Пастка для рэха

— Што зрабілі кепскага? Не, вы толькі зірніце на гэтых разумнікаў! У іх яшчэ паварочваецца язык пытацца! — здзіўляецца недамерак. Мы маўчым, і яго ваяўнічасць пакрыху згасае. Тады мы смялеем і пачынаем апраўдвацца. Недамерак пераконвае нас прыкладамі.

— У адным звярынцы такому ж, як вы, адшчапенцу, бабуін у запале выбіў зуб, — займаецца ён нашым сумленнем. — Той, як і вы, забаўляўся тым, што раздражняў жывёліну, кідаючы ў яе каменьчыкі. Бабуін наблізіўся да рашоткі і трапным баксёрскім ударам адправіў веселуна ў накаўт. Ачухаўся ён толькі ў медпункце, дзе лекары і наклалі яму на губу швы.

Спрабую ўявіць Фёцу на месцы таго хлопца, і мяне разбірае вар’яцкі смех. Недамерак збянтэжана пяліцца на мяне.

— Ён жа забіць яго мог! — тлумачыць ён мне.

— Уяўляеш, Віцёк, — падміргвае змоўніцкі Фёца, — малпы забіваюць у людзях людзей! Клас! Не вешай локшыну! Колькі малпу не кармі, чалавекам яна ўсё роўна не стане.

— Што вы ведаеце пра гэта, саплякі? Малпы нашмат разумнейшыя за людзей, — абураецца недамерак.

— Хто б стаў спрачацца! За прыкладамі хадзіць далёка не трэба, — здзекліва ўсміхаецца Фёца.

— Прэч! Прэч!

Відавочна, гэтая сутычка скончыцца для нас кепска. Рашуча накіроўваюся да выхаду, і Фёца нехаця валачэцца следам. Як толькі вароты за намі зачыняюцца, з палёгкай уздыхаю. Адміністратар яшчэ некалькі хвілін пагардліва пазірае ўслед і вяртаецца да офіса. Нам жа спяшацца няма куды. Мы спыняемся ля рэкламнай тумбы і лезем у кішэні за цыгарэтамі. Так вось заўжды: блёнтаешся абы дзе, нешта шукаеш, нервуешся, а шчасце — вось яно, у цябе пад носам. Разуйце вочы:

«Вы ўсё яшчэ шукаеце работу? Звяртайцеся да нас, і мы дапаможам вам».

Гэтую абвестку я заўважаю зусім нечакана. Першы радок выдзелены тлустым шрыфтам, астатнія амаль сцерліся. І ўсё ж нумар кантактнага тэлефона і прозвішча чалавека, якому трэба тэлефанаваць, яшчэ можна прачытаць. Чытаем і адчуваем невытлумачальнае хваляванне. Відавочна, што тут умяшаўся сам лёс.

— Аляксей Міхайлавіч! — разгублена пазірае на мяне Фёца. — Віцёк, гэта — сон? Не маўчы, Віцёк?!

— Зваць — як цара, Аляксей Міхайлавіч, — недаверліва моршчу лоб і прадчуванне вялікай небяспекі сціскае сэрца. — Не веру я гэтаму. Лухта ўсё! Ведаеш, колькі такіх фірмаў я аблазіў? Самае большае, што яны могуць нам прапанаваць, гэта пасаду агента па продажы парфумы ці нейкай іншай дробязі, і то пры ўмове, што тавар мы набудзем за свае грошы. А скуль іх узяць? Не, такая праца нам не па кішэні. Не верыш? Патэлефануй.

— Патэлефануй! — перакрыўляе мяне Фёца. — А тэлефон дзе ўзяць?

— Не ведаю. Мой адключаны за даўгі, — вінавата паціскаю я плячыма.

— Мо ў яго папросім? — ківае Фёца на недамерка.

— Яшчэ чаго. Пайшоў ён!

Фёца здзірае з тумбы абвестку і акуратна складвае ўчацвёра, потым хавае ў кішэню. Я здзіўлена сачу за кожным яго рухам.

— На ўсякі выпадак, — тлумачыць ён.