Багуслаў Радзівіл
- Автор: Даневская Ирина
- Год: 2018
- Язык: белорусский
- Год: Выдавец А. М. Янушкевіч
- Переводчик: Наталка Бабіна
- Жанр: Историческая проза
Электронная книга - «Багуслаў Радзівіл». Краткое содержание книги:
Прыгажун і адчайны каханак, небяспечны дуэлянт і тонкі палітык, дыпламат і адважны военачальнік, які асабіста прымаў удзел у бітвах Трыццацігадовай вайны, шведскага «Патопу» і Хмяльніччыны…
Гэтая кніга дазволіць чытачу наведаць Англію часоў рэвалюцыі, Францыю эпохі Рышэлье і Мазарыні, Галандыю, Бельгію, Германію, Аўстрыю, Малдавію, Рэч Паспалітую, перажыць разам з героем прыгоды на моры і на сушы, пабыць шкаляром, а затым і студэнтам універсітэта, пасяліцца ў вайсковым лагеры, прыняць удзел у баях і паядынках, павесяліцца на балях і ў жаночых пакоях, папрактыкавацца ў палітычных інтрыгах і, нарэшце, бліжэй пазнаёміцца са славутымі асобамі сусветнай гісторыі.
— А дзе пан Адам? — Багуслава трохі развесялілі кампліменты, якімі маршалак абсыпаў Саковіча, хоць дагэтуль лічыў яго спараджэннем пекла. — Чаму сам мяне не сустрэў?
— Князь Януш яго пры сабе пакінуў, — падаў голас пан Сасноўскі. — Сказаў, што ў гэты цяжкі час такога рыцара Айчына больш патрабуе, чым ваша княжацкая міласць. Таму пан падкаморы прасіў кланяцца, запэўніваючы, што на элекцыю караля ў Варшаву абавязкова прыбудзе, і вось… ліст перадаў.
Княжацкая моладзь з палёгкай уздыхнула — мала было на свеце людзей, з якімі кожны з іх сустрэўся б менш ахвотна, чым з панам Саковічам. Між тым, пан Ян узяў з-за пояса цэлы стос папер і пачаў перабіраць у пошуках патрэбнага.
— Давай сюды, я сам знайду.
Радзівіл узяў з рук аканома лісты і не вельмі здзівіўся, убачыўшы сярод іх пасланні ад кузэна Януша, князя-канцлера Альбрэхта, Крыштафа Арцышэўскага і, нарэшце, запіску, адрас на якой пісаўся, напэўна, на калене ў сядле, бо няроўныя радкі налазілі адзін на адзін так, быццам хацелі выцесніць суседа за межы кавалка паперы. Князь усміхнуўся, пазнаўшы руку Саковіча.
— Са мной прыехаў пан Альбрэхт Гарэцкі — былы каралеўскі сакратар і пасланнік каралевіча Яна Казіміра, — чакае вашу міласць ў шынку, — дадаў аканом, пакуль Радзівіл адкрываў пасланне.
Гэтая навіна прымусіла Багуслава забыцца пра Саковіча.
— У якім шынку? — спытаў ён.
— А тут непадалёк, — пан Сасноўскі махнуў рукой на несамавіты драўляны будынак, адкуль чуліся п’яныя песні і смачна пахла смажанай каўбасой. — Захацеў трохі пад’есці, небарака, бо прызнаўся, што з учорашняга вечара і крошкі ў роце не было.
— Не ў яго аднаго, — не прамаўчаў Ян Невяроўскі.
Багуслаў вагаўся нядоўга.
— Пане Сасноўскі, папярэдзь фурмана, хай чакае пад шынком, — загадаў ён аканому. — А потым далучайся да мяне — я мяркую, усім нам не перашкодзіць трохі падсілкавацца.
Унутры шынок з красамоўнай назвай «У вясёлага ўдаўца» аказаўся значна больш утульным, чым звонку. Людзей было няшмат, і Багуслаў адразу ўбачыў пана Гарэцкага — той цадзіў піва з вялікага кубка, куды яму яго падліваў гаманкі ружовашчокі таўстун — відавочна, сам вясёлы ўдавец. Убачыўшы Радзівіла, пан сакратар ускочыў на ногі, а потым сагнуўся ў нізкім паклоне.
— Ты нешта для мяне маеш, шаноўны пане? — весела спытаў князь, бо разагнуцца пан сакратар не змог і толькі жаласна стагнаў, трымаючыся за хворую сярэдзіну.
Пан Пуцята, які і сам пакутаваў ад такой жа хваробы, кінуўся да хворага, і яны разам з князем пасадзілі яго на лаву.
— Шчыра дзякую, шчыра дзякую, — запінаючыся, прамармытаў пан Гарэцкі. — Праз гэтую праклятую спіну я вымушаны быў прасіць вашу княжацкую міласць сустрэцца са мной у гэтай дзіры.
— Хто-хто, а мае людзі на цябе за гэта не злуюць, — пажартаваў князь, таму што яго шляхціцы ўжо пассоўвалі суседнія сталы і лавы, каб заняць іх усім гуртам, а некаторыя, прынюхваючыся да водараў, якія даносіліся з кухні, пачалі замаўляць абед.
Але паспяшаліся, бо Радзівіл паказаў ім на пустыя сталы ў далёкім куце шынка.
— Пан Пуцята, замоў нешта і для мяне, — загадаў ён свайму маршалку. — Думаю, нам з панам сакратаром варта перагаварыць сам-насам.
— Добрая думка, найяснейшы князь, — заззяў той, а пан Пуцята скіраваўся на кухню ўслед за агаломшаным высокім тытулам госця шынкаром, каб самому прасачыць за абедам.
Княжая моладзь таксама заняла паказаныя ёй месцы і, замовіўшы сабе віна і піва, стала чакаць Радзівіла.
Чакаць прыйшлося доўга. Ужо вярнуўся пан Сасноўскі, які змог спарадкаваць не толькі коней, але і княжацкія рэчы, якія чэлядзь выгрузіла з карабля і склала на вазы, ужо «ўдавец» пачаў застаўляць сталы гарачымі закускамі, калі пан Гарэцкі нарэшце ўстаў і пачаў развітвацца. Калі ён, крэкчучы і стогнучы, знік за дзвярыма шынка, прапусціўшы ўсярэдзіну шумную зграйку студэнтаў, Багуслаў занурыўся ў чытанне атрыманай карэспандэнцыі, цалкам забыўшыся пра абед.
Пан Сасноўскі, асцярожна прысеўшы на краёчак лаўкі, цярпліва чакаў. Нарэшце князь прагледзеў паперы і, адклаўшы іх убок, надоўга задумаўся, раз-пораз кідаючы цяжкі погляд на аканома. Хутка пан Ян адчуў, як па яго лбе, шчоках і нават спіне сцякаюць струменьчыкі халоднага поту.
— Я ўсё думаю пра тых гараджан, якіх ты, пан падстолій, павесіць загадаў, — нарэшце сказаў князь. — А таксама пра тое, з чаго б гэта гараджанам да казакоў прыставаць. Рэлігійных уціскаў ім ніхто не робіць, падаткі я таксама загадаў збіраць з міласэрнасцю, і Літва — усё ж не Карона, дзе паны, забыўшыся бога і чалавечыя законы, па шэсць дзён на тыдзень загадваюць паншчыну рабіць… Што скажаш?