Tajemnicza wyprawa Tomka

Weszli do gabinetu. Esauł Tucholski rzekł oschłym tonem:

— Sztabskapitanie Gołosowow, ci panowie wyświadczyli władzom wojskowym dużą przysługę. Jego ekscelencja gubernator interesuje się nimi. Jest pan zobowiązany dać im satysfakcję!

Gołosowow ze złością spojrzał na Tucholskiego. Był to oficer do specjalnych poruczeń i zarazem ulubieniec gubernatora. Jego opinia mogła zaważyć na dalszej karierze, toteż Gołosowow powstrzymał cisnące mu się na usta przekleństwo i tłumiąc wściekłość mruknął:

— Nie miałem złego zamiaru, sam przyczepił się, czegóż chcecie ode mnie? W tej chwili do gabinetu wbiegł Naszkin.

— Gospodi [127], taka nieprzyjemność spotkała panów w moim domu — zawołał. — Przeproś, sztabskapitanie, naszego miłego gościa, bo pomyśli, że znajduje się wśród bradiagów!

— Pospiesz się pan, bo ręka mnie diabelnie świerzbi! — dodał bosman postępując ku żandarmowi.

Smuga natychmiast zagrodził mu drogę, nie spuszczając czujnego wzroku z Tomka.

Gołosowow drżał z gniewu, lecz czuł własną bezsilność. Skoro zausznik gubernatora i potentat syberyjski byli przeciwko niemu, nierozsądnie byłoby przeciwstawiać się im.

Tomek obawiał się, że bosman lub Smuga mogą lada chwila przeszkodzić mu w jego zamiarach, podszedł więc do Naszkina i rzekł stanowczym tonem:

— Przykro mi, że to... zdarzyło się tutaj, wszakże wśród ludzi honoru za policzek nie płaci się zwykłym przeproszeniem. Żądam satysfakcji z bronią w ręku.

— Cóż, ma pan słuszność, ale proszę wziąć pod uwagę, że pojedynki są zakazane — zafrasował się Naszkin. — Co pan na to, esaule?

Tucholski, do którego były zwrócone ostatnie słowa, ze złośliwym błyskiem w oczach spojrzał na oficera żandarmerii. Wielu wojskowych nie lubiło policji politycznej.

— Zakaz zakazem, a honor honorem, zwłaszcza... oficera! — odparł.

— Przy zachowaniu dyskrecji można by to jakoś urządzić.

— A co będzie, jeśli tego pana spotka dalsza nieprzyjemność podczas pojedynku? — zapytał Gołosowow.

— O ile nie brak panu odwagi, to o mnie proszę się nie troszczyć — wtrącił Tomek.

— Dość tego, proszę o sekundantów — warknął Gołosowow.

— Ejże, nie wytrzymam, jak mi Bóg miły — rozgniewał się bosman.

— Panowie, panowie, proszę o chwilę cierpliwości — pojednawczo zawołał Naszkin. — Najlepiej niech sekundanci omówią to między sobą. Ja proponuję wymianę strzałów. W ten sposób wilk będzie syty i owca cała.

Bosman pochylił się do Smugi.

— Zwariował chłopak czy co? — zaoponował. — Po jakiego diabła ma się strzelać z tym żandarmem?! Jeśli nie mógł oddać mu policzka, zaraz zrobię to za niego i sprawa załatwiona!

— Już za późno, bosmanie — odszepnął Smuga, powstrzymując krewkiego marynarza za ramię. — Tomek powiedział, że umyślnie go sprowokował. Grozi nam jakieś poważne niebezpieczeństwo...

— Czyżby coś wyniuchał?

— Prawdopodobnie. Milcz teraz...

Smuga z niepokojeni śledził Tomka. Jednocześnie gubił się w domysłach, co mogło skłonić zazwyczaj rozsądnego młodzieńca do tak nierozważnego kroku. Było to tym bardziej niezrozumiałe, że Tomek zazwyczaj unikał walki z bronią w ręku, a pojedynki uważał za warcholską farsę [128]. Do czego wobec tego zmierzał i z jakiego powodu? Proponowana przez Naszkina wymiana strzałów nie przedstawiała dla walczących zbyt dużego ryzyka. W starciu na takich warunkach, przeciwnicy przeważnie strzelali w powietrze, nie mierząc do siebie. Cóż jednak za cel mógł mieć Tomek, chcąc doprowadzić do parodii [129] pojedynku?

Smuga nie miał czasu na rozważanie sytuacji, bowiem Tomek ukłonił się Naszkinowi i rzekł:

— Słuszna uwaga, proszę pana. Niech sekundanci ustalą warunki spotkania. Czy pan Smuga i pan Brol zechcą występować w moim imieniu?

— Oczywiście, proszę bardzo — odparł Smuga. — Kto będzie reprezentował pana Gołosowowa?

Oficer żandarmerii z drwiącym uśmiechem zwrócił się z prośbą do Tucholskiego i Naszkina. Nie odmówili. Sztabskapitan zadowolony mierzył przeciwnika lekceważącym spojrzeniem. W swojej karierze wojskowej odbył już przecież kilka pojedynków i z wszystkich wyszedł bez szwanku. Zabroniona rozprawa orężna, której patronowali tacy dwaj wpływowi ludzie jak Tucholski i Naszkin, nie groziła mu przykrymi następstwami, nawet gdyby zabił przeciwnika.

Zgodnie z przepisami kodeksu honorowego [130] obydwie strony udały się do oddzielnych pokoi w celu omówienia sprawy, potem zaś już tylko sami sekundanci mieli ustalić warunki spotkania.

Zaledwie trzej przyjaciele znaleźli się w zacisznym gabinecie, bosman wybuchnął:

— Jak amen w pacierzu wściekły rekin ugryzł cię w zadek i... oszalałeś! Cóżeś zrobił najlepszego?!

— Milcz, bosmanie! — zgromił go Smuga. — Zaraz dowiemy się, dlaczego to uczynił.