Чамяры і чамяроўцы

Успамінаць пра родныя Чамяры і расказваць пра сябе і сваё жыццё беларускі палітолаг, драматург, педагог, кандыдат мастацтвазнаўства Уладзімір Іскрык можа доўга. Сам ён нарадзіўся 2 кастрычніка 1942 года. Скончыў Белдзяржуніверсітэт. Працаваў настаўнікам на Слонімшчыне, пасля — выкладчыкам у Мінскім інстытуце культуры, Беларускім тэатральна-мастацкім інстытуце, быў адказным рэдактарам часопіса “Тэатральны Мінск”, намеснікам дырэктара Беларускага рэспубліканскага тэатра юнага гледача, дырэктарам Рэспубліканскага цэнтра эстэтычнага выхавання.

У канцы 1990-х гадоў і ажно да 2004 года наш зямляк быў дарадцам старшыні Савета міністраў Беларусі, а таксама займаў добрыя пасады ў Інстытуце сацыяльна-палітычных даследаванняў і ў Акадэміі кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь.

Уладзімір Іскрык усё сваё жыццё даследуе праблемы духоўнасці і культуралогіі, творчасць пісьменнікаў канца ХХ стагоддзя ў кантэксце сусветнай культуры, а таксама гісторыю беларускай драматургіі.

У 1981 годзе ў Мінску выйшла яго першая манаграфія “Традыцыі народнай творчасці і сучасны тэатр”, пасля — падручнік “Драматургія і фальклор” (Мн., 2002). Аўтар сцвярджае, і з ім нельга не пагадзіцца, што “уплыў народнага тэатру прыкметны будзе і ў драматургіі, калі яна скарыстоўвае сюжэты, вобразы ці моўныя сродкі з інтэрмедыяй школьнага тэатру, з запісаў батлеечных прадстаўленняў, кірмашовага тэатру і г.д. Спадчына народнага тэатру скарыстоўваецца і запазычваецца высокаразвітымі тэатральнымі культурамі па трох асноўных кірунках: каб дасягнуць найбольшай выразнасці пры ўзнаўленні класічнай драматургіі —як нацыянальнай, так і сусветнай; пры стварэнні спектакляў, прысвечаных гісторыі народа або сцэнізацыі іншых жанраў народна-паэтычнай творчасці — балад, паданняў, казак, ці стылізацыі пад фальклор; а таксама ў пошуках сродкаў для ўвасаблення сучаснай тэмы”. [36]

Уладзімір Іскрык спрабуе свае сілы і ў драматургіі. У 1994 годзе з друку выйшла кніга ягоных п’ес “Сабачаняты”, куды ўвайшлі 8 лірычных драм, напісаных у 60-х — 70-х гадах на самыя розныя тэмы. Піша аўтар і для дзяцей. Найбольш вядомая яго п’еса “Бег Бай па сцяне” (ставілі многія аматарскія калектывы), дзе аўтар свой казачны сюжэт звязаў з фальклорам. Пра драматургію нашага земляка найлепш сказаў народны пісьменнік Беларусі драматург Андрэй Макаёнак: “П’есы драматурга, пра якога я хачу расказаць, не трапілі, на жаль, у шэраг прынятых і пастаўленых. А калі іх прачытаў, прызнаюся, пазайздросціў гэтаму маладому чалавеку. Пазайздросціў мяккай беларускай танальнасці ў добразычлівай абмалёўцы персанажаў, вельмі жывой гутарковай мове. Вельмі ўмела перадае ён мяккую і колкую (але ад дабра!) іронію і гумар ва ўзаемаадносінах вяскоўцаў. Вельмі любіць аўтар працавітых, умелых і багатых на душэўнасць і ласку землякоў. Прозвішча драматурга — Іскрык".[37]