Рускія народныя казкі
- Автор: Афанасьев Александр Николаевич, Нечаев Александр Николаевич
- Год: 1985
- Язык: белорусский
- Год: Юнацтва
- Переводчик: Алесь Іванавіч Якімовіч
- Жанр: Сказки народов мира
Электронная книга - «Рускія народныя казкі». Краткое содержание книги:
чарадзейныя і бытавыя казкі, казкі пра жывёл.
Да зямлі пакланіліся, падзякавалі бабульцы бацька з маці і пайшлі назад.
Прыйшлі ў вёску, усыпалі, як наказвала бабулька, жменьку роднай зямлі ў пляшачку з жывою вадою, узялі з сабою сясцёр-ліхадзеек і ў лес пайшлі. I людзі пайшлі з імі.
Прыйшлі ў лес. Апырскаў бацька дачку жывою вадою— ажыла Алёнка. А сёстры-ліхадзейкі спалохаліся, бялейшыя за палатно зрабіліся і ва ўсім прызналіся. Схапілі іх людзі, звязалі і прывялі ў вёску.
Тут сабраўся народ. I парашылі пакараць сясцёр-ліхадзеек караю страшнаю — прагнаць іх з роднай зямлі. Так і зрабілі.
А Алёнка зноў пачала жыць з бацькам, з маці, і любілі яны яе яшчэ мацней, чым раней.
Жылі сабе, былі сабе,— жыў дзед ды з другою жонкаю. У дзеда была дачка, і ў бабы была дачка.
Усе ж ведаюць, як з мачыхаю жыць: пераступіш — біта і недаступіш — біта. А родная дачка што ні робіць — за ўсё па галоўцы гладзяць: разумніца.
Падчарка і скаціну паіла-карміла, дровы і ваду ў хату насіла, у печы паліла, хату мяла — яшчэ зацемна... Нічым старой не дагодзіш— усё не так, усё кепска.
Вецер хоць пашуміць, ды сціхне, а старая баба разыдзецца — не скора сунімецца. Вось мачыха і надумалася падчарку са свету зжыць.
— Вязі, вязі яе, стары,— кажа дзеду,— куды хочаш, каб мае вочы яе не бачылі! Вязі яе ў лес, на люты мароз.
Дзед забедаваў, заплакаў, ды што зробіш — няма рады з ліхою бабаю. Запрог каня:
— Садзіся, дачка любая, у сані.
Павёз небараку ў лес, скінуў у гурбу пад вялікую яліну і паехаў Дахаты.
Дзяўчына сядзіць пад ялінай, дрыжыць, холад яе даймае. Раптам чуе — непадалёку Марозка па ялінах патрэсквае, з яліны на яліну пераскаквае, палусквае.
Апынуўся на той яліне, пад якой дзяўчына сядзіць, і пытаецца ў яе зверху:
— Ці цёпла табе, дзеўчына?
— Цёпла, Марозухна, цёпла, бацюхна.
Марозка пачаў ніжэй спускацца, мацней патрэсквае, палусквае:
— Ці цёпла табе, дзеўчына? Ці цёпла табе, прыгожая?
А беднай дзяўчыне і дух ад холаду займае:
— Цёпла, Марозухна, цёпла, бацюхна.
Марозка яшчэ ніжэй спусціўся, яшчэ мацней затрашчаў, залускаў:
— Ідзі цёпла табе, Дзеўчына? Ці цёпла табе, прыгожая? ЦІ цёпла табе, ягадка?
Дзяўчына дубець пачала, ледзь-ледзь языком варочае:
— Ой, цёпла, галубок Марозухна!
Тут Марозка пашкадаваў дзяўчыну, захутаў яе ў цёплыя футры, сагрэў пуховымі пярынамі.
А мачыха па ёй памінкі ўжо спраўляе, пячэ бліны і крычыць дзеду:
— Ідзі, стары пень, вязі сваю Дачку хаваць!
Паехаў дзед у лес, пад'язджае да таго месца — пад
вялікай ялінай сядзіць яго дачка, вясёлая, румяная, у сабаліным футры, уся ў золаце, у серабры, і каля яе — куфар з багатымі падарункамі.
Дзед узрадаваўся, паклаў усё дабро ў сані, пасадзіў Дачку, павёз дахаты.
А дома баба пячэ бліны, а сабачка пад сталом:
— Цяў, цяў! Дзедаву дачку ў золаце, у серабры вязуць, а бабіну замуж не бяруць.
Баба кіне яму блін:
— Не так цяўкаеш! Кажы: «Бабіну дачку замуж бяруць, а дзедавай костачкі вязуць...»
Сабака з'есць блін і зноў:
— Цяў, цяў! Дзедаву дачку ў золаце, у серабры вязуць, а бабіну замуж не бяруць.
Баба бліны яму кідала і біла яго, а сабачка — усё сваё...
Раптам зарыпелі вароты, адчыніліся дзверы, у хату ідзе падчарка — у золаце-серабры, так і ззяе. А за ёю нясуць куфар высокі ды цяжкі. Баба глянула — і рукі развяла...
— Запрагай, стары пень, другога каня! Вязі маю дачку ў лес ды пасадзі на тое ж месца...
Дзед пасадзіў бабіну дачку ў сані, павёз яе ў лес на тое ж самае месца, вываліў у гурбу пад высокай ялінай і паехаў дахаты.
Бабіна дачка сядзіць, зубамі ляскае.
А Марозка па лесе патрэсквае, з яліны на яліну пераскаквае, палусквае, на бабіну дачку паглядвае:
— Ці цёпла табе, дзеўчына?
А яна яму:
— Ой, холадна! Не скрыпі, не трашчы, Марозка...
Марозка пачаў ніжэй спускацца, мацней патрэскваць,
палускваць:
— Ці цёпла табе, дзеўчына? Ці цёпла табе, прыгожая?
— Ой, рукі, ногі адмерзлі! Ідзі прэч, Марозка...
Яшчэ ніжэй спусціўся Марозка, яшчэ мацней прыціснуў, затрашчаў, залускаў:
— Ці цёпла табе, дзеўчына? Ці цёпла табе, прыгожая?
— Ой, зусім застудзіў! Згінь, прападзі, пракляты Марозка!
Раззлаваўся Марозка ды так прыціснуў, што бабіна дачка зусім адубела.
Толькі днець пачало, баба пасылае дзеда:
— Запрагай хутчэй, стары пень, едзь па дачку, прывязі яе ў золаце-серабры...
Дзед паехаў. А сабачка пад стадом:
— Цяў, цяў! Дзедаву дачку жаніхі забяруць, а бабінай дачкі ў мяху костачкі вязуць.
Баба кінула яму пірог: