Цэнтр Еўропы
- Автор: Некляев Владимир Прокофьевич
- Серия: Бібліятэка Саюза беларускіх пісьменнікаў «Кнігарня пісьменніка» #1
- Год: 2009
- Язык: белорусский
- Год: Саюз беларускіх пісьменнікаў
- ISBN: 978-985-6887-23-2
- Жанр: Прочая поэзия
Электронная книга - «Цэнтр Еўропы». Краткое содержание книги:
— Ну і што?
— Як ну і што, калі не забіваў? — перастала смяяцца і разгубілася маці. — Калі не забіваў, дык вернецца, за што ж сядзець?.. Я ж па гэта ледзь не з дня ў дзень… то ў раён… то ў вобласць…
— За выпадак жа не садзяць… — таксама разгублена глянула на гэбіста Альбіна. Пасля памаўчала, падумаўшы, і дадала. — Але сядзяць…
— Паслухайце, бабы… — Гэбіст выпіў гарэлкі, на радас цях прастаўленай Настай, другую ўжо шклянку выпіў, закусіў, пражаваў, закурыў, а яны ўсё чакалі… — Выпа дак — гэта тое, што я гільзу знайшоў, а не тое, што Мірон сядзіць. І гільза — не доказ. Вы бабы ўвішныя, хітрыя, падкінулі гільзу ў кастрышча — і да мяне.
— Пра што ён кажа, Альбіна?.. — не зразумела маці. — Як падкінулі?.. Хто да яго?..
— А ты чаму не пазнаеш мяне? — пап’янаму насунуўся на яе па стале гэбіст. — Не прызнаеш чаму, га?
Маці сцялася.
— Бо не ведаю… Не бачыла я вас раней…
Гэбіст адкінуўся да сцяны. Піць ён, відаць, не надта ўмеў, і з яго папёрла нахабства.
— Не бачыла, не ведаю, таму даю, з кім снедаю… Калі Мірон твой па лясах нас кружыў, гарматы шукаючы, да каго ты падыходзіла?
— Аа… — нібыта нешта стала ўспамінаць маці. — Вас шмат там было…
— Трое! — выкінуў тры пальцы гэбіст. — Толькі трое — і ты мяне не запомніла?
— Выбачайце… — ціха і вінавата сказала маці.
— А я цябе запомніў! І падумаў: дзеўка гэтая мне дасць!
І ты мне дасі, калі хочаш, каб я для дваяжэнца твайго не шта зрабіў! А то гільза ў мяне раз!.. — гэбіст загнуў два пальцы, тыкаючы ў маці адным… — і згубілася па даро зе. І ўсё стала гэтаксама, як было. З дня ў дзень… то ў раён, то ў вобласць… і нічога.
— Ну ты і поскудзь! — узяла Альбіна з рук маці, каб не выпаў, маленькага Мірона. — Мала табе таго, што я зрабіла?.. Дык я і дам табе, ці я горшая?
— Не горшая, — сказаў гэбіст. — Але і не лепшая. Маці паднялася, узялася за плечы і, хістаючыся, сама, як п’яная, пайшла да дзвярэй, а ў дзверы, збіўшы маці на парозе, ускочыў вадзіцель.
— Бандзюга збег! Я па ваду адышоўся, у радыятар даліць, а ён галавой Хроліку ў галаву, аглушыў і збег!
— Нікуды не дзенецца, — гледзячы на ўпаўшую да печы маці, на яе голыя, белымбелыя ногі, на якіх за дралася спадніца, зглынуўшы, сказаў гэбіст. — У яе шу кайце! — кіўнуў ён вадзіцелю на Альбіну і крыкнуў: — Ідзі паказвай, дзе жывеш!
— Малога вазьмі… — не ўстаючы, не сваім, драўляным голасам папрасіла маці Альбіну, а тая паклала, амаль кінула маленькага Мірона ў калыску.
— Куды ўзяць? Там страляць будуць!
— Пайшла! — штурхнуў яе ў плечы вадзіцель, і як толькі за імі зачыніліся дзверы, гэбіст кінуўся на падло гу, на маці…
— Мірон, не глядзі!.. — біла нагамі па падлозе і ўзвы вала не сваім, драўляным голасам маці. — Не гляядзі, Міроон!..
Калыска была не глухая, бакавіны яе былі жардзяныя — і стаяла калыска каля ложка насупраць печы.
Сівакоўскі сапраўды падаўся на падворак Альбіны, болей падацца яму не было куды — пры міліцыянтах і гэбісце ў вёсцы хто б яго пусціў?.. Ён забег у пуню, на нажы сячкарні разрэзаў путы на руках, выбіў акно ў хаце, узяў Яромхаву стрэльбу, зноў забраўся ў пуню, на гарыш ча — і адтуль адстрэльваўся ад міліцыянта і вадзіцеля, таксама міліцыянта. Тыя пастрэльвалі па пуні вяла, ад дрывотні, здалёк… Зрабіўшы сваё, да іх далучыўся на еты, напіты і нагулены гэбіст, якому таксама не хаце лася надта геройстваваць, грудзьмі кідацца на стрэлы, і ён прыдумаў пуню падпаліць. Міліцыянтвадзіцель прынёс бензіну, гэбіст накруціў анучу на лёгкую ся керку, што тырчэла ў пні на дрывотні, абліў, загадаў напарнікам страляць з аднаго боку пуні няспынна, сам падпоўз з другога, запаліў факел і ўскінуў яго на саламяную страху… Сівакоўскі з пуні не выйшаў — да каго і да чаго было выходзіць?.. Жыўцом згарэў, бо страляў яшчэ, калі ўжо гарэла.
На пажар набеглі людзі, але толькі хату палівалі ва дой, каб ад пуні не загарэлася, якая так шугала полы мем, што не падысці.
— Бадай бы ты духу не ўказаў… Бадай бы ты спруцянеў… Бадай бы ты апрогся… — упёршы локці ў калені і сціснуўшы кулакамі галаву, ківаючыся з боку ў бок на пні на дрывотні, пасылала праклёны Альбіна не вядома каму…
— Значыць, так, бабы, — сказаў гэбіст, ад’язд жаю чы. — Зрабіць я для вас магу толькі тое, што магу. Цябе, Альбіна, магу пасадзіць, але садзіць не стану. Лічы, што згарэла твая віна ў пуні, так што пуні не шкадуй. А праклінаць мяне можаш, колькі хочаш. Не ты адна — і мне не шкодзіць.
— Бадай бы ты згарэў… Бадай бы ты… Бадай…
— А з табой, Насця, складаней, — не стаў слухаць гэбіст заведзеную, як патэфонная кружэлка, Альбіну. — Калі б твайго мужыка ў раёне судзілі, звычайным судом, а яго ў вобласці і тройкай… У рашэнне тройкі я не па лезу. Ты ў свой бабскі розум не возьмеш, што такое ра шэнне тройкі. Знізу змяніць яго ніхто не можа, а зверху ніхто не захоча. Хто такі твой мужык, каб пра яго звер ху падумалі?.. Ніхто, Стаўбун. Тут не пра такіх не дума юць… Так што давядзецца чакаць.