Населены востраў
- Автор: Стругацкий Аркадий Натанович, Стругацкий Борис Натанович
- Год: 2017
- Язык: белорусский
- Год: mikhed.ru
- Переводчик: Юрый Барысавіч Міхед
- Жанр: Научная фантастика
Электронная книга - «Населены востраў». Краткое содержание книги:
З-за патрабаваньняў савецкай цэнзуры аўтары былі вымушаныя ўнесьці ў тэкст кнігі шмат істотных зьменаў, таму першая публікацыя сур’ёзна адрозьнівалася ад рукапісу. У 1991 годзе пісьменьнікі выдалі аўтарскі, некрануты цэнзурай варыянт, па якім і рабіўся гэты пераклад.
У 2008 годзе выйшла экранізацыя кнігі, пастаўленая расейскім рэжысёрам Фёдарам Бандарчуком.
— Та-ак... — працягнуў брыгадзір, разглядаючы паперы, і раптам зачасьціў скорагаворкай: — Ноле Рэнаду, пяцьдзесят шэсьць гадоў, домаўладальнік, член магістратуры... Та-ак... Член клюба «Вэтэран», членскі білет нумар такі і такі... (цывільны пазяхнуў, прыкрываючы рот рукой, выцягнуў з кішэні стракаты часопіс, паклаў сабе на калені і пачаў перагортваць) Затрыманы тадысь і тамсьці... пры вобшуку канфіскавана... та-ак... Што вы рабілі ў доме нумар восем па вуліцы Трубачоў?
— Я — уладальнік гэтага дома, — з годнасьцю сказаў Рэнаду. — Я раіўся са сваім кіраўніком.
— Дакумэнты правераныя? — зьвярнуўся брыгадзір да ад’ютанта.
— Так дакладна. Усё ў парадку.
— Та-ак, — сказаў брыгадзір. — Скажыце, пане Рэнаду, вам знаёмы хто-небудзь з арыштаваных?
— Не, — сказаў Рэнаду. Ён энергічна патрос галавой. — Якім чынам?... Зрэшты, прозьвішча аднаго зь іх... Кэтшаф... Па-мойму, у мяне ў доме жыве нейкі Кэтшаф... а зрэшты, ня памятаю. Мабыць, я памыляюся, а мабыць ня ў гэтым маім доме. У мяне ёсьць яшчэ два дамы, адзін зь іх...
— Вінаваты, — перапыніў цывільны, не падымаючы вачэй ад часопісу. — А пра што размаўлялі ў камэры астатнія арыштаваныя, вы не зьвярнулі ўвагі?
— Э-э-э... — працягнуў Рэнаду. — Я мушу прызнацца... У вас там... э-э-э... насякомыя... Дык вось мы, галоўным чынам, пра іх... Хтосьці шаптаўся ў куце, але мне было, прызнацца, не да таго... І потым, гэтыя людзі мне вельмі непрыемныя, я — вэтэран... я палічыў за найлепшае мець справу з насякомымі, хе-хе!
— Натуральна, — пагадзіўся брыгадзір. — Ну што ж, мы ня просім прабачэньня, пане Рэнаду. Вось вашыя дакумэнты, вы свабодныя... Начальнік канвою! — сказаў ён, павысіўшы голас.
Пандзі адчыніў дзьверы і крыкнуў:
— Начальнік канвою, да брыгадзіра!
— Ні пра якія прабачэньні ня можа йсьці й гаворкі, — важна прамовіў Рэнаду. — Вінаваты толькі я, я адзін... І нават ня я, а клятая спадчыннасьць... Вы дазволіце? — зьвярнуўся ён да Максіма, паказваючы на стол, дзе ляжалі дакумэнты.
— Сядзець, — нягучна сказаў Пандзі.
Увайшоў Гай. Брыгадзір перадаў яму дакумэнты, загадаў вярнуць пану Рэнаду канфіскаваную маёмасьць, і пан Рэнаду быў адпушчаны.
— У правінцыі Аю, — задуменна сказаў цывільны, — ёсьць звычай: з кожнага вырадка — я маю на ўвазе легальных вырадкаў — пры затрыманьні спаганяецца падатак... добраахвотны ўнёсак на карысьць Гвардыі.
— У нас гэта ня водзіцца, — холадна сказаў брыгадзір. — Па-мойму, гэта супрацьзаконна... Давайце наступнага, — загадаў ён.
— Рашэ Мусаі, — сказаў ад’ютант жалезнай табурэтцы.
— Рашэ Мусаі, — паўтарыў Пандзі ў адчыненыя дзьверы.
Рашэ Мусаі апынуўся худым, зусім закатаваным чалавечкам у старым хатнім халаце і ў адной туфлі. Ледзь ён сеў, як брыгадзір, наліўшыся крывёю, закрычаў: «хаваешся, мярзотнік?», на што Рашэ Мусаі пачаў шматслоўна і блытана тлумачыць, што ён нават не хаваецца, што ў яго хворая жонка і трое дзяцей, што ў яго за кватэру ня плочана, што яго ўжо два разы затрымлівалі і адпускалі, што працуе ён на фабрыцы, мэбельшчык, што ні ў чым не вінаваты, і Максім ужо чакаў, што яго выпусьцяць, але брыгадзір раптам устаў і абвясьціў, што Рашэ Мусаі, сорак два гады, жанаты, рабочы, які мае два затрыманьні, парушыў пастанову аб высылцы, прысуджаецца паводле закону аб прафілактыцы да сямі гадоў выхаваўчых работаў з наступнай забаронай жыхарства ў цэнтральных раёнах. Прыкладна хвіліну Рашэ Мусаі асэнсоўваў гэты прысуд, а затым разыгралася жудасная сцэна. Няшчасны мэбельшчык плакаў, няскладна маліў аб прабачэньні, спрабаваў падаць на калені і працягваў крычаць і плакаць, пакуль Пандзі выцягваў яго ў калідор. І Максім зноў злавіў на сабе пільны погляд ротмістра Чачу.
— Ківі Попшу, — сказаў ад’ютант.
У дзьверы ўпіхнулі дужага хлопца з тварам, зьнявечаным нейкай скурнай хваробай. Хлопец апынуўся кватэрным злодзеем-рэцыдывістам, быў захоплены на месцы злачынства і трымаўся нахабна-лісьліва. Ён то прымаўся маліць паноў-начальнічкаў не даводзіць да яго лютай сьмерці, то раптам гістэрычна хіхікаў, востра жартаваў і ўсчынаў распавядаць гісторыі са свайго жыцьця, якія ўсё пачыналіся аднолькава: «Заходжу я ў адну хату...» Ён нікому не даваў гаварыць. Брыгадзір, пасьля некалькіх беспасьпяховых спроб задаць пытаньне, адкінуўся на сьпінку крэсла і абурана паглядзеў направа і налева ад сябе. Ротмістр Чачу сказаў роўным голасам:
— Кандыдат Сім, затыкні яму пашчу.
Максім ня ведаў, як затыкаюць пашчу, таму ён проста ўзяў Ківі Попшу за плячо і пару разоў страсянуў. У Ківі Попшу ляснулі сківіцы, ён прыкусіў язык і змоўк. Тады цывільны, што даўно ўжо зь цікавасьцю назіраў арыштаванага, прамовіў: «Гэтага я возьму. Спатрэбіцца». «Выдатна!» — сказаў брыгадзір і загадаў адправіць Ківі Попшу назад у камэру. Калі хлопца вывелі, ад’ютант сказаў: