Станаўленне польскамоўнай паэзіі ў полілінгвістычнай літаратуры Беларусі эпохі Рэнесансу

Словы Альжбеты Радзівіл, з якімі яна даручыла сваю душу Госпаду, відавочна ўзыходзяць да словаў Ісуса Хрыста, прамоўленых ім на крыжы: “Божа Мой! Божа Мой! Навошта мяне пакінуў?” (Мцв., 27,46) і “Айцец, у рукі Твае аддаю дух Мой” (Лк., 23, 46). М. Владарскі на падставе аналізу старапольскіх тэкстаў адзначыў традыцыйнасць ужывання вышэйзгаданых словаў Хрыста ў якасці перадмсяротных хрысціянамі XV – XVI стст., іх свядомае імкненне да таго, каб словы даручэння душы Богу сталіся апошнім уздыхам (Włodarski 1987: 123 – 125). Заўважым, што ў адпаведнасці са зменай сітуацыі і героя, біблейскія цытаты ў паэме Ц. Базыліка істотна перайначаны: Альжбета выказвае цвёрдую надзею, што Госпад яе не пакіне і звяртаецца не толькі да Бога Айца, але і да Ісуса Хрыста.

М. Владарскі лічыць вынікам наследавання паводзінаў Хрыста і адказ Альжбеты Радзівіл на паведамленне пра тое, што падчас яе містычнай мроі муж абедаў: “... Niechaj zdrow je. Mnie już dźiś wezwano / Na on obiad, który mi w niebie zgotowano” (Kot 1956: 139) Польскі даследчык знаходзіць у адказе княгіні “свядомую спасылку на сітуацыю ў садзе, калі Хрыстос, рыхтуючыся да смерці, тройчы звяртаецца да вучняў, якіх пакінуў чуваць і тройчы застаў іх спячымі; тады кажа ім: “Вы ўжо спіцё і адпачываеце; вось надыходзіць гадзіна, і Сын Чалавечы будзе выданы ў рукі грэшнікаў” (Мцв. 26, 45). У адным і другім выпадку асобы, абраныя на чуванне, у найбольш неадпаведны момант адмаўляюцца ад яго на карысць больш прыемных патрэбаў.”(Włodarski 1987: 128). С. Кот, які ўбачыў у рэакцыі Альжбеты праяву рэалізму аўтара і велікадушнасці гераіні (Kot 1956: 117), не заўважыў, на думку М. Владарскага, больш глыбокага сэнсу гэтага эпізоду, яго сувязі з евангельскімі падзеямі. Не заўважаем такой сувязі і мы: цяжка пагадзіцца, што словы Альжбеты вынікалі са свядомага прыпадабнення сваёй сітуацыі да сітуацыі Ісуса Хрыста ў Гефсіманскім садзе. Думаецца, простая трактоўка гэтага эпізоду С. Котам бліжэй да ісціны, чым складаная і штучная М. Владарскага.