пасля ўзрыву моста на Іслянцы абложаны з чатырох бакоў. Хопіць таго, што там асталася група гэтага Дубавога, рэшткі ж іхняга атрада перабраліся за шаснаццаць кіламетраў на Гарэлае балота.)
- Колькі чалавек у атрадзе?
- Трыццаць.
- Лжэш! У нас ёсць звесткі, што болей.
Рыбак паблажліва ўсміхнуўся. Ён адчуў патрэбу прадэманстраваць лёгкую пагарду да недасведчанасці следчага.
- Было болей. А цяпер трыццаць. А астатнія выбылі. Ведаеце, баі, страты...
Следчы задаволена паёрзаў у крэсле.
- Што, пашчыпалі? Во-во! Скора пух-пяро паляціць ад усіх вас.
Рыбак памаўчаў. Ягоны настрой пайшоў угору - здаецца, ад Сотнікава яны не многа даведаліся, значыць - можна набаяць баек - хай правяраюць. Зноў жа падобна на тое, што следчы пачаў дабрэць у сваіх адносінах да яго, і Рыбак падумаў, што гэтую добрасць трэба неяк умацаваць, каб можна яшчэ і пакарыстацца ёю.
- Так! - следчы адкінуўся ў крэсле. - А цяпер ты мне скажы, хто з вас двух страляў ноччу? Нашы бачылі - адзін пабег, а другі страляў. Ты?
- Не, не я, - сказаў Рыбак, не надта, аднак, рашуча. Тут ужо яму проста няёмка было апраўдвацца і тым самым перакладваць віну на Сотнікава. Але што ж, браць яе на сябе?
- Значыць, той? Так?
Гэтае пытанне асталося без адказу - Рыбак толькі падумаў: «Каб ты здох, сволач! Так спрытна ловіць». Ды і на самай справе, што ён мог яму сказаць?
Зрэшты, Партноў не надта настойваў.
- Так, так, зразумела. Як яго прозвішча?
- Каго?
- Напарніка.
Прозвішча! Навошта б яно ім здалося, гэтае прозвішча?
Але калі Сотнікаў не назваў сябе, тады нягожа называць яго і яму. Мабыць, трэба было б неяк схлусіць, ды Рыбак не мог знайсці як.
- Не ведаю, - урэшце сказаў ён. - Я нядаўна ў гэтым атрадзе, яшчэ не ўсіх знаю па прозвішчах.
- Так, не ведаеш, - з лёгкай прытворнай прыкрасцю канстатаваў Партноў. - А стараста гэты, кажаш, Сыч? Так ён у вас значыцца?
Рыбак напружыў памяць - здаецца, ён не чуў нават і прозвішча старасты, не толькі ягонай мянушкі.
- А не ведаю. Чуў - у вёсцы яго завуць Пётра.
- Ах, Пётра.
Яму на хвіліну здалося, што Партноў гэты нейкі недалужны блытанік, але тут жа ён здагадаўся: следчы хоча заблытаць яго.
- Так, так. Значыць, родам адкуль? З Магілева?
- З-пад Гомеля, - цярпліва паправіў Рыбак. - Рэчыцкі раён.
- Прозвішча?
- Чыё?
- Тваё.
- Рыбак.
- Дзе астатнія з банды?
- На... У Баркоўскім лесе.
- Колькі да яго кіламетраў?
- Адсюль?
- Ну, адкуль жа яшчэ?
- Не ведаю точна. Кіламетраў васемнаццаць будзе.
- Правільна, будзе. Якія вёскі радам?
- Вёскі? Дзягцярня, Уклеіна. Ну і гэта, як яе... Драгуны.
Партноў зазірнуў у паперку, што ляжала перад ім на стале.
- А якія ў вас сувязі з гэтай... Вокунь Аўгінняй?
- Дзёмчыхай? Яй-богу, ніякіх. Проста зайшлі перахавацца, паесці. Ну а вашыя хлопцы...
- А хлопцы і награнулі! Малайцы хлопцы! Дык, кажаш, ніякіх?
- Абсалютна. Аўгіння тут ні пры чым.
Следчы борздзенька ўскочыў за сталом, локцямі смыкнуў угору - мусіць, велікаватыя ў паясніцы штаны.
- Не вінавата! А вас прымала? На гарышча хавала? Што, думаеш, не знала, каго хавала? Добра знала! Пакрывала, значыць. А па законах ваеннага часу за гэта што палагаецца?