Уладар Пярсьцёнкаў: Дзьве вежы

– Так, вашмосьць, прашу прабачэньня, брат вашмосьці такі файны чалавек, калі ўжо казаць, але ж вашмосьць увесь час ідзе ўсё па гарачэйшым сьледзе, як гаворыцца. Я ж прыглядаўся да яго й прыслухоўваўся ўсю дарогу ад Долага Яру да Лорыйну, – бо я пра свайго спадара клапаціўся, разумееце, і аніякай шкоды нікому, – дык вось, па-мойму, у Лорыйне ён сам здагадаўся пра тое, пра што я раней падазраваў, ён зразумеў, чаго хоча. Бо зь першага імгненьня, як пабачыў, ён прагнуў яго! Прагнуў пярсьцёнка Ворага!

– Сэме! – жахнуўся Фрода.

Ён сядзеў паглыбіўшыся ў думкі й абудзіўся ад іх надта раптоўна – і позна.

– Ой, трасца на мяне, – вохнуў Сэм, у імгненьне зьбялеўшы, а тады зноў заліўшыся чырваньню. – Вось ізноў з мною! Казаў жа мне мой стары: "Калі зяпу шырока разявіш, дык лепей нагою заткні, каб дурасьць ня вылезла". Праўду казаў! Вох, пошасьць!.. Ды, вашаць, пабачце ж, га, ласкавы пане гетмане, – ён павярнуўся да Фараміра, сабраўшы ўсю сваю мужнасьць і рашучасьць, – не рабеце анічога майму спадару толькі праз тое, што ягоны слуга – дурань. Вашаць так файна гаварыў увесь час і залюляў маю асьцярожнасьць, вось, пра эльфаў ды накшталт таго. А кажуць, што гжэчнасьць – яна з словаў ідзе ды ў справах жыве. Вось жа, вашмосьць пане гетмане, і шанец выказаць сваю гжэчнасьць.

– Так яно й падаецца, – вымавіў Фарамір павольна й надта ціха, зь дзіўнаю ўсьмешкаю на твары. – Дык вось адказ на ўсе загадкі! Той самы пярсьцёнак, які лічылі зьніклым з гэтага сьвету! Барамір намагаўся адняць яго сілаю? А вы ўцяклі й беглі ўвесь час – да мяне! I вось тут, у застароньні, вы перад мною: два паўросьлікі й Пярсьцёнак Улады, а за мною войска. Ці ня файны паварот лёсу? Насамрэч шанец Фараміру, гетману Гондару, выказаць сваю гжэчнасьць!

Ён паўстаў, незвычайна высокі, суворы, і ягоныя шэрыя вочы заблішчэлі.

Фрода з Сэмам ускочылі з зэдлікаў і прыціснуліся сьпінамі да сьцяны, мацаючы трымальны кордаў. Усё замерла. Людзі ў пячоры змоўклі й зірнулі на іх, цікавячыся. Але Фарамір зноў сеў на крэсла й засьмяяўся ціхенька, а тады зрабіўся па-ранейшаму строгі.

– Бедны Барамір! Такі страшны іспыт! – сказаў ён. – Колькі ж тугі прынесьлі вы мне, дзівосныя вандроўнікі з далёкай краіны, што несяце кон чалавекаў. Горш вы судзіце людзей, чым я – паўросьлікаў. Мы, людзі Гондару, – людзі праўды. Мы рэдка выхваляемся, а тады робім, пра што выхваляліся, альбо гінем у спробе зрабіць. Я сказаў: "Я ня ўзяў бы гэты скарб, нават калі б ён валяўся на дарозе". Нават калі б я прагнуў яго й нягледзячы на тое, што я ня ведаў дакладна, што гэта за скарб, прамаўляючы, – усё ж я паставіўся б да сваіх словаў як да клятвы й лічыў бы сябе зьвязаным ёю.

Аднак я не такі. Маёй мудрасьці хапае, каб зразумець: ёсьць небясьпекі, ад якіх лепей уцякаць. Не трывожцеся! I ты таксама супакойся, Сэмвайз. Калі табе падаецца, што ты памыліўся, дык лёс наканаваў табе тое. Бо сэрца тваё мудрае й вернае й бачыць лепей за твае вочы. Хоць тое можа зьдзівіць, але няма небясьпекі ў тым, што вы адкрыліся мне. Мо тое нават і дапаможа спадару, якога ты гэтак любіш. Калі ў маёй моцы, гэта абернецца вам на карысьць. Супакойся. Аднак аніколі болей не называй гэтую рэч уголас. Аднога разу досыць.