Пікнік на ўзбоччы
- Автор: Стругацкий Аркадий Натанович, Стругацкий Борис Натанович
- Год: 2018
- Язык: белорусский
- Год: mikhed.ru
- Переводчик: Юрый Барысавіч Міхед
- Жанр: Научная фантастика
Электронная книга - «Пікнік на ўзбоччы». Краткое содержание книги:
У цэнтры сюжэту — таямнічая і небясьпечная Зона, якая засталася пасьля наведваньня Зямлі прадстаўнікамі іншаплянэтнай цывілізацыі, а таксама жыцьцё людзей, якія воляй лёсу апынуліся побач зь ёю і вымушаныя змагацца за сваё існаваньне ня толькі са страшнымі нечалавечымі зьявамі, але й з ня менш непрыемнымі асаблівасьцямі чалавечага грамадзтва.
Кніга мела вялікі культурны ўплыў. Дзякуючы ёй у расейскую мову трывала ўвайшло слова «сталкер», якое замацавалася за аматарамі наведваць закінутыя аб'екты і гарады-здані, а сама субкультура набыла большую папулярнасьць. Фільм «Сталкер», які лічыцца адной з найлепшых кінастужак рэжысёра А. Таркоўскага, быў зьняты па матывах твору. Аварыя на Чарнобыльскай АЭС і ўтварэньне там закрытае Зоны Адчужэньня шмат у чым перагукалася зь «Пікніком» і дало нагоду выявіць у кнізе пэўныя прароцкія матывы. Тэмы ўразьлівасьці чалавека перад магутнымі сіламі, якія ён здольны вызваліць, а таксама неабходнасьці адказнага і далікатнага стаўленьня да навакольнага сьвету выявіліся як ніколі актуальнымі.
Па-беларуску «Пікнік на ўзбоччы» да гэтага моманту ніколі не выдаваўся. Гэты пераклад — першая публікацыя аповесьці на беларускай мове, і другі перакладзены на яе твор братоў Стругацкіх.
Дык вось. Стаім мы зь ім у сховішчы, гляджу я на яго, які ён шэры стаў, як ён стаміўся, і шкада мне чагосьці яго стала, сам ня ведаю чаго. І нібы мяне нехта за язык пацягнуў.
— Слухай, — кажу, — Кірыле… — А ён якраз стаіць, «пустышку» перад сабой трымае, і з такім выглядам, нібы так бы ў яе і залез. — Слухай, — кажу, — Кірыле, а калі б у цябе такая ж «пустышка» была б, толькі поўная, а?
— «Пустышка»? — паўтарае ён і бровы ссоўвае, як быццам я яму бог ведае якую складаную гіпотэзу прапанаваў.
— Ну так, — кажу, — гідрамагнітная твая пастка, як яе… аб’ект «семдзесят сем бэ». Толькі зь дзярмом нейкім унутры, зь сіняватым.
Гляджу — пачало даходзіць. Падняў ён на мяне вочы, прыжмурыўся, і зьявіўся там у яго за сьлязой нейкі пробліск розуму, як ён сам любіць выказвацца.
— Пачакай, — кажа ён. — Поўная? Вось такая ж самая штука, толькі поўная?
— Ну так.
— Дзе?
— Хадзем, — кажу, — пакурым.
Ён жыва сунуў «пустышку» ў сэйф, зачыніў дзьверцы, замкнуў на тры з паловай абароты, і пайшлі мы зь ім назад у лябараторыю. Шчыра кажучы, я ўжо шкадаваць пачаў, што збалбатнуў. За пустую «пустышку» Эрнэст дае чатырыста манэт, а за поўную і ўсе шэсьцьсот вырваць можна было б. Але ходу назад мне ўжо не было, і я яму ўсё распавёў: і якая яна, і дзе ляжыць, і як да яе лепш за ўсё падабрацца. Ён адразу ж выцягнуў мапу, знайшоў гэты гараж, і па вачах ягоных я бачу, што ўсё ён пра мяне зразумеў, ды й чаго тут было не зразумець?
