Гляну я ў аконца…
- Автор: Песецкий Сергей Михайлович
- Язык: белорусский
- Переводчик: Марыя Пушкіна
- Жанр: Историческая проза
Электронная книга - «Гляну я ў аконца…». Краткое содержание книги:
Дзеянне рамана ахоплівае перыяд з ранняй вясны 1918 да жніўня 1919 года, час краху імперый і ваяўнічага паўставання новых дзяржаў. Той парой у Менску як у вялікім прыфрантавым горадзе з шырокімі магчымасцямі для прафесійных злачынцаў канцэнтраваліся прайдзісветы з самых розных краёў.
Пасля «Яблычка» нас чакае працяг гісторыі «фірмовага» злодзея Аліка Барана, яго падступнай каханкі Паўлінкі і яго таленавітага вучня Яся Нацэвіча, а таксама небяспечныя прыгоды новых герояў. Перад вачыма чытача праходзіць стракаты карагод узломшчыкаў, махляроў, авантурыстаў — жанчын і мужчын, «тузоў» і «пешак» — а таксама разварочваецца цэлы веер метадаў іх працы. Над зладзейскім кланам Менска збіраюцца хмары — гульня ідзе на жыццё і свабоду.
Год таму ў Ісая на Камароўцы быў канкурэнт. Гэта таксама быў хуліган, старавер Казьма Вялікі, пасля многіх непрыемнасцей выгнаны з дому бацькамі. Казьма саступаў Ісаю ў сіле, але ўмеў добра біцца на кулаках. Пасля першай бойкі з ім — калі іх урэшце разнялі сябры — акрываўлены Ісай вырашыў адпомсціць. Ён завітаў да Казьмы з гарэлкай і сказаў так:
— Нас тут двое… Мы свае хлопцы… Нашто нам грызціся… Абодвум месца і фраераў хопіць… Хіба не? Вып’ем во, на згоду… Можа, яшчэ адзін аднаму прыдадзімся…
Казьма быў легкаверны і не адчуў падступства. Ісай наліў шклянку гарэлкі і ўрачыста прамовіў:
— За цябе, братка!… За згоду!
Казьма хітнуў галавой. Ісай выпіў гарэлку і напоўніў шклянку да краёў.
— Трымай, братка! Куляй на здароўе!
А калі Казьма, седзячы за сталом, паднёс да вуснаў шклянку і пачаў піць, Ісай устаў і з усяе сілы страшным ударам убіў яму шклянку і аскепкі шкла ў нос, губы, дзясны і рот. Пырснула кроў. Казьма глуха застагнаў.
А Ісай загадзя падрыхтаванай кілаграмовай гірай, замацаванай на рамяні, пачаў наносіць яму раз’юшаныя ўдары. Казьма ўпаў на падлогу.
Ісай біў, намагаючыся як найбольш скалечыць яго. І Казьму забралі ў шпіталь. Твар і рот у яго былі страшна знявечаныя, зубы выбіты, пераламаныя рэбры і рукі. Яго доўга складвалі, зашывалі, цыравалі і лячылі. Урэшце ён выйшаў са шпіталя, але кепска валодаючы правай рукой і кульгаючы.
Так Ісай пазбыўся канкурэнта.
Цяпер ён са сваім штабам сядзеў у Чорнай Ханы і піў. У галаве ў яго ўжо круцілася, калі хтось з кампаніі пачаў распавядаць пра прыём у Кацярыны Сперды.
— Чаго там толькі няма!.. І печанае, і смажанае, і варанае, і марынаванае… А гарэлкі — плаваць можна!
— І ў нас хапае! — надзьмуўся Ісай.
— Хапае, алё гэта не тое. Там гэныя розныя прысмакі і ромы найдаражэйшыя.
— А хто там ёсць? — спытаў Ісай.
— Адныя найлепшыя злодзеі… Ну, і нашых дзяўчынак колькі: абедзве Афрыканкі, Ландыш і там тая Ядзька Рудая. Кожнаму гонар у такім таварыстве бавіцца.
Ісай яшчэ больш нахмурыўся. Выпіў паўшклянкі і сказаў:
— Гонар гонарам, а я вось як захачу, то Ядзьку Рудую ў іх забяру.
Ядзя Рудая была пляменніцай Ісая, але ані ейны бацька, ані ейная маці не падтрымлівалі сувязі з хуліганам. А калі Ісай колькі разоў наведаў іх на правах сваяка, прымалі яго вельмі прахалодна.
— Не надта ты яе забярэш. Мае права гуляць. І госці абразяцца.
— На гасцей мне пляваць. А Ядзьку забяру, такое і права будзе. Не дазваляю ёй як дзядзька са шваллю блытацца, і канец. Такое маё права.
Адзін з сябрукоў Ісая — таксама скандаліст — пачаў пад’юджваць дружбака, хочучы падражніць ягоныя амбіцыі і выкінуць нумар.
— Ой, не атрымаецца, — сказаў ён з чутным сумневам, — кароткія завароткі. Яшчэ па башцэ атрымаеш…
Ісай запаліўся.
— А вось зраблю! Мне толькі захацець.
— Не будзеш ты так рызыкаваць, бо можаш нагамі накрыцца.
— Плявузгаеш, хрэн табе ў вочы, — раззлаваўся Ісай.
— Ты не кідайся, — адказаў дружбак. — Я табе па-добраму кажу. Там жа фірмовыя злодзеі гуляюць.
— Фірмова яны толькі паветра псуюць, — кіпеў Ісай. — Вялікі парад — злодзеі! І я злодзей. Пяць разоў у кічы сядзеў. Хутчэй у іх лыткі затрасуцца, чымся ў мне. Я ні перад кім не здрэйфлю.
— Ну ты і штукар! — паблажліва сказаў дружбак.
— А я вось пайду і Ядзьку забяру! — усё больш разгараўся Ісай, куляючы чарговую паўшклянку.
Праз пэўны час, ужо добра п’яны, ён устаў і ўрачыста прамовіў прыяцелям:
— Вы тут пачакайце, а я зараз туды пайду і Ядзьку забяру. Вам яе пакажу, пасля да мамкі адвяду. Хай ёй скуру злупяць, што са злодзеямі п’е.
І Ісай упэўненым крокам, з напышлівай мінай, выйшаў з хаты.
— Ну і натаўкуць яму ў каршэнь! — сказаў адзін з рэшты хуліганаў.
— А хай не казырыцца, — заўважыў другі. — Атрымае ў косці, і добра. Не будзе такім гарлапанам.
Як відаць, сябрукі не надта клапаціліся пра свайго важака. Пілі далей і пакеплівалі з гетмана.
Тым часам прыём у Кацярыны Сперды працягваўся. Госці былі разахвочаныя, але не п’яныя. Часу было яшчэ досыць, таму напоямі і прысмакамі частаваліся не спяшаючыся. Некаторыя госці падмянялі месцы згодна з упадабаннямі. Філіп Лысы апынуўся (да вялікага жалю Касі) поруч з Ядзяй Рудой і сыпаў ёй выкшталцоныя кампліменты. Ясь сеў на месца Пецькі Быка бліжэй да Афрыканкі.
Колькі разоў уздымаліся тосты: «За гаспадынь!» «За жанчын!». Чэсік Свабода ў пэўны момант вырваўся са сваім тостам, устаў і ўрачыста прамовіў: