Парастак радка, галінка верша
- Автор: Барадулін Рыгор
- Год: 1987
- Язык: белорусский
- Год: Мастацкая лiтаратура
- Жанр: Публицистика
Электронная книга - «Парастак радка, галінка верша». Краткое содержание книги:
А наогул, мне цяжка ўявіць сябе без неба паэзіі Івана Драча, без таямнічага сузор'я ягоных думак і вобразаў, без нервовых бліскавіц ягоных няўлоўных метафар. У стэпе паэзіі Івана Драча вольна самым нечаканым эпітэтам, раздольна-гучна і дакладным, і асацыятыўным рыфмам.
Паэзія Івана Драча — з'ява адметна новая ва ўсёй нашай шматмоўнай літаратуры і асабліва ва ўкраінскай. Наватарская яна не так і не толькі новымі вобразамі, паняццямі, формай і самой манерай пісьма, як заглыбленым — не прыземленым, не ўземленым! — позіркам у жыццё штодзённае, надзённае, звычайнае. А позірк паэтаў сягае і глыбока, і высока — ад самага дна расы да вільготнага зорнага пылу, што асядае на лаву, змайстраваную дзядзькам.
Слых паэтаў чуе гул бамбавоза, і гул чмяля, і трывожнае біццё сэрца Леанарда да Вінчы ў новым касмічным караблі.
З усіх самых далёкіх дарог і вандровак вяртаецца Іван Драч да родных крыніц, да першавытокаў, бо ногі ягоныя «ў модных чаравіках» хочуць адшукаць «свой босы след». «Стаяць на прызбе вінавата туфлі, дажджу з краямі поўныя», а былы вясковы хлапчук, ахінуўшыся, як у маленстве, мехам, нясе дадому на каромысле ваду з крыніцы. I гэта натуральная жыццёвая неабходнасць, адсюль высокі палёт думкі, што нібы напілася крынічнай вады.
I па-сялянску памаладзелыя біблейскія вобразы добра пачуваюць сябе пад украінскай страхой. Богу не нізка быць земляробам, хлебадарам, а бацьку пасада бога не такая ўжо і высокая, бо клопат ягоны капкрэтны, а праца нялёгкая. Родная маці і маці-прырода — як адно цэлае.
Паэт не баіцца прынізіць, апусціць на дол традыцыйна-ўзвышанае паняцце і наадварот — самае зямное ўзвысіць. Тут варта згадаць народную традыцыю, якая ўсіх святых рабіла звычайнымі сялянамі (у Кірылаўскай царкве ў Клеве на фрэсках XII стагоддзя святыя з «Тайнай вячэры» сядзяць босыя, з цяжкімі ступакамі, як у ратаяў).
Карэнне вобразаў Івана Драча ў роднай глебе, а вершаліны іхнія з небам, як з роўным, гавораць.
Украінскай мовай, а ў Івана Драча яна надзвычай багатая, шматфарбная і гнуткая, украінскай сутнасцю сваёй паэт абжывае і робіць блізкімі самыя далёкія куткі нашай планеты і самыя далёкія ў традыцыйнай паэзіі паняцці, бо ён верны жывой традыцыі наватарства, бо касмічнасць канкрэтнага мыслення, няшчаднасць да саладжавасці і фальшу, бунтоўную шчырасць сваю бярэ ад вялікага Кабзара — самага, можа, сучаснага паэта.
Іван Драч прываблівае сваёй вострай увагай да праблем часу, і сваёй формай, вытанчанай да віртуознасці і наўмысна разняволенай, і сваім суровым і пашанлівым абыходжаннем з родным словам. Сучаснасць гэтая не вонкавая, не аднадзённая — яна ў самой асобе паэта, у ягонай натуры, інтэлектуальнай і па-вясковаму трывалай, грунтоўнай, імклівай і па-стэпаваму засяроджана-разважлівай.
Даўно пачуў я голас самабытнага паэта з пявучай Украіны. Як самы дарагі падарунак прывёз мне сябра з Кіева «Соняшгшк» («Сланечпік»), дзе прадмова Леаніда Навічэнкі называлася: «Іван Драч, навабранец паэзіі». Потым былі зборнікі паэта і на роднай украінскай мове, і па-руску, і па-нямецку, і па-англійску. З навабранца Іван Драч вырас у прызнанага майстра, у выразніка дум і настрояў свайго сучасніка. Цяпер, калі гаворка заходзіць пра высокай пробы паэзію, у шматмоўным спісе Івана Драча называюць адным з першых. Гэтае нялёгкае і адказнае права быць першым на лініі жыцця, выказваць ягоныя клопаты і радасці паэт заслужыў сваім сумленнем, сваімі па-ўкраінску пранікнёнымі радкамі.
Цвёрда перакананы ў адным, пакуль будуць чытачы, якія даражаць адкрытым словам паэзіі, вершы Івана Драча будуць гучаць, бо яны задушэўныя і мудрыя, вечныя і надзённыя, яны сапраўдныя!
1979
Яшчэ болей – скажа
Уладзімір Някляеў — паэт сучасны, што называецца, з галавы да пят — ад вонкавага, крыху падкрэсленага піжоністага выгляду, манеры трымацца на вуліцы і на сцэне, да верша — нервовага, няўрымслівага, напоўненага клопатамі і трывогамі дня, праблемамі часу, верша дынамічнага і падцягнутага, вонкава строгага малюнка, без абавязковай ламаніны — лесвічкі, якой шмат хто з маладых імкнецца падкрэсліць сваё наватарства.
Уладзімір — паэт сучасны, гэта значыць актуальны, праблемны, маштабны сваім ходам думак і ахопам жыццёвага матэрыялу. Хвалюе яго і дзень сённяшні, і дзень вечны, дзень заўтрашні. У манеры пісьма Уладзіміра Някляева цікава і вынікова спалучаецца маскоўская школа паэтычнага рамяства з купалаўска-багдановічаўскай традыцыяй, карані якой глыбока ідуць у свет славянства, у яго свет прадметны. З першых выступленняў у друку ў ім адметна праявіўся прыроджаны майстра верша, тонкі, выразны, акрэслены. У слове паэта Уладзіміра Някляева ёсць прастора, ёсць паветра, ёсць каларыт і дух роднага краю.