— Што ж, кажа, — трэба ісьці. Давай прама заўтра раніцай. А дзявятай я замоўлю пропускі, а ў дзесяць выйдзем. Давай?
— Давай, — кажу. — А хто яшчэ пойдзе?
— Ты ды я…
— Э не, — кажу. — Гэта ня ў бар прагуляцца. А калі што-небудзь з табой здарыцца?
Ён паглядзеў на мяне, пажмурыўся, усьміхнуўся.
— Бязь сьведкі ня пойдзеш?
— Зона, — кажу. — Парадак павінен быць.
Іншы б на ягоным месцы шыпець стаў, рукамі размахваць, расьпіскі даваць «прашу, маўляў, нікога не вінаваціць». Ён не такі. Ня першы год працуе, парадак у Зоне ведае. Двое справу робяць, трэці глядзіць, а калі яго потым спытаюць — распавядзе.
— Ну што ж, — кажа Кірыл. — Асабіста я б узяў Остына, але ты яго, напэўна, не захочаш. Ці нічога?
— Ну не, — кажу. — Толькі ня Остына. Остына ты іншага разу возьмеш.
Остын — хлопец нядрэнны, сьмеласьць і баязьлівасьць у яго ў патрэбнай прапорцыі, але ўжо надта ён хвалько. Абавязкова раззвоніць, што дзей хадзіў у Зону з Кірылам і Рэдрыкам, махнулі прама да гаража, узялі, што трэба, і адразу назад. Як на склад схадзілі. І кожнаму зразумела будзе, што загадзя ведалі, за чым ідуць. А да гаража, між іншым, з пропускам ніхто ніколі не хадзіў. Значыць, хтосьці навёў. А ўжо хто навёў — любы ўцяміць.
— Не, — кажу. — Остын не пасуе.
— Ну, добра, — кажа Кірыл. — А Тэндэр? Тэндэр — гэта ягоны лябарант. Нічога мужык, спакойны.
— Стараваты, — кажу я.
— Нічога. Ён у Зоне бываў.
— Добра, — кажу. — Табе лепш відаць. Тэндэр дык Тэндэр.
Карацей, ён застаўся сядзець з мапай, а я пайшоў наўпрост у «Боржч». Бо жэрці хацелася мне нязносна і ў глотцы перасохла.
Ладна. Зьяўляюся я раніцай, як заўсёды, а дзявятай, прад’яўляю пропуск, а ў прахадной дзяжурыць гэты бамбіза, сэржант, якога я мінулага году адмяцеліў, калі ён да Гуты стаў чапляцца па п’янай справе.
— Здароў, — ён мне кажа. — Цябе, — кажа, — Рыжы, па ўсім інстытуце шукаюць…
Тут я яго так ветліва перабіваю:
— Стулі, — кажу, — губы, сэржанце. Я за «рыжага» зь людзей бледных рабіў.
— Божа, — кажа, — Рыжы! Ды цябе ж так усе завуць.
— Усе ня ўсе, — кажу, — а губы стулі. Ён плюнуў, вярнуў мне пропуск і дакладвае:
— Рэдрык Шугарт, — кажа. — Вас тэрмінова выклікае да сябе ўпаўнаважаны аддзелу бясьпекі капітан Герцаг.
— Вось так, — кажу я, — гэта іншая справа. Вучыся, сэржанце, у фэльдфэбэлі ўзьвядуць.
А сам думаю: што яшчэ за навіны? На які гэта хрэн я спатрэбіўся капітану Герцагу ў службовы час? Добра, прыходжу. У яго кабінэт на трэцім паверсе, добры кабінэт, прасторны. Сам Вілі сядзіць за сваім сталом, курыць люльку і разводзіць нейкую пісаніну на машынцы, а ў куце корпаецца нейкі сэржанцік, новы нейкі, я ня ведаю яго